Interview

Pak die spons

Schrijfster Diet Groothuis slaat alarm. We verleren het poetsen. Tijd voor wat lessen over soda en groene zeep. Wat je daarmee kunt!

Beeld PUTPUT

'Wil je per se bij mij thuis afspreken?' zei Diet Groothuis (53) aan de telefoon. 'Ik snap dat je wilt zien hoe schoon mijn huis is, maar ik weet niet of ik tijd heb om te poetsen. Nou ja, ik zie wel. We doen het gewoon.'

De vrouw die vijf jaar lang columns over schoonmaken schreef voor dagblad Trouw woont sinds december in een gloednieuw nieuwbouwhuis, waar het geheel volgens verwachting brandschoon is. Of lijkt. In de wc hangt een bordje dat mannen tot zitten maant, gekregen van Stop-staand-plassen.nl, een website die bestaat. Op het laminaat in de woonkamer staan cadeaus, kaarten en zeven bossen bloemen, een week geleden gekregen bij de boekpresentatie van Het grote poetsboek. Ondertitel: Snel en simpel een schoon en opgeruimd huis.

Vier dagen na verschijning stond het boek van Groothuis in de bestseller top 60. Het bevat bewerkingen van haar poetscolumns en huishoudadviezen voor leden van de gemaksgeneratie die niet (meer) weten hoe poetsen moet, harde kennis die volgens Groothuis verloren dreigt te gaan. 'Voor we het weten, is iedereen overleden die ooit de was te bleken legde op een grasveldje.' Alle tips zijn toegespitst op lakse en fanatieke buien, en er is de categorie 'snelpoetsen'.

Diet Groothuis.

Was je vanmorgen in een lakse of in een fanatieke bui?

'Ik heb de stofzuiger door het huis gehaald en het aanrecht schoongemaakt. Oh, en de wc heb ik gecheckt. Ik heb dus even aan flop-flop-snelpoetsen gedaan. Het is gewoon te druk om fanatiek te poetsen. Maar eerlijk gezegd ben ik meestal in een lakse bui, hoor.'

Beeld PUTPUT

Want je hebt net zo'n hekel aan poetsen als ik.

'Ja. Ik heb een heel erge hekel aan poetsen. Stofzuigen vind ik het irritantst. Sommige mensen zeggen dat ze er zen van worden, maar het merendeel heeft volgens mij leukere dingen te doen. Ik vind het écht vervelend, maar ik wil wel een huis dat schoon en opgeruimd is, dus poets ik toch. Als ik geen tijd heb om op te ruimen, wordt mijn chaotische hoofd zelfs thuis niet rustig.'

Beeld PUTPUT

Wat is er nou precies zo erg aan schoonmaken?

Stilte. 'Goh, dat is een lastige. Ik denk omdat het altijd maar terugkomt. Het is nooit klaar.'

Waarom schrijft iemand die poetsen haat een boek over poetsen?

'Omdat ik het een fascinerend onderwerp vind, juist vanwege het spanningsveld; we haten iets dat er altijd is, in ieders leven. Ook als je een werkster hebt, valt er altijd iets te poetsen.

'Ik vond andere schoonmaakboeken saai geschreven. Ze vertellen allemaal wat je moet doen, maar je krijgt geen zin om al die dingen te doen. Ik wilde een leuk boek schrijven, een boek dat meer past bij deze tijd. We hebben het allemaal druk, dus hoe luier hoe beter.'

Beeld PUTPUT

Maar het begon met de columns.

'Ik had negen proefcolumns naar allerlei kranten gestuurd. Ook Trouw wees ze in eerste instantie af. Iedereen haakt af bij het woord poetsen. Geen belangstelling, dank u wel. Het lijkt geen sexy onderwerp, maar dat kun je er wel van maken.'

Hoe dan?

'Bijvoorbeeld door te weten dat je seksleven beter wordt als je poetst. Ik ben nu single, maar mijn ex was een tamelijke viespeuk. Niet dat de relatie daarop is stukgelopen, maar we hebben er veel gedoe over gehad. Ik ben helemaal niet van elke week het bed verschonen, maar bij hem duurde het rustig anderhalve maand. Met de was werd niets gedaan, die werd alleen tot een bal gerold. De woonkamer lag vol met papieren. De schoenen stonden in lange rijen door het huis. Ik vond het gewoon niet meer leuk om bij hem thuis te komen.

'Volgens mij wordt ieder mens er leuker van als-ie niet zo chaotisch, vies en rommelig is. En als het in huis een beetje gezellig is.'

Beeld PUTPUT

Kan een rommelhuis niet ook gezellig zijn?

'Jawel, absoluut. Maar leuk-rommelig vraagt ook een bepaalde vorm van structurering. Als je het totaal uit de hand laat lopen, is rommelig niet meer leuk. Ik ben daar heel simpel in: dingen waar je last van hebt, moet je regelen. Dan heb je er geen last meer van. Uiteindelijk is poetsen toch vooral een kwestie van gewoon beginnen. Alleen scheelt het als iemand je vertelt hoe het sneller en makkelijker kan.'

De telefoon op tafel trilt. 'Ah, een vriendin die in een echt rommelhuis woont, heeft het snelpoetsen als absolute eyeopener ontdekt.'

Wat stuurt ze?

'Ze heeft bedacht dat ze vanaf nu elke dag begint met het snelpoetsen van één ruimte. Dat gaat ze een week volhouden, maar oké. Ze zegt: 'Ik doe het niet met een timer maar met een poetsplaylist die een kwartier duurt. En het werkt. Net in vijftien minuten mijn werkkamer opgeruimd, gestoft en gedweild. Ik weet niet wat ik zie, hoor! En dan te bedenken dat ik daar al weken tegenaan heb zitten hikken. En waar kan ik zo'n rolstofferdinges kopen?'

In Het grote poetsboek geeft Groothuis tips van haar familie door en adviezen uit de honderden lezersbrieven die ze ontving in de tijd dat ze columns schreef voor Trouw. 'Bijvoorbeeld die van de ingebrande ovenschaal, dat je die kan insmeren met dikke klodders groene zeep, om 'm met een bakje ammoniak in een afgesloten vuilniszak te zetten. Weet je wat ik zo leuk vind? Dat mensen zeggen dat het boek ze laat kijken naar hun eigen poetsgewoontes.'

Soda

'Eén ding moet je gewoon in huis hebben: soda. Soda is regelrecht wonderspul, dat veel mensen zijn vergeten of, ongelooflijk genoeg, nooit hebben leren kennen. In de supermarkt valt het bescheiden witte busje met blauwe dop (koop geen soda in een zak, die wordt hard als steen) maar al te makkelijk weg tegen het glanzende, veelkleurige geweld van andere schoonmaakflessen en spuitbussen. Maar als je soda eenmaal hebt ontdekt, ben je fan voor het leven. Je kunt het voor onnoemelijk veel dingen gebruiken. Ik noem er vast een paar: zweetlucht in kleding, een stinkende vaatwasser of wasmachine, aangekoekte pannen, een verstopte afvoer, stinkschoenen, vuile bloemenvazen of een ongelukje op de matras. Dit is de top van de ijsberg.'

Fragment uit Het grote poetsboek.

Ik dacht vooral: jezus, ik moet écht nog veel doen.

'Als je geen zin hebt om de douche schoon te maken, zet dan in elk geval een raam open. En je kunt poetsen versimpelen, want op chaos komt chaos en als het eenmaal een grote bende is, wordt schoonmaken alleen maar vervelender. Ik doe voor ik naar bed ga de schoenen in de kast, de afstandsbediening stop ik in een laatje, de vaat weg, ik schud de kussens op en ik pak een nieuwe vaatdoek. Dan kom je 's ochtends toch anders beneden.'

Wat zijn je beste adviezen?

'Geef ieder gezinslid een eigen rommelbakje en waarschuw er meteen bij dat hij bij overstroming wordt leeggekieperd. Met meerdere mensen in huis zijn er altijd verschillen van mening over hoe rommelig of vies het mag worden. Dan werkt zo'n individueel rommelbakje als handige bliksemafleider en rommelopvang.

'Nog een. Een droger is eigenlijk onnodig en vreet stroom, maar als je niet zonder kan, doe er dan een droge handdoek bij. Dat scheelt op een volle trommel een half uur. Als je schoonmaakazijn in plaats van wasverzachter gebruikt, scheelt dat enorm veel geld, maar het is ook onwaarschijnlijk veel beter voor het milieu en je wasmachine.

'En je moet in de supermarkt eens hurken voor de onderste rij. Daar staan schoonmaakazijn, soda en groene zeep. Soda is fantastisch. Groene zeep wordt niet meer gebruikt, niemand weet nog wat-ie ermee moet. Je kunt het gebruiken als allesreiniger en er allerlei vlekken mee verwijderen. Ik zal je zo een pot meegeven.'

Je vraagt je in het boek af of poetsen niet ergens in de jaren tachtig met het feminisme van de agenda is afgevoerd.

'Ooit was huisvrouw zijn een levensvervulling en een net huis een indicator voor wie jij was. Op een gegeven moment waren mensen het zat om het over poetsen te hebben. Ik heb vriendinnen die hun dochters niks hebben geleerd, want ze hadden zelf ook geen zin meer in het huishouden.'

En hun zoons?

'Hun zoons al helemaal niet. Zo zijn we het poetsen verleerd. Een van die meiden gaat nu trouwen en krijgt mijn boek als huwelijkscadeau. Dat vind ik grappig.'

De poetshater is de poetsgoeroe geworden.

'Ja, dat is ook wat hè?'

Het grote poetsboek, Atlas Contact, 19.99 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden