Perzische subtiliteit op kleine vaastrommel en schelletjes

Luitist Hossein Alizadeh genoot al faam vanwege zijn filmmuziek, maar dankzij Masters of Persian Music, het kwartet dat hij sinds enkele jaren vormt met zanger Mohammad Reza Shajarian, diens zoon Homayoun en kemancheh-virtuoos Kayhan Kalhor, is hij tegenwoordig een ster....

Ton Maas

De eerste helft van de voorstelling bestond uit eenaaneengeregen reeks improvisaties op gusheh's (thema's uit hetklassieke Perzische repertoire), waarbij Alizadeh nu eens nietde tar bespeelde, maar de veel kleinere setar. De setar is ookeen langhalsluit, maar met slechts twee snaren in plaats van vijfof zes. De klank is veel bescheidener dan die van de tar, maarhet is juist de setar die volgens velen de ziel van de Iraansemuziek belichaamt. Om de intimiteit van het klankbeeld niet teverstoren, beroerde percussionist Madjid Khaladj zijn tombak(vaastrommel) met de zachtst denkbare hand. Slechts enkele malenwerd de stilte in de zaal verstoord door een enkel kraakje ofkuchje.

De klassieke Perzische muziek is een toonbeeld vansubtiliteit, van veel doen met weinig. Neem de tombak, een kleinevaastrommel uit één stuk hout, bespannen met een vel.Kenmerkend is de aanzwellende tienvingerroffel met felle accentenop de trommelrand, maar dankzij een uitgebreid arsenaal vanaanslagtechnieken is het scala van klankvariaties enorm. Vaardigebespelers als Khaladj kunnen er zelfs hele melodieën uittoveren.

Voor de meest ingetogen passage legde Khaladj zijn tombakterzijde en voorzag duim en middelvinger van allebei zijn handenmet kleine koperen schelletjes. Met sierlijke arm- enhandbewegingen liet hij die vervolgens twinkelen, tsjirpen ensnateren. Als om de minieme afmetingen van dit instrument tecompenseren, luistert het naar de imposante naam zar-esaringoshti.

Voor liefhebbers van het luitspel van Alizadeh vormde devoorstelling een buitenkans. Meestal moeten ze het stellen metéén of hooguit twee solistische uitstapjes tijdens een optredenvan de Masters of Persian Music. Khaladj kwam dankzij zijn rolals begeleider juist beter uit de verf dan in zijnsolovoorstellingen, die vaak net iets te veel weg hebben van eendemonstratieavond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden