Pasen: zeven zondaars van het afgelopen jaar

De menselijke zonden, waarvoor Jezus 1.983 jaar geleden stierf, zijn onuitroeibaar. Een ronde langs de opvallendste zondaars. Schenkt u ze vergiffenis?

Cezary Lapa speelt Jezus van Nazareth in de Poolse remake van het lijden van Christus. Beeld epa

Superbia (IJdelheid)

Maria Sjarapova

Eens maakte ze reclame voor bronwater, in maagdelijk wit, met baby's als sidekicks, het zinnebeeld van puurheid. Sinds deze maand is Maria Sjarapova het schuldige gezicht van het duistere, uitdijende bedrog in de Russische sport.

Sjarapova (28) trachtte haar positieve dopingtest af te doen als een onschuldig ongelukje. Ze verklaarde dat ze in een moment van onoplettendheid was vergeten de e-mail te openen waarin werd gewaarschuwd dat het hartmedicijn meldonium met ingang van dit jaar verboden is. Maar uit haar lichaamstaal sprak vooral ongeloof: dat haar dit kon overkomen.

Al meer dan tien jaar is zij de best betaalde sportvrouw ter wereld. Vorig jaar verdiende ze 29,5 miljoen dollar, twee miljoen dollar meer dan het jaarbudget van het mondiale antidopingagentschap Wada. Niets leek haar marktwaarde te kunnen schaden, zelfs de eindeloze reeks nederlagen tegen Serena Williams niet (zestien op rij sinds 2004). En dat imperium zou ten val worden gebracht door een minuscuul stofje?

Haar boetedoening in een luxueus hotel in Los Angeles was bedoeld om publieke opinie en zakenpartners aan haar zijde te krijgen. Even leek dat te werken. Een deel van de tenniswereld vormde een verdedigingslinie om de schuldige schoonheid. Maar in haar hoogmoed beging ze een nieuwe, cruciale fout. In krap zeven minuten gaf ze informatie prijs die haar juridische positie verzwakken. Welke sportkampioen gebruikt tien jaar lang een hartmedicijn? Nike, Porsche, Tag Heuer en de VN wisten genoeg. Zonder de tuchtzaak af te wachten, braken ze met de Russin die als 17-jarige Wimbledon won, tien jaar nadat ze met haar vader en 700 dollar spaargeld voor tennislessen naar Florida was gekomen. Een sportsprookje is uit.

Beeld anp

Gula (Gulzigheid)

Daan Roosegaarde

Al sinds de Middeleeuwen zijn het doorgaans dikkerds die er in de categorie gula, die der gulzigheid, met de hoofdprijs vandoor gaan. Maar het zijn niet alleen rijk gelardeerde tafels met spijzen waaraan mensen zich al te gretig te goed kunnen doen, maar bijvoorbeeld ook rijk gelardeerde tafels met uitvindingen. TU-wetenschapper Bob Ursem ging niet zover te stellen dat hij kunstenaar-ontwerper-ondernemer Daan Roosegaarde zag likkebaarden toen hij hem de technologie voor de Smog Free Tower aanreikte - maar leuk vond Ursem het niet toen de technologie waaraan hij zestien jaar had gewerkt even later in de buik van Roosegaarde bleek te zijn verdwenen en die fantastische Smog Free Tower 'een uitvinding van Daan Roosegaarde' was geworden. Na Ursem lieten meer oud-medewerkers weten dat Roosegaarde (36) soms de neiging had flink wat van hun bijdragen op te eten. Stuk voor stuk benadrukten ze Roosegaardes voortreffelijkheid: zonder de genialiteit van deze verkoper waren al die uitvindingen nooit zo succesvol geweest. Maar Roosegaarde was niet de enige kok van de maaltijden waaraan hij zich tegoed deed.

Flink wat beroemde auteurs bedanken aan het eind van hun boeken niet alleen hun fantastische redacteuren, geweldige researchteams en begripvolle echtgenoten, maar ook hun yogaleraressen en hun huisdieren. Menig Hollywoodster is na het in ontvangst nemen van een Oscar minutenlang bezig de mensen op te sommen zonder wie ze dat beeldje nooit in hun hand hadden gehouden. Velen vinden dat typische valse bescheidenheid. Maar het tegenovergestelde is ook niet alles. Zulke supersterren hoeven voor hun successen alleen zichzelf te bedanken.

Beeld anp

Acedia (Luiheid)

Jan Roos

De rattenstaart waarvan zijn matrozenpet op tekeningen vergezeld gaat, valt onder de artistieke vrijheid van de cartoonist. Maar wie uitgerekend Jan Roos de zevende hoofdzonde, acedia, in de schoenen schuift, gaat voorbij aan de onvermoeibaarheid waarmee hij campagne voert tegen dat associatieverdrag met Oekraïne. Dag en nacht in touw om Nederland over te halen op 6 april 'nee' te stemmen. Zo'n referendummatroos is toch niet lui?

Acedia komt van het Griekse woord akèdia. In dat begrip komen twee vormen van luiheid samen waartussen de boeddhisten wel onderscheid maken, namelijk de horizontale en de verticale luihuid. Van die twee is de horizontale de bekendste en de verticale de meest voorkomende. De horizontale luiheid is die van Oblomov, horizontale luiaards voeren simpelweg weinig uit. Wie verticaal lui is, kan op één niveau heel actief en gedreven zijn en op een ander niveau erg inactief, noem het lui of gemakzuchtig.

Neem zo'n Jan Roos (39). Die is bijzonder actief in het campagnevoeren, maar inactief in het ondernemen van pogingen om te begrijpen waarover hij eigenlijk campagne voert. Immers: tegen iedereen die het maar wil horen, vertelt hij dat hij dat associatieverdrag met Oekraïne helemaal niet heeft gelezen. Veel mensen vinden dat eerlijk en sympathiek. Je kunt het ook gewoon schaamteloos noemen, of gemakzuchtig, of gewoon lui. Voetsoldaten aller tijden verschuilen zich achter hun gebrek aan kennis van de inhoud van het gevecht waaraan zij deelnemen. Mogen voetmatrozen dat ook doen? In Oekraïne vroegen ze zich af: hoe kan hij dan campagne voeren? Nou, hij vindt het gewoon leuk, hij geniet van alle aandacht en nog meer van al die boze geleerde mensen. Acedia maakt van een matrozenbestaan één groot feest.

Beeld anp

Ira (Woede)

Chris Rock

Woede komt soms op precies het goede moment, als de brandstof waar de motor naar snakt. Hij had al eerder de Oscars gepresenteerd, als eerste zwarte presentator van dat feestje in Hollywood waarbij de hele wereld toekeek. In 2005 was hij de gastheer bij de 77ste Awards-ceremonie en hij hield zich niet bepaald in. 'Welcome to the 77th and LAST Academy Awards!' Dat waren zijn openingswoorden. Maar de wereld verging niet en vier jaar later werd er een zwarte president gekozen. Komiek, acteur en filmmaker Chris Rock (51) werd teruggevraagd, elf jaar later, bij de 88ste Oscars.

Het was de tweede editie op rij dat er bij de twintig genomineerde acteurs en actrices geen kleur viel te bekennen. Het was de druppel en #OscarsSoWhite werd de hashtag die de weken tussen nominaties en ceremonie domineerde. Prominente zwarte sterren meldden dat ze de ceremonie zouden boycotten en riepen en passant Rock op hun voorbeeld te volgen.

Hij wist wel beter. Hij kreeg een onderwerp in de schoot geworpen. 'Als je genomineerd moest worden als gastheer , dan was ik er niet geweest', vertelde hij het wereldberoemde publiek, dat zich schrap zette voor een avondje ongemakkelijk grijnzen en heen en weer schuiven op hun stoel. 'Waarom is er niet eerder geprotesteerd over het gebrek aan zwarte genomineerden?', vroeg hij zich af. Misschien omdat er toen belangrijker zaken waren om tegen te protesteren? 'We hadden het toen te druk met verkracht en gelyncht te worden om ons druk te maken over 'beste cinematografie'.' En: 'Als grootmoeder aan een tak bungelt, dan is het lastig om je druk te maken over de beste korte buitenlandse documentaire.' Chris Rock liet niet meer los die avond. Vlak voor de aftiteling richtte hij zich tot de camera: 'Black lives matter', zei hij.

Beeld epa

Luxuria (Wellust)

Amy Schumer

Ronde billen zijn er genoeg in videoclips, glanzend en glibberig - en zo ook in Milk Milk Lemonade van de Amerikaanse comédienne Amy Schumer. In gouden hotpants schudden de billen in de camera. Bíjna zoals bij Nicky Minaj of Jennifer Lopez, behalve de tekst: 'Milk, lemonade, 'round the corner fudge is made.' Achterom wordt de derrie gemaakt, zoals het refrein stelt: 'This is where my poop comes out.'

Amy Schumer (34) benoemt onsmakelijkheden en schaamtemomenten waar je als kijker soms bij onder het tapijt wil kruipen. Vooral als het over seks gaat - en dat gaat het vaak. In haar serie Inside Amy Schumer kun je haar bijvoorbeeld als feministe vinden die een gangbang begint waarbij zij de touwtjes in handen heeft, doet ze pogingen tot 'sexting' in poezenpyjama op de bank en wordt een vrijgezellenfeest een wedstrijd wie de meeste betrokkenheid toont voor het welzijn van de bruids vagina.

Beeld epa

Schumers film Trainweck (2015) is een omkering van het klassieke recept man-met-bindings-angst verovert uiteindelijk stoer-maar-lief meisje. Hier is zij de losbandige die na de seks zo snel mogelijk probeert weg te komen en drempels moet nemen om de juiste man het hof te durven maken.

Schumer gedijt bij het ongemak van het publiek. Ze prijkte op de beroemde Pirelli-kalender, waar juist dit jaar geklede 'rolmodellen' op stonden, wél bijna naakt met een blik van 'o, moest ik me niet uitkleden dan?'

Ze draait rollen om, veegt vooroordelen weg, legt seks op een presenteerblaadje; ongepolijst, onhandig en soms smerig. Een beetje zoals het in het echte leven gaat.

Invidia (Jaloezie)

Reinier van Zutphen

Wie interviews met Reinier van Zutphen (55) leest uit de tijd dat hij nog voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Rechtspraak was, kan zich goed voorstellen waarom hij vorig jaar als de gedroomde kandidaat werd gezien voor de functie van Nationale Ombudsman. Hij had gedachten over de verhouding tussen overheid en burger en over het functioneren van de overheid in het algemeen. En hij kon die gedachten ook nog eens helder verwoorden. Tezelfdertijd voelde hij niet de behoefte om de overheid te bruuskeren. Hij had dus een weldadige afwisseling kunnen vormen met de strijdbare Ombudsman Alex Brenninkmeijer, die zich weinig gelegen liet liggen aan de vermaning van een VVD-Kamerlid 'om iets een keer níét te zeggen'.

Maar het liep anders. Van Zutphen was na zijn installatie eerst onzichtbaar en bracht vervolgens zijn Hoge College van Staat in diskrediet met reorganisaties waarover hij de ondernemingsraad en de Tweede Kamer in het ongewisse liet en - vooral - met het door hem afgedwongen vertrek van zijn plaatsvervanger en Kinderombudsman Marc Dullaert. Naar de toedracht van de botsing tussen de twee ombudsmannen is het nog altijd gissen.

Zolang Van Zutphen niet duidelijk maakt waarom Dullaert weg moet, is de meest plausibele verklaring dat hij door afgunst tegenover Dullaert is gedreven. De Kinderombudsman is meer mediageniek dan hij en - zeker na zijn gedwongen vertrek - veel geliefder. Zowel binnen zijn organisatie als daarbuiten. Afgunst is niemand vreemd. Dus ook een bekwaam man als Reinier van Zutphen niet. Maar in dit geval wordt er wel een prachtig instituut mee te gronde gericht.

Beeld anp

Avaritia (Hebzucht)

Bart de Liefde

Wassila wie? Euh, Wassila Hachchi. Rene wie? Nou, Rene Leegte. Bart wie? Bart de Liefde, weet je wel. Als een Kamerlid pas landelijke bekendheid krijgt bij zijn aftreden, is er iets misgegaan. Zo ook met Bart de Liefde. Zes jaar een tamelijk onzichtbaar lid van de VVD-fractie. Totdat hij eind januari zijn overstap naar taxibedrijf Uber bekendmaakte.

De Liefde (39) zag er geen kwaad in. Hij kon meteen aan de slag, zou dus geen beroep doen op gemeenschapsgeld zoals D66'er Hachchi die spoorslags Hillary achterna was gereisd. Hij beloofde zich nog wekenlang beschikbaar te houden voor een toelichting.

Een dag later loop ik hem achterna door de Kamergangen. De Liefde loopt stug door. 'Daar doe ik geen verdere mededelingen over', is zijn antwoord op alle vragen. Vergeten de beloften aan de kiezer, opzijgeschoven de gedachte dat een Kamerlid zijn termijn gewoon moet uitzitten.

Beeld anp

Uber had al diverse firma's uitgeprobeerd om de politiek te bewerken, maar wilde een eigen lobbyist. De Liefde, met een verleden bij lobbykantoor Dröge en van Drimmelen, had goede papieren. Als public policy manager laat hij zich nu uitbetalen door firma waarover hij in de Kamer in 2014 warme woorden sprak. Zelfs in lobbyland vinden ze zoiets 'op het randje'.

Parlementariër is een onzeker bestaan, zeker nu de omloopsnelheid hoog is. Van de Kamerleden die na de vorige verkiezingen vertrokken, deed 42 procent eind 2014 nog een beroep op wachtgeld.

In zijn vrije tijd is De Liefde tegenwoordig voorzitter van de Curling Bond. Dan heb je een schuiver en drie poetsers. Schuiven en poetsen, het zal hem ook als Uberman van pas komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden