Recensie Penoze, the Final Chapter

Penoza, the Final Chapter is op het potsierlijke af ★★☆☆☆

Midden: Monic Hendrickx als de 'zwarte weduwe’ Carmen in Penoza, the Final Chapter.

Penoza, een van de beste series in de Nederlandse tv-geschiedenis, krijgt helaas een potsierlijk slot als bioscoopfilm.

Als je een bioscoopfilm maakt als slotstuk van een populaire serie die vanaf 2010 gedurende vijf seizoenen is uitgezonden, dan is de eerste vraag wellicht of mensen die de serie niet hebben gezien, iets in de bioscoop te zoeken hebben. 

In grote lijnen zou je Penoza, the Final Chapter van Diederik van Rooijen ook zonder voorkennis kunnen bekijken, omdat er een aantal klassieke patronen van het gangstergenre wordt gevolgd. De moeilijke keuze tussen de misdaadfamilie en de echte familie; het verlangen om de misdaadwereld te verlaten (en nog één klapper te maken) en de cultuur van de openstaande rekening, die in de onderwereld bloedserieus wordt genomen; het is een checklist die met respect voor het genre wordt afgewerkt. Maar je mist ook  veel, omdat je geen connectie met de personages hebt, en je anders dan de vele trouwe kijkers, niet met de familie van ‘zwarte weduwe‘ Carmen van Walraven (Monic Hendrickx) bent opgegroeid.  En dat letterlijk, want alle acteurs – en hun rollen – zijn inmiddels tien jaar ouder.

Penoza begon ooit (in 2010) als een serie over een moeder met opgroeiende kinderen, die na de liquidatie van haar echtgenoot noodgedwongen het misdaadbedrijf overneemt en daar een verrassend talent voor heeft. Aan die eerste seizoenen hield Penoza de welverdiende reputatie over van een van de beste series uit de Nederlandse televisiegeschiedenis. Later werden de personages en de verhaallijnen vetter aangezet, tot en met de bemoeienis van een Mexicaans drugskartel, alsof Nederland zelf niet inmiddels het Medellín van het Noorden is geworden; eigen kartel eerst!

Penoza, the Final Chapter speelt zich twee jaar na het slot van seizoen 5 af, waarvan het slotbeeld met terugwerkende kracht een cliffhanger bleek. Carmen was weliswaar in de golven verdwenen, maar duikt met een nieuwe identiteit op in een Canadees truckersrestaurant. Alleen haar moeder (Olga Zuiderhoek) weet dat ze nog leeft. En terwijl de serie bedoeld was voor 12 jaar en ouder, is voor de bioscoopversie gebruikgemaakt van de 16- pluskeuring, waardoor het geweldniveau flink kon worden opgevoerd. 

Stroomversnelling

Het eerste deel van de film werkt, vooral omdat Hendrickx daar diep in haar rol zit, en in een troosteloze omgeving, ver van haar kinderen, langzaam wegkwijnt. In deze ouverture heb je de minste voorkennis nodig. Maar dan verschijnt Carmen weer op de radar van internationale opsporingsinstanties, als ze betrokken raakt bij een bloederige moordpartij in de diner waar ze werkt. Vanaf dat moment komt het verhaal in een stroomversnelling en loopt de film uit het spoor.

Zodra Carmen weer in in Nederland opduikt, krijgt ook het kartel haar weer in het vizier  er valt nog een dode bendeleider te wreken. De Mexicanen sturen een soort doodseskader naar Nederland en zetten Carmen onder druk door haar een aantal onmogelijke opdrachten te geven, een typisch scenaristentrucje, niet ongelijk aan het introduceren van een tikkende tijdbom.

 Nu mag een genrefilm zijn eigen logica volgen, maar wat hier allemaal bij elkaar wordt verzonnen om de spanning erin te houden is op het potsierlijke af.  Dus de eerste ontmoeting van Carmen, staatsvijand nummer één, met haar familie wordt door Justitie op de middenstip van het Olympisch Stadion georganiseerd? Natuurlijk. Waarna ze kinderlijk eenvoudig ontsnapt? Die hele scène lijkt bedacht om te kunnen losgaan met een stel droneshots. Een tweede actiescène op de Amsterdamse ringweg maakt ook al een wat bijeengeraapte indruk. 

Prima als iemand bedenkt dat we in Nederland met bescheiden middelen ook een vette genrefilm moeten maken, The Fast & The Furious: de Van A naar Beter-editie, maar daarmee raken de dilemma’s van Carmen en haar getrouwen, altijd de kwaliteit van Penoza, wel volledig op de achtergrond.

Penoza, the Final Chapter.

Penoza, the Final Chapter

Regie Diederik van Rooijen

Met Monic Hendrickx, Sigrid ten Napel, Olga Zuiderhoek, Raymond Thiry.

116 min., in 129 zalen. 

Penoze Penoza

De titel Penoza, als de vrouwelijke vorm van penoze (onderwereld), zou een vondst zijn van producent Johan Nijenhuis. Op het hoogtepunt trok Penoza bijna een miljoen kijkers. Voor het tweede seizoen won Monic Hendrickx een Gouden Kalf als ‘Beste actrice in tv-serie’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden