podcastrecensie Pension Idzerda

Pension Idzerda is een monumentje voor de man die ons honderd jaar geleden de radio bracht ★★★★☆

De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. Deze week: een hoorspel over radiopionier Hanso Idzerda.

Hanso Idzerda Beeld VPRO

Pension Idzerda 

★★★★☆

Miniserie in podcast De Verhalen

Drama

VPRO / NPO Radio 1

Door Mathijs Deen en Marnix Koolhaas.

Op 5 november 1919 wordt op een propvolle advertentiepagina in NRC een revolutie aangekondigd: de eerste radio-uitzending is aanstaande. Met een Radio soireé musicale op 6 november 1919 zal een nieuwe tijd worden ingeluid. ‘Iedereen die in het bezit is van een eenvoudig Radio-ontvangtoestel kan deze muziek rustig thuis hooren’, aldus de geboorteadvertentie. 

Honderd jaar later wordt het jubileumfeest van de radio uitgebreid gevierd in je podcastapp. Gemene deler daarin zijn witte mannen van boven de 50 die bijzondere fragmenten uit de geschiedenis van de radio laten horen. Vincent Bijlo en Ger Jochems doen het een jaar lang wekelijks in Hallo Hier Hilversum, Harm Edens en Arjan Snijders podcasten in totaal honderd uur in 100 Jaar Radio en in een ander programma, dat óók 100 jaar Radio heet, portretteert Bert Kranenbarg tien bijzondere programma’s. De vele fragmenten en de gepassioneerde presentatoren zijn leuk, maar er komt zo wel heel veel uit die oude Hilversumse doos.

De vierdelige podcast Pension Idzerda duikt óók in de oude doos, maar kiest voor een andere vorm: het hoorspel. De serie verhaalt over Hanso Idzerda, de aartsvader van de West-Europese radio. Hij was het die in november 1919 de advertentie in NRC plaatste en met Radio soireé musicale de eerste radio-uitzending verzorgde.

De kern van het radiodrama vormt een figuurlijke ‘vondst’ van scenarioschrijvers Mathijs Deen en Marnix Koolhaas: vier 78 toerenplaten waarop Idzerda een paar maanden voor zijn dood in 1944 zijn levensverhaal heeft ingesproken. Ze laten hem vertellen over zijn jeugd in Friesland en de teleurstelling van zijn vader die Idzerda het liefst arts had zien worden. Idzerda heeft een ander pad voor zichzelf uitgestippeld, dat via een prestigieuze techniekschool in Duitsland leidt naar de oprichting van de eerste radio-omroep van Europa – en de ondergang daarvan. 

Pension Idzerda klinkt als een radiodocumentaire, maar gelukkig breken de makers in de laatste aflevering ook kort met de vorm. Door iets prijs te geven over het maakproces, maken ze de karakterschets geloofwaardig. Dat moet ook wel, omdat ze een hard oordeel vellen over de radiopionier die vooral naar voren komt als een verbitterde man. ‘Erkenning heb ik nooit gehad. Terwijl ik de basis heb gelegd voor een medium dat Europa en de wereld veroverd heeft’, laten ze hem zeggen. ‘Marconi heeft niets uitgevonden, ging alleen maar met uitvindingen van anderen aan de haal, en heeft de Nobelprijs gekregen. Ik hoef ’m niet hoor, maar als ik het probeer te vergelijken… dan zou ik ’m toch ook wel verdiend hebben.’ 

Pension Idzerda is geen Nobelprijs, maar de podcast is wel een mooi monument voor de pionier die 100 jaar geleden met Radio soireé musicale de loop van de geschiedenis een beetje veranderde. Bovendien is het door de vorm die tussen non-fictie en fictie inhangt erg spannend om naar te luisteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden