Pet Shop Boys meer dan alleen discodreun

Aanrader voor aanstaande maandag (er zijn nog kaarten): het optreden van elektropopduo Pet Shop Boys. Want nog steeds goeie dansmuziek, en, al dertig jaar onderbelicht, messcherpe, haast literaire teksten.

The Pet Shop Boys: Chris Lowe (l) en Neil Tennant (r) Beeld Aversa

Hier worden ze vaak weggezet als dat überbritse electropopduo dat losjes op de jaren tachtig gebaseerde dance produceert. Zeker, Axis, de opening van hun laatst verschenen album Electric, voelt alsof je wordt geëlectrocuteerd door een batterij sequencers van discogod Giorgio Moroder. Het is fijn dansen op de Pet Shop Boys. Al zul je de twee mannen, wier podiumpresentatie verraadt dat hun heupen waarschijnlijk net zo stijf zijn als hun upper lip, dat zelf niet zo snel zien doen. Je kunt ook alleen luisteren, zondag en maandag, als Neil Tennant en Chris Lowe hun Electric-tournee, die al sinds vorig jaar door Europa reist, nu eindelijk naar TivoliVredenburg brengen.

Want toen al, bij het uitkomen van Electric, legde zanger en tekstschrijver Tennant in de Volkskrant uit dat onder de euforische danslaag veel tekstuele grimmigheid zit: 'Een dancerave tegen een decor van oorlog en dood en paranoia.' Ook: 'In ellendige tijden gaan Engelsen altijd feestvieren (...) Londen danst zich dwars door de ellende heen. Zie het als een Britse traditie.'

En nog zo'n Britse traditie waarin de Pet Shop Boys uitblinken, maar die hier in Nederland nauwelijks wordt opgemerkt is een tekstuele, bijna literaire, waarin intelligentie, ironie en wit (slechts gedeeltelijk ondervangen door het Nederlandse 'geestigheid') vaste waarden zijn.

De erfenis van Oscar Wilde ging over naar toneel- en liedjesschrijver Noël Coward die het weer onder zijn popjongens Morrissey, Jarvis Cocker (van Pulp), Neil Hannon (van Divine Comedy) en die onverstoorbare mannen van de dierenwinkel verdeelde. Want de Pet Shop Boys zijn niet bang om inhoud aan vorm te geven; om intelligente dansmuziek te maken met hier en daar zelfs een verwijzing naar een literair meesterwerk. Love Is A Bourgeois Construct op Electric bijvoorbeeld, is een verwijzing naar een passage in een roman van de Britse schrijver David Lodge.

Dansmuziek om op te dansen
Maar de sleutelzin in hun hit Opportunities - 'I've got the brains, you've got the looks. Let's make lots of money' - werd hier in 1983 al niet als satire op het Thatcherisme opgepikt. Go West (1993) was in eerste instantie niet meer dan een cover van een platte gay anthem van Village People. Door de Sovjet-iconografie in de videoclip, gecombineerd met de aansporing 'Go West', kreeg het echter een speels subversief randje dat hier door het grote publiek ook nooit was opgemerkt. Tja, dansmuziek was om op te dansen.

Luister echter door de discodreun en de elektronische orkestklappen heen en je wordt onthaald op dramatische short stories met klein relationeel leed - humoristisch bitterzoet - of op een vluchtig aforisme. In Rent (1987): 'We never argue we never calculate the currency we spent. I love you, you pay my rent.' Papa Wilde had het kunnen zeggen.

De lamlendige verveling van de hoofdpersoon in Left To My Own Devices (1988), volgens Tennant een experiment om een routineus leven van laat opstaan na late clubnachten te beschrijven tegen een achtergond van symfonische bombast, is superieur. De protagonist houdt de schijn van epische grootsheid van zijn lege bestaan vol met een blasé voltreffer als: 'I was faced with a choice at a difficult age. Would I write a book or should I take to the stage.'

Ontroerend is Being Boring (1990) dat zijn titel ontleent aan een citaat van Zelda Fitzgerald, de vrouw van schrijver F. Scott Fitzgerald. Het nummer beschrijft niets minder dan Tennants persoonlijke relaas over het verliezen van vrienden aan aids. Van Fitzgeralds jaren twintig - niemand was toen 'bored' want niemand was 'boring' - gaat het naar Tennants eigen roaring seventies om uiteindelijk in de jaren negentig te belanden, waarin de epidemie flink heeft huisgehouden. 'All the people I was kissing. Some are here and some are missing.' Waarna een afsluitende zin als 'But I thought in spite of dreams you'd be sitting somewhere here with me', hard aan komt.

Hoogtepunt
Hoogtepunt is misschien wel Can You Forgiver Her (1993), in feite een kort verhaal waarin de hoofdpersoon zijn homoseksualiteit vergeefs probeert af te doen als een jeugdige dwaling en een relatie is aangegaan met een vrouw. Ze vermoedt iets. Ontkenning, ontoereikendheid en frustratie vertaald in vileine pesterijtjes zijn zelden zo pregnant neergezet in popmuziek.

'She's made you some kind of laughing stock because you dance to disco and you don't like rock

'She'd make fun of you and even in bed said she was gonna go and get herself a real man instead.

Of deze:

'You drift into the strangest dreams of youthful follies and changing teams

'Admit you're wrong. Oh no, not yet. Then you wake up and remember that you can't forget.'

Waarbij - slim, slim - het changing teams-aspect zowel kan slaan op de homo-erotische sfeer in de cricketkleedkamer als op het switchen van de homo naar de heteroclub.

Ook de laatste single Love Is A Bourgeois Construct (2013) bewijst dat Tennant en Lowe de slimste jongetjes van de klas zijn. Spits je oren dus dit weekend in TivoliVredenburg en laat vervolgens een glimlach om je lippen spelen. Maar dansen mag natuurlijk ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden