Over de 'moslim-aanval op een kerk': zo leidt desinformatie tot meer desinformatie

'De oudste kerk van Duitsland in Dortmund werd op oudjaarsavond in brand gestoken door een groep woedende moslims. Al dansend bestookten ze de kerk met vuurpijlen, terwijl ze 'Alluh Akbar' riepen en zwaaiden met een vlag van Al Qaida.' In de dagen na oudjaarsnacht verschenen op verschillende websites berichten over deze moslimaanval... die echter nooit plaatsvond. Zo kwam het zover.

De 'getroffen' kerk in Dortmund Beeld .

In de dagen na oudjaarsnacht verschenen op verschillende websites berichten over deze moslimaanval. De Oostenrijkse site Wochenblik schreef erover, Breitbart Londen plaatste een bericht dat een dag later werd overgenomen door de Nederlandse site De Dagelijkse Standaard.

Het verhaal verspreidde zich vervolgens razendsnel via Twitter en Facebook. Het bericht van Breitbart werd ruim 3.800 keer gedeeld op Facebook en ruim 4.700 mensen liketen het stuk van de De Dagelijkse Standaard.

Het verhaal klopte alleen niet. De kerk was niet aangevallen. Om het verhaal legitimiteit te geven, werd geciteerd uit en verwezen naar een bericht van de Duitse journalist Peter Banderman op de site Ruhr Nachrichten, die de bewuste avond vanuit Dortmund verslag deed. Alleen bleken feiten uit zijn bericht verdraaid en verknipt te zijn.

East Stratcom Taskforce

Volgens Bandermann is er nooit een aanval op de kerk geweest. Ja, er was een grote groep mannen uit 'Syrië en Noord-Afrika' op het plein in Dortmund. 'Er werd met vuurwerk gegooid en vuurpijlen werden afgeschoten. Af en toe werd er vuurwerk naar de politie gegooid.' Een van die vuurpijlen kwam terecht in een doek waarmee de kerk, die gerenoveerd werd, was afgeschermd. 'Dat doek vloog even kort in de fik, maar de brandweer had dat zo geblust. Geen aanval, maar een ongeluk.' Twee dagen later deed hij nog navraag bij de bouwopzichter van de kerk. 'Er was 200 euro schade, aan het doek. De kerk zelf was helemaal niet beschadigd.'

De 'moslimaanval' op de Duitse kerk is een typisch voorbeeld van propaganda. Maar niet alleen rechtse sites, zoals De Dagelijkse Standaard, gebruikten het om hun achterban het juiste geluid voor te schotelen. Want hun berichtgeving werd vervolgens door het East Stratcom Taskforce, in 2015 door de Europese Raad ingesteld om Russische desinformatiecampagnes bloot te leggen, gebruikt als voorbeeld van Russische propaganda.

Wat is waar over Russische beïnvloeding in Nederland?

De Russen zouden onze verkiezingen beïnvloeden, zelfs de geheime dienst waarschuwt voor ze. Maar wie goed kijkt wat ze doen, ziet ook desinformatie over de Russische desinformatie. De Volkskrant doet een poging om de informatiekluwen te ontwarren.

Zo werd het originele bericht van journalist Bandermann inzet van een propagandastrijd. Breitbart kreeg al snel kritiek op zijn berichtgeving, maar de hoofdredacteur van Breitbart Londen schreef dat ze nog steeds achter het artikel staat: ze presenteerde enkel de feiten en dat daar niet over geschreven mag worden, tekent een doofpotcultuur.

Hoofdredacteur Mike van der Galiën van De Dagelijkse Standaard wil 'geen discussie voeren met de Volkskrant over artikelen'. Toch plaatst hij direct na vragen van de Volkskrant een update op zijn site. 'Via het mediakartel krijgen we te horen dat de interpretatie van Breitbart.com op wat er in Duitsland gebeurd is, niet geheel juist is. (...) De Duitse krant geeft nu aan dat de kerk niet in brand is gestoken, hoewel er natuurlijk wel enorme problemen waren en zijn met immigranten in Duitsland. Maar dat mogen we vooral niet zeggen.'

Resteert de vraag waarom dit volgens de Europese taskforce onder Russische beïnvloeding valt. Ondanks herhaalde verzoeken heeft een woordvoerder van de taskforce niet gereageerd.

Michael van der Galiën.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden