Paradiso is 50: wat betekent deze muziektempel voor Nederlandse muzikanten?

Tim Knol (28) zanger

‘Ik kom al mijn hele leven in Paradiso. ­‘Je bent er klaar voor, je bent oud ­genoeg’, zei mijn vader toen ik elf was en hij me meenam naar een concert van de Amerikaanse zanger Steve Earle. Daarna ben ik er nog heel vaak als bezoeker geweest. Het is tien keer zo leuk om naar ­een oude kerk te gaan, als naar een of ­andere betonnen zaal in Almere, dat is ­afschuwelijk.

‘Ik had nooit gedacht dat ik er zo snel zou spelen. In 2010, ik was twintig, bracht ik mijn eerste plaat uit. Hetzelfde jaar had ik er een eigen show. Ik streste die avond de pan uit. Het voorprogramma speelde een kwartier te lang door. Donder op met dat voorprogramma, dacht ik, ze verpesten mijn avond.

‘Op de wenteltrap naar het podium zag ik die volle balkons en besefte ik welke ­artiesten er eerder hebben gespeeld. Het was zo indrukwekkend, het is daardoor een beetje een blur geworden. De tweede keer, in 2011, heb ik er wel bewust van ­genoten.

‘Omdat het een hal is, hoor je op het ­podium goed hoe je muziek in de zaal klinkt. Dat is magisch. In nieuwe zalen hoor je jezelf zonder monitor (een box richting het podium, red.) niet, dat zingt veel ­lastiger.’

Mathilde Santing (59) zangeres

‘Toen ik net begonnen was, stond ik in de kleine zaal van Paradiso. Ik heb daar voor het eerst mijn artiestennaam genoemd − ik zing met mijn moeders meisjesnaam. Santing is logisch: Santing, singing, chanting. Mijn moeder, ook in het publiek, was verbaasd en blij.

‘In 2009 speelde ik met mijn band The Spirit of Volunteering in de grote zaal. Aan het eind van de avond zag ik mijn moeder, toen tachtig, op de dansvloer met een vriend van me dansen. In Paradiso loopt ­altijd een enorme mix van leeftijden rond.

‘Maar mijn allermooiste Paradiso-herinnering komt uit 2011, toen ik een duet met de Amerikaanse zanger Todd Lundgren mocht zingen. Hij was op dat moment 67 of zo, maar hij was zó on top of it, zo gelukkig en blij op dat podium. Ik dacht: jezus, dat wil ik ook.

‘Paradiso is het clubhuis van de rock-’n-roll, een tempel van muziek. Iedereen, van over de hele wereld, kwam er ­spelen na de geboorte van de popmuziek in de sixties. Die geschiedenis hangt in de muren.

‘Maar Paradiso is wel een beetje raar ­geworden. Ik was laatst in het café in de kelder en daar stond heel oubollige jazzmuziek op. Dat vond ik weird. Je bent toch een legendarische tent. Zet dan op zijn minst The Beach Boys op, maar ga nou geen muziek draaien die ik ook in de ­Starbucks kan horen.’

Cato van Dijck (30) zangeres My Baby

‘Met mijn band My Baby speelde ik in 2013 voor de eerste keer in de grote zaal van Paradiso. Ik stond in mijn droom: voor mensen die opgroeien in Amsterdam, zoals ik, is het de zaal waarin je staat als je het gemaakt hebt.

‘In 2015 waren we voor het eerst de hoofdact. Ik ben wel vaker zenuwachtig, dan lig ik even wakker of zo, maar dit keer kreeg ik geen hap meer door mijn keel, dat had ik nog nooit meegemaakt. Dat heb ik alleen als ik verliefd ben.

‘De zenuwen kon ik grotendeels verbergen, maar mijn familie en vrienden zagen het wel. We waren als drie hertjes die in de koplampen keken. Optreden in Paradiso is zó intens: je denkt aan de historie ervan, en door de balkons boven de bühne voelt het alsof je tussen het publiek staat.

‘De tweede keer waren we veel ontspan­nener. Omdat in onze muziek veel gospel­invloeden zitten en Paradiso een kerk is, voelde ik me soms net een hogepriesteres.’

Alfred van Luttikhuizen (33) gitarist John Coffey

‘In 2012 speelden we in Paradiso in het voorprogramma van de Britse rockband Blood Red Shoes. Er stonden achthonderd man in de zaal, het was lang niet uitverkocht, maar in mijn hoofd heb ik het tot ­gigantische proporties opgeblazen. Het was de eerste en laatste keer Paradiso, dacht ik.

‘Maar op − uit mijn hoofd − 17 oktober 2015 stonden we er als hoofdact. Ik weet nog dat we hét bekende trapje opliepen. We begonnen met een superintens pianonummer met veel geschreeuw, en iemand uit het publiek schreeuwde het helemaal mee. Onbeschrijflijk. We keken elkaar aan: holy fuck, die hele toko staat gewoon vol.

‘Er is een foto van die show; daarop ­spelen wij in het midden van de zaal en zit het publiek in een kringetje om ons heen, alsof er een occulte vergadering aan de gang is. Bizar. De sfeer in Paradiso is ­nergens mee te vergelijken.

‘De laatste John Coffey-show, in 2016, hebben we ook in Paradiso gespeeld − wat mij betreft de allermooiste plek voor zo’n zwaarbeladen optreden. Zo’n dag is fantastisch: je komt binnen in de kerk, je doet de achterdeur open en je staat aan de gracht, je rookt een peukie.

‘Na dat optreden wilden we niet van het podium af. Het was gewoon klaar. Toen ­we beneden waren, heb ik een kwartier ­gejankt.’

Phreako Rico (40) rapper Rico & Sticks

‘Bij Paradiso voel je dat er leven in de zaal hangt, het is natuurlijk ook een oude kerk. Ik wil de concurrenten niet afvallen, maar bij nieuwere poppodia zul je dat gevoel nooit hebben: die zijn strak gebouwd voor de akoestiek, zo rechthoekig of vierkant mogelijk. Je kunt het vergelijken met het verschil tussen een jarendertigwoning en een nieuwbouwhuis.

‘Toen ik er zelf mocht spelen, raakte ik backstage in het begin steeds de weg kwijt, waardoor ik een paar keer bijna te laat bij het podium aankwam. Het is ­natuurlijk ook niet gebouwd als pop­tempel. Ze hebben nu een lijn op de grond getekend waardoor je bijna niet meer kunt verdwalen.

‘Ik ben er zes of zeven keer samen met Sticks de hoofdact geweest, voor het laatst in 2016. Het is prachtig: je hebt de zaal, daarboven een balkon en daarboven nóg een balkon. En zelfs op het bovenste balkon gooien mensen nog hun handen de lucht in.

‘In andere popzalen heb je veel kat-uit-de-boomkijkers, iets te nuchtere mensen. Naar Paradiso komen mensen die zin ­hebben in een feestje, losgaan en vervolgens met een glimlach en een bezweet shirtje weer naar huis gaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden