Parmantige film over reeks ongemakkelijke situaties

Fow Pyng Hu en Brat Ljatifi zijn de koning te rijk. Hun debuutfilm Jacky is door Simon Field opgenomen in het hoofdprogramma van het International Film Festival Rotterdam, en dat is, zegt Ljatifi, 'toch iets waarop je niet durft te hopen'....

Jacky is een broze film, gedraaid door twee twintigers. Fow Pyng Hu en Brat Ljatifi kennen elkaar van de Rietveld Academie, waar zij als studenten Audiovisuele Vormgeving korte films maakten. Ljatifi: 'Het klikt tussen ons. Wij delen dezelfde fascinatie voor het alledaagse. Ademloos kunnen wij kijken naar een man die een broodje eet.'

Het verhaal over Jacky steunt zwaar op hun eigen levens. De hoofdpersoon is, net als Fow Pyng Hu, een in Nederland geboren Chinees. Hij komt, net als zijn schepper, uit Eindhoven. Daar zoekt Jacky's allerminst ingeburgerde moeder op een videoband een meisje uit China voor hem uit. De jongen, ogenschijnlijk lamgeslagen tussen twee culturen, woont voor hij het goed beseft samen met Chi Chi. Ook de nieuwbouw-flat in Amsterdam-Noord is voor hem geregeld.

Hu, met licht Brabants accent: 'Natuurlijk gaat de film over onze eigen ervaringen, over verhalen die we om ons heen zien. Maar Jacky is, hoop ik, meer dan dat: hij gaat over een twintiger die niet in staat is zijn leven richting te geven. En daar hoef je geen kind van allochtonen voor te zijn.'

Het duo zet het leven van de Chinees-Nederlandse railtender vast in langdurige shots die zich voornamelijk afspelen in benauwde interieurs. De handeling is minimaal, en gespoken wordt er weinig. Wel dringt vaak het geluid van een televisie zich op - van Chinese folklore tot en met puzzelspelletjes van Veronica. Jacky kijkt er met geloken ogen naar, in de voor hem karakteristieke houding: hangend op de sofa.

Ljatifi: 'Het gebrek aan activiteit hebben wij willen benadrukken. Wij zijn er niet op uit de oorzaken en gevolgen van zijn problematiek te duiden - daar zouden we ook niet toe in staat zijn. Jacky is een film over pijnlijke situaties, over conflicten die mensen overkomen. Ze zien ze aankomen en toch wordt er niks ondernomen. Niet uit onverschilligheid, maar gewoon - zoals dat gaat. Het ongemak van dergelijke situaties willen wij tastbaar maken. Daarom beweegt de camera nauwelijks en wordt er vrijwel niet ingezoemd. Dat zou alleen maar afleiden.'

Jacky (budget: 500 duizend gulden) ontstond nadat Fow Pyng Hu en Brat Ljatifi hun afstudeerfilm monteerden in hetzelfde gebouw waarin producenten Frans van Gestel en Jeroen Beker van Motel Films aan het werk waren. Ze spraken soms met elkaar, en op een dag werd Beker en Van Gestel gevraagd een keer naar het werk van Ljatifi en Hu te kijken. Prompt was het raak. De producenten vielen voor de parmantige bedachtzaamheid. Nog geen anderhalf jaar later lag het scenario er al, en in 1999 vonden de opnamen plaats. Een struikelblok was de casting. Professionele acteurs die Chinees spreken, zijn niet zomaar te vinden, en daarbij wilden de regisseurs per se werken met acteurs die in alles nauw op hun rollen aansloten. In Eveline Wu, eigenaresse van een restaurant in Eindhoven, werd de gedroomde Chi Chi gevonden, en voor de rol van de dominante moeder weken de regisseurs uit naar een tante van Hu. Maar de ideale Jacky bleek onvindbaar; Hu besloot uiteindelijk om die taak zelf te vervulen.

Hu: 'Dat kon er nog wel bij, omdat ik toch veel weet van dat leven tussen twee werelden. Ik ben zelf misschien meer een gemoedelijke Brabander dan een Chinees, maar ik herken in mijn directe omgeving veel Jacky's. Slimme jongens en meiden die tussen tradities en gewoonten zweven en daardoor te confuus zijn om hun eigen bestaan beet te grijpen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden