Recensie Pearl Jam

Pearl Jam was in topconditie op Pinkpop (vier sterren)

Beeld Ben Houdijk

Natuurlijk lag Nederland een paar dagen wakker van de aanstaande Pearl Jam-show op Pinkpop. Het legendarische optreden van de band uit 1992 stond ons ineens weer helder voor ogen, inclusief de vrije vlucht van Eddie Vedder vanaf een camerakraan. Het was niet zomaar een optreden, maar de volgens velen beste Pinkpopshow in de geschiedenis van het bijna vijftig jaar oude Limburgse festival.

Maar of de band zelf nu ook mee met een hoofd vol nostalgie naar Landgraaf zou afreizen? Pearl Jam toert al bijna dertig jaar de wereld rond. En speelde afgelopen week nog twee dampende shows in de Amsterdamse Ziggo Dome. Pearl Jam heeft, kortom, wel meer aan het hoofd. Het bandje maakt meer mee dan een mooi optreden op Pinkpop in 1992. Misschien wil Pearl Jam helemaal niet herdenken?

Vergeet het maar, dat wil Pearl Jam wél. En dat ziet het Megaland al bij de openingszetten, en allereerst aan het Tivoli-shirtje dat Eddie Vedder draagt: net als in 1992 en net als bij een eerdere terugkeershow in 2000. Dat shirtje had productiemanager Erik Mans van het Utrechtse poppodium, waar Pearl Jam in maart 1992 ook zo knap had gespeeld, afgelopen dinsdag laten bezorgen, als herinnering aan die mooie tijden.

Beeld Ben Houdijk

Dan de geïmproviseerde toespraken van Vedder. Die gaan ver voorbij de plichtplegingen, en ‘dat het zo fijn is terug te zijn op Pinkpop’. Vedder vertelt dat hij en zijn bandleden op zoek zijn gegaan naar de cameraman die destijds op de door Vedder beklommen camerakraan zat, met de wanhoop in de ogen. En dat ze hem hebben gesproken. Vedder had altijd gedacht dat de cameraman boos op hem was, omdat hij zo paniekerig zat te schreeuwen. Maar dat misverstand kon uit de wereld worden geholpen, zegt Vedder. ‘Hij schreeuwde naar mensen beneden de kraan, die het ding in bedwang hielden als tegenwicht. Hij riep dat ze de kraan los moesten laten als ik ging springen, omdat hijzelf anders gekatapulteerd zou worden.’

Mooi, zo’n reconstructie van de podiumduiker zelf, 26 jaar na dato en opnieuw live op Pinkpop. En Vedder graaft nog meer popgeschiedenis op. ‘Wij speelden toen voor het eerst voor zo veel mensen. Onze muziek was ineens zo groot geworden.’ Hij wijst achter zich, naar de huidige Pearl Jam-drummer Matt Cameron. ‘Hij speelde ook op Pinkpop in 1992. Als drummer van Soundgarden.’ Ja, we duiken diep de boeken in. Het is de vraag of alle jonge fans van Pearl Jam, en dat zijn er zo te zien nogal veel, het allemaal nog een beetje kunnen volgen.

Beeld Ben Houdijk

Maar het beste nieuws is vrijdagavond, als de zon langzaam wegzakt achter de Limburgse bosranden en het podium dus kan baden in een weldadige lichtshow, dat Pearl Jam aantreedt in topconditie. Wat klinkt de punkachtige grungerock van Pearl Jam toch scherp en goed als die over een reusachtig festivalweiland wordt uitgesmeerd. Al bij de openingsnummers, gelijk al uit de begintijd van de band; eerst die raggende punkriff van Corduroy van album Vitalogy uit 1994, en dan direct al Even Flow van debuutalbum Ten, waarmee Pearl Jam die show in 1992 aftrapte op Pinkpop.

De verbijstering van toen heeft plaatsgemaakt voor kalme bewondering. Pearl Jam klapte de nummers er destijds als een bezeten band uit, en dat is nu uiteraard anders. De liedjes worden nauwkeurig en beheerst in elkaar gestoken. De ballade Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town slaat een eerste warme golf van ontroering over het festival, zeker als het podium mag baden in een paars, nachtclubachtig licht. Vedder zingt het doortrokken van emoties, met een scheurende stem die na twee uitputtende shows in de Ziggo Dome extra rafelig uit de strot lijkt te komen. Zo hebben we het graag.

Beeld Ben Houdijk

De eerste anderhalf uur van de Pearl Jam-set zijn hard en ruig. En die bitsigheid wordt geïllustreerd door de korrelige zwartwitbeelden op de projectieschermen naast het podium. Beelden van de band op het podium, zelfs gefilmd vanuit de nok van de tent: origineel.

Na een korte, maar de spanning toch flink opvoerende pauze verschijnt Pearl Jam bij het laatste uur ineens in warme kleuren, alsof er een omslag is gemaakt. En nu gaan de herdenkingskranen ook vol open. Eerst bij het hartverscheurende Jeremy, direct herkenbaar aan de scherpe en metalige baspartij van Jeff Ament. En direct daarna in Black, ook al van die debuutplaat Ten, die nagenoeg compleet wordt afgewerkt.

McCready en Vedder. Beeld Ben Houdijk

Zoals wel vaker neemt gitarist Mike McCready in deze nummers flink de tijd voor zijn gitaarsolo’s. Een beetje te lang soms. In Black bijvoorbeeld ebt de spanning weg na een minutenlang gitaarintermezzo, waarna het nummer ook nog als een nachtkaars dooft. Jammer. 

Pearl Jam lijkt dit soort bedachtzame uitweidingen ook te willen inzetten om dynamiek in te bouwen, en op te kunnen stomen naar een ronkende finale. Natuurlijk: met de meezinger Alive, waarbij Pinkpop in de verplichte kippenvelstand wordt gezet. En bij de afsluitende Neil Young-cover Rockin’ in the Free World, waar Vedder een variëteit aan politieke boodschappen in verstopt. ‘Ladies first, ladies first’, roept hij ook nog, wijzend naar de voorste rijen van het publiek. Daar gaat kennelijk iets niet goed.

Beeld Ben Houdijk

Maar Pearl Jam houdt de rijen gesloten. Mooi om ook hier weer te zien hoe drie generaties door elkaar met een gloeiende kop staan te genieten van hetzelfde bandje: typisch Pinkpop, mogen we inmiddels toch wel zeggen.

Het valt Eddie Vedder ook op. Hij vraagt of de lichtshow-regie de lampen even over de massa wil laten gaan. ‘Dit verliest zijn kracht niet’, zegt Vedder. ‘Zo mooi om te zien hoe zoveel mensen het goed kunnen hebben samen. En het eens kunnen zijn over iets.’

Pearl Jam is terug op Pinkpop - vijf redenen waarom hun optreden in 1992 de beste Pinkpopshow ooit was

Vanavond speelt Pearl Jam op Pinkpop, en dan denkt iedereen aan hun legendarische show uit 1992. Waarom is dat Pinkpopoptreden, mét die krankzinnige stagedive, het beste ooit?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden