Paramount en CBS willen verbod op Star Trek-fanfilm Axanar

Nog voor hij is verschenen willen Paramount Pictures en CBS Studios een verbod op de film Axanar. Deze door fans gemaakte 'ode' aan Star Trek zou inbreuk maken op hun auteursrechten. De producenten van Axanar bestrijden dat nu.

De USS Ares heeft veel weg van de USS Enterprise uit de Star Trek-films. Beeld Axanar Productions

De bedenkers van Axanar willen hun film ergens dit jaar uitbrengen. Ze haalden in 2015 ruim 638 duizend dollar op via Kickstarter, een van de bekendste website voor crowdfunding. Dat was meer dan zes keer het budget dat ze voor Axanar in gedachten hadden. 8.548 trekkies deden een duit in het zakje.

Juist de werving van sponsors voor Axanar heeft de makers ervan in botsing gebracht met Paramount Pictures en CBS Studios, de Amerikaanse film- en televisiemaatschappijen die de rechten bezitten op Star Trek. Meestal knijpen rechthebbenden een oogje dicht als fans een film maken. Dat gebeurt dan wel op de voorwaarde dat er geen geld wordt verdiend - aan kaartjes, aan merchandise (zoals poppetjes) noch aan kopieën van de film.

Die stilzwijgende afspraak heeft Axanar Productions gebroken, vinden Paramount en CBS. Vorig jaar december, toen duidelijk werd hoeveel geld de Kickstarter-campagne had opgebracht, werd er een aanklacht tegen de makers van de fanfilm ingediend. Zij zouden het auteursrecht hebben geschonden door personages, rassen, ruimteschepen, wapens, settings, kleding, kleuren, vormen, begrippen en namen te gebruiken uit de tv-serie, films, maar ook boeken van Star Trek.

'Filmposter' van Prelude To Axanar. Beeld Axanar Productions

Puntige oren

In een repliek op de aanklacht zegt Axanar Productions dat Paramount en CBS ten onrechte het recht claimen op allerlei elementen en namen. 'De namen van Garth of Izar, Soval, Richard Robau en John Gill kunnen niet worden beschermd, net zo min als de woorden Andorians, Tellarites, Romulans, Axanar, Archanis IV, Q'onoS, Nausicaa, Rigel, Andoria, Tellar Prime, Vulcans, Klingons, Terra, Starship Enterprise, Starfleet, Federation, Starships, Stardate en Federation of de korte kreet 'beam me up'.

Ook op de taal van de Klingons, het klingon, kan geen copyright rusten, vinden de fanfilm-makers, aangezien taal 'een idee of een systeem' is.

Andere claims worden eveneens niet terecht genoemd. Het uiterlijk van de 'vulcan' - een buitenaards ras - met zijn puntige oren was al bekend voor Star Trek werd uitgebracht, voor vampieren, elven en weerwolven, aldus de repliek.

Prelude

De 'phasers', een fictieve variant op laserwapens, kwamen al voor in War of the Worlds, de klassieke sf-roman van H.G. Wells, uit 1898. Wells omschreef ze als 'Heat-Rays'.

Als Paramount en CBS aan het langste eind trekken zullen de fans het moeten doen met Star Trek: Prelude to Axanar, een documentaire-achtige productie die de mensen achter Anaxar in 2014 uitbrachten, nadat ze 101 duizend dollar hadden opgehaald via Kickstarter (terwijl ze op 10 duizend hadden gemikt).

De prelude van 21 minuten werd in twee dagen opgenomen, met vijf acteurs en een handvol schrijvers, producenten en een regisseur, en is in zijn geheel te vinden op YouTube.

Een ontsnappingsroute ligt nog open voor de makers van Axanar: ze kunnen er een parodie op de Star Trek-films van maken. Een pastiche valt in de VS vaak onder het recht van vrije meningsuiting. Op YouTube is een heel kanaal gewijd aan Star Trek-parodieën.

Poster van de (officiële) Star Trek-film uit 1979. Beeld Paramount
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden