Boeken

Over de WA is welbeschouwd maar weinig te zeggen

null Beeld Boom
Beeld Boom

Uitschot in uniform: zo luidt de bondige titel van het boek van historicus Gertjan Broek over de WA, de Weerbaarheidsafdeling van de NSB. Daarmee heeft de auteur zichzelf van een cliffhanger beroofd, want over de WA is welbeschouwd niet veel meer te zeggen dan dat ze overwegend uit uitschot bestond. Schrijver Theun de Vries voerde de WA-man al op als een ‘bottig, wanordelijk ventje’. Anderen zetten de WA’ers weg als ‘lombroso-klantjes’. ‘Als grimmig kijken en hard stampen synoniem zijn met heldenmoed, dan beschikt Mussert inderdaad over een keurkorps’, schreef het (antirevolutionaire) dagblad De Standaard in 1935. En nooit zou de knokploeg van de NSB in zijn dertienjarige bestaan (van 1932 tot 1945) aanleiding geven tot een positiever commentaar, niet bij ‘andersdenkenden’, maar evenmin bij ‘legalistische’ NSB’ers of – na 1940 – bij de Duitse bezettingsautoriteiten. Voor de oorlog droeg de WA met haar provocaties en uitgelokte knokpartijen bij aan de belabberde reputatie van de NSB. Tijdens de Duitse bezetting kreeg ze niet de positie van ‘ordemacht’ die ze ambieerde. Haar leden trokken naar het oostfront of werden ingelijfd bij de Landwacht – die zich zelfs volgens de Duitsers te buiten ging aan geweld. Het restant van de WA was vóór de bevrijding al opgelost in het niets.

Gertjan Broek: Uitschot in uniform – De WA 1932-1945. Boom; € 24,90.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden