Peiling: 'Dekker heeft maling aan de kijker'

De publieke omroepen verliezen definitief hun monopolie op het maken van programma's op NPO 1, 2 en 3. Bovendien wordt hun taak aangescherpt: geen amusement, maar alleen nog informatie, educatie en cultuur. Is dat een goed plan, of juist niet?

Omroep Max-baas Jan Slagter en producent Paul Romer (Rechts) bij de toelichting van staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Sander Dekker op zijn toekomstvisie op het publieke mediabestel.Beeld anp

Shula Rijxman, lid Raad van Bestuur NPO:

'We zijn blij dat Sander Dekker zich herkent in de toekomstvisie die wij in juni al opschreven. De brief die wij stuurden, is namelijk grotendeels overgenomen, blijkt nu. En dat is voor zowel de omroepen als de NPO een opsteker. Het is een historische stap. Voor het eerst hebben externe partijen een directe toegang tot de programmering. Dat betekent dat er ook voor vernieuwing nu meer ruimte is'

Staatssecretaris Sander Dekker:

Tegenover nu.nl: 'Het is niet meer van deze tijd dat er in Hilversum een monopolie bestaat waardoor het maken van programma's voorbehouden is aan acht omroeporganisaties. De partijen in Hilversum houden elkaar nu in een wurggreep. Ze doen te weinig en te laat, omdat belangen door elkaar heen lopen. Dat zorgt niet voor het tempo en de schaal waarop veranderingen nodig zijn.'

Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Sander Dekker geeft op het Veronicaschip zijn toekomstvisie op het publieke mediabestel.Beeld anp

Jan Slagter, directeur van Omroep Max:

'Dit plan is een pure aanfluiting. We voelen ons geschoffeerd. Sander Dekker heeft ons neergezet als een karikatuur; minkukels die helemaal niets presteren. Terwijl ik, als ik naar de publieke omroep kijk, durf te zeggen dat wij juist zeer succesvol zijn. 85 procent van alle Nederlanders kijkt naar ons, wij worden hoger gewaardeerd dan de commerciële omroepen, noem maar op. Kijk, als wij er echt een zootje van zouden maken, had hij een punt. Maar het tegenovergestelde is waar.

'Op dit moment valt vijf procent van het totale NPO-aanbod onder de noemer amusement. Dekker doet voorkomen alsof dat 95 procent is. Er wordt in feite dus 50 procent bezuinigd, om 5 procent van de programma's weg te krijgen. Chapeau.'

Remco van Leen, directeur bij Avrotros:

'We zijn geschrokken van de plannen van staatssecretaris Dekker en vrezen een smalle publieke omroep. Avrotros bedient met haar programma's een groot publiek en het gevaar dreigt dat een grote groep kijkers nu buiten de boot valt. Het begrip 'van iedereen voor iedereen' moeten we dan laten varen, terwijl dat wel is waar de publieke omroep in onze optiek voor staat.'

Dekker op nu.nl:

'In De Wereld Draait Door wordt op een populaire manier aandacht besteed aan kunst en cultuur. Dat bewijst dat je daar best kijkers mee kunt halen. Maar bij sommige programma's heb ik zelfs na een uur nadenken werkelijk geen flauw idee waarom er belastinggeld heen gaat: Bananasplit, Ranking the Stars en eerder De Slechtste Chauffeur van Nederland. Ik lig er dubbel om, maar de vraag is waarom dat moet op kosten van de belastingbetaler. Bovendien zie je dit soort programma's ook bij de commerciëlen. Dit kan en moet onderscheidener. De publieke waarde moet heel duidelijk zijn. Het moet een educatief, cultureel of informatief karakter hebben.'

Slagter van Omroep Max:

'Dekker wil alleen nog maar educatie, informatie en cultuur op de publieke tv; een grachtengordelomroep dus. Dat betekent dat wij een toevoeging moeten worden van de commerciële omroepen, niet meer. Maar is dat wel wat de kijker wil? Geen idee, zegt Dekker. Want Dekker heeft maling aan wat de kijker wil. Wist je dat hij het tijdens de persconferentie alleen maar over belastinggeld had? Het woord kijker heeft hij niet in zijn mond gehad.

'Wat er straks concreet gaat veranderen weet ik niet. Ik heb al gekscherend gezegd dat we Heel Holland Bakt vanaf nu maar educatie moeten noemen - je leert er hoe je een cake moet bakken - maar dat zal vast en zeker een programma zijn dat zal verdwijnen. Vanwege het succes kopen de commerciëlen het misschien over, maar dat staat het hele keukenblok straks vol met producten van Becel en Koopmans. Is dat wat we willen?'

Robert van Beckhoven en Janny van der Heijden tijdens de programmapresentatie van Heel Holland Bakt.Beeld anp

Shula Rijxman van NPO:

'Voor wat betreft het verdwijnen van programma's: het harde amusement doen wij al lang niet meer. Van de grotetrappenshows hebben we al lang afscheid van genomen. Het is tegenwoordig vooral infotainment en daar blijft gewoon ruimte voor. Sterker nog: daar onderscheidt de publieke omroep zich mee.

'Als je kijkt naar programma's als Wie is de Mol en Rijdende Rechter, dan speelt amusement of entertainment een belangrijke rol, maar altijd ten faveure van informatie of educatie. Bij Wie is de Mol zit het informatieve bijvoorbeeld in het spelelement - je zou daar het woord psychologie aan toe kunnen voegen, of spelenderwijs leren, nadenken met elkaar.'

Beeld anp

Hans Laroes, voorzitter Raad voor de Journalistiek en lid van de commissie Brakman:

'Het voorstel van de commissie Brakman is bijna ongewijzigd overgenomen. Ik ben daar natuurlijk erg blij mee, maar het is ook dapper van Sander Dekker. Zo blijft de samenhang van het plan bewaard. Ik hoop nu dat de Kamer het ook in stand houdt. Wel vind ik dat de overheid een heel grote broek aantrekt, maar dat zij de problemen deels zelf heeft veroorzaakt door steeds meer te bezuinigen op de publieke omroep. Ze willen voor een dubbeltje op de eerste rang zitten.

'Daarnaast moet de politiek zich niet te veel met de inhoud bemoeien. Dat is bedreigend voor de onafhankelijkheid van het bestel. Ik kan me best vinden in het rijtje overbodige programma's dat Dekker noemde - Animal crackers, Bananasplit, Ranking the stars, De slechtste chauffeur van Nederland - maar uiteindelijk is het aan de NPO zelf om te beslissen wat er met de programma's gebeurt.'

Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Sander Dekker geeft op het Veronicaschip zijn toekomstvisie op het publieke mediabestel.Beeld anp

Bernard van den Bosch, algemeen directeur Sky High TV, producent van programma's als Het Familiediner en Project P:

'Concurrentie op creativiteit is altijd goed. Dat gebeurt overigens nu ook al: wij concurreren nu ook met onze formats tegenover de ideeën die intern bij de omroepen worden ontwikkeld. Straks komen er nog meer aanbieders bij en als dat leidt tot betere formats en programma's is dat prima.

'Minder amusement en tegelijk meer jongeren bereiken is een lastige opgave. In het beperken van de genres schiet de minister te ver door. De NPO is van iedereen en voor iedereen en daarin past ook amusement.

'Ik ben overigens voor een voortzetting van de goeie samenwerking tussen omroepen en producenten zodat goeie en creatieve ideeën ook bij de NPO terecht kunnen blijven komen. Ook de commerciële zenders zijn gebaat bij een stevig publiek medialandschap.'

Slagter van Omroep Max:

'Er is overigens nog een extra probleem. De NPO gaat straks over zowel de distributie, de programmering, het budget als over de inhoud van alle programma's. En dat terwijl ze politiek benoemd zijn. Dat vind ik echt stuitend in een democratie als Nederland. De onafhankelijkheid is niet meer gewaarborgd. Want wie controleert dat? Juridisch is dat volgens mij ook in strijd met de Europese regelgeving. Daar ga ik ook zeker nog achteraan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden