Review

Parsifal komt pas tot leven als het orkest losbarst

Zonder orkestrale bezieling is Wagneriaanse spreekzang een hele zit en bloeit pas na twee uur op. Pas als het orkest losbarst, komt ook de regie en het decor tot leven.

De Wagneropera Parsifal. Beeld Ruth Walz

Als reflectie een thema is in Wagners verlossingsopera Parsifal, had beeldend kunstenaar Anish Kapoor niets beters kunnen bedenken dan zijn ronde reuzenspiegel van gepolijst metaal. De schijf, zeven meter in doorsnee, overheerst de hele tweede akte. Hij weerkaatst licht, kleur, beweging en soms zelfs stemmen. De fraaiste toverstreek levert het ding wanneer Parsifal, de knaap die zichzelf ontdekt als verlosser, aan de rol raakt met een stel kirrende Bloemenmeisjes. In de spiegel explodeert hun fleurige outfit als een blauwpaarsroze schittering.

Dan duurt de productie van De Nationale Opera - een reprise uit 2012 in de regie van Pierre Audi - al ruim twee uur. De toeschouwer begrijpt inmiddels dat het stuk handelt over zonde en verlossing. Dat Wagner christelijke noties mengt met snufjes Schopenhauer (compassie) en boeddhisme (wedergeboorte). Maar vooral voelt de toeschouwer zijn billen. Zonder orkestrale bezieling is Wagneriaanse spreekzang een hele zit.

Het symfonische voorspel steekt meteen al bleek af bij de vleesrode rotspartij waar Kapoor de burcht van de graalridders situeert. Hier, in Monsalvat, bewaken ze de kelk die het bloed opving van de gekruisigde Christus. De speer die het prikwerk deed, heeft men verspeeld aan de magiër Klingsor. Parsifal moet de speer heroveren.

Pas wanneer de naïeveling zijn roeping begint te begrijpen, bloeit de voorstelling op. Parsifal kijkt in de spiegel en als bij toverslag krijgt ook het Nederlands Philharmonisch Orkest smoel. Eindelijk laat dirigent Marc Albrecht uit de orkestbak Wagneriaans broeigas ontsnappen.

In een moeite door komt Pierre Audi's regie tot leven. Nu werken ze, de blikken en gebaren die drijfveren en gedachten tonen. De spanning tussen karakters vonkt over het toneel. Zelfs Kundry, de hysterica die het ooit waagde Christus uit te lachen, krijgt een zweem van begrijpelijkheid.

Parsifal
Opera
Van Richard Wagner
Regie: Pierre Audi
Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Marc Albrecht
6/12, Nationale Opera & Ballet, Amsterdam. T/m 29/12.

Wat niet wil zeggen dat sopraan Petra Lang haar avond heeft. Haar stem dwaalt over de notenbalk zoals Kundry rond Monsalvat. Evenwichtiger zong Christopher Ventris, al zadelde hij Parsifal op met een Angelsaksische tong. De opperridder Amfortas kon zo levensmoe niet zijn, of hij toonde de stalen biceps en kelige bas van Ryan McKinny.

Bastiaan Everink, de omgeschoolde Irakveteraan, paarde als Klingsor een kloeke bariton aan broos acteren. De applausmeter sloeg het felst uit voor de Oostenrijkse bas Günther Groissböck. Als de wijze ridder Gurnemanz deed hij welsprekend verslag van Parsifals reddingsoperatie. Peinzend zag hij hoe de held tot slot uit beeld stapte. Klus geklaard, maar de wereld werd er zo te zien niet beter op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.