Paul Witteman is kastelein in aangenaam café

Het Lagerhuis. Elke zaterdag. Nederland 3. 21.05 uur...

Een nieuw televisieprogramma beginnen is een hels karwei. Zeker als dat programma live wordt uitgezonden. De redactie kan nog zo schaven aan de formule, pas na de eerste uitzending wordt duidelijk of die formule iets voorstelt.

De makers van Het Lagerhuis hebben de videoband van de eerste aflevering goed bestudeerd. Want zaterdag, tijdens de tweede uitzending, bleek de opzet van 'het programma waarin het debat centraal staat', gewijzigd.

In Het Lagerhuis debatteert een vaste groep van twintig 'gewone Nederlanders' over zaken uit het nieuws. Zij doen dat in een decor dat geïnspireerd is op het Britse Lagerhuis: de sprekers zijn verdeeld over twee tegenover elkaar opgestelde tribunes. Wie iets wil zeggen, dient op te staan, en dan is het hopen op een spreekbeurt.

Paul Witteman is degene die de spreektijd verdeelt. Hij moet in luttele seconden beslissen wie een zegje mag doen: de sympathieke marktkoopman, de bonkig mopperende werkloze of de advocaat.

Witteman wordt bijgestaan door Marcel van Dam, wiens taak het is, of beter: was, om tijdens de discussieronden olie op het vuur te gooien. Van Dam bleek zaterdag niet langer de man van de prikkelend bedoelde opmerkingen. Hij ging een rechtstreeks debat aan met advocaat Pieter Doedens, over het wel of niet gebruiken van kroongetuigen tijdens strafzaken. En een enkele maal mocht Van Dam een discussie inleiden - een klus die hem in de gelegenheid stelde de oorschelpen van de toehoorders te doen kolken van plezier.

Een week eerder was dat anders. Toen moest Van Dam de advocaat van de duivel spelen. Wanneer de inleider voor wit pleitte, diende Van Dam voor zwart te kiezen. Die rol degradeerde hem tot een B-acteur die keer op keer hetzelfde kunstje moet laten zien.

Nu Van Dam verlost is van zijn rol als gangmaker, kan hij zich meer richten op de diepere laag van het discussieprogramma. Want hoe scherp en geestig de gasten ook formuleren, hun argumenten wekken niet altijd indruk. In plaats van te reageren op de voorgaande spreker, wordt er vaak een ingestudeerde kwinkslag te berde gebracht.

Het Lagerhuis heeft daarom iets weg van een stamcafé. Maar dan wel een aangenaam café. De bezoekers ervan zijn namelijk geïnteresseerd in politiek en samenleving, en kastelein Witteman blijkt scherpzinnigheid en humor als vanzelfsprekend te kunnen combineren.

Nu maar hopen dat de redactie ook de band van aflevering 2 nader bekijkt. Wellicht durven de makers daarna voor de hoofdrolspeler van het debat, de klok, eveneens iets anders te bedenken. Waar de tijd op stijlvolle wijze wordt gedood, past namelijk geen opgefokt aftellen.

Ronald Ockhuysen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.