Column

Parate kennis, vroeger was dat heel normaal

'Als je kinderen tieners zijn moet je een hond nemen, dan is er tenminste íémand in huis blij om je te zien', zei Nora Ephron eens. Ik moet daar vaak aan denken, de laatste tijd. Tieners lijken trouwens nogal op honden: ze zijn afwisselend sloom en lawaaiig, ze stinken, ze liggen in de weg, ze hebben een overdreven belangstelling voor seks en verder doen ze niets liever dan vreten.

Jurylid Maarten van Rossem en presentator Philip Freriks van de tv-quiz De slimste mens.Beeld KRO-NCRV

Maar zo'n hond kijkt tenminste nog tegen je op. Tieners kijken alleen maar op je neer, letterlijk en vooral figuurlijk. Ik tel niet mee, want ik begrijp niet hoe de afstandsbediening van de tv werkt, of wie Nicki Minaj is, en tegen half twaalf 's avonds begin ik onbedaarlijk te gapen, terwijl zij dan pas goed wakker worden, met hun cola.

Maar nu is er een lichtpuntje. Mijn kinderen spelen sinds kort op hun telefoon een spelletje dat 'De slimste mens' heet. Slim hoef je er niet voor te zijn, je moet alleen veel weten. Welk Europees land heet letterlijk vertaald 'zwarte berg'? Van wie is de beroemde uitspraak 'Quand la Chine s'éveillera la monde tremblera'? In welk geloof is Shiva een van de populairste goden?

Mijn kinderen weten dat allemaal niet. Niet welke rivier er door de hoofdstad van Oekraïne loopt. Nee, ook geen andere naam voor de Petersburgse Hermitage. Of wat Jom Kipoer is. 'Mam, weet jij toevallig...', vroegen ze me laatst, zonder veel hoop. 'Een belangrijke Joodse feestdag', zei ik. 'Het Winterpaleis. De Dnjepr. Hindoeïsme. Napoleon Bonaparte. Montenegro.'

Nou, daar vielen de onberispelijk rechtgebeugelde bekjes van open. Mijn oudste zoon staakte zelfs het bijten in zijn vijfde donut. 'Soms is ze toch nog van enig nut', zei mijn dochter, die met al haar gratuite sarcasme bijvoorbeeld niet eens weet uit welk Nederlands dorp elk jaar de eerste mosselen komen. ('Yerseke, kind.') 'Mam. Serieus. Waaróm weet jij dat? Hoe kán dat?' 'Dat heet parate kennis, kind. Vroeger was dat heel normaal. (En Yerseke spel je met een i-grec.)'

Voort gaan we weer. Thermiek. Het schip der woestijn. Julio Iglesias. Roquefort. De Betuwelijn. Soerabaja. Ik gloei van infantiele trots tussen het grut dat mij boven het hoofd is gegroeid. Even is het weer als vroeger, toen ik ze nog de baas kon met bellenblaas. Pasteuriseren. Een lustrum. Een entomoloog. De VOC. Een uil. Plateauzolen. Brigitte Bardot. Heerlijk.

Maar onherroepelijk komt er een vraag waar ik het antwoord niet op weet. Iets met NAC-IJsselmeervogels 4-1. Of iets met Osdorp Posse. Of iets met een zombie-apocalyps. Dan barst mijn warme zeepbel in een hagelschot van hoongelach.

Ik neem, denk ik, toch maar die hond.

s.witteman@volkskrant.nl


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden