Oude opnamen Maria Callas volledig opgepoetst

De erfenis van Maria Callas werd lang ontsierd door de ruis van oude opnamen. Een oppoetsbeurt met de nieuwste digitale techniek toverde de aria's van de operadiva weer glashelder tevoorschijn.

Maria Callas. Beeld Keystone France
Maria Callas.Beeld Keystone France

De generatie die haar nooit levend heeft mogen meemaken, kent Maria Callas (1923-1977) als die indrukwekkend uithalende en nogal dramatische operastem die het oor bereikt door een mist aan ruis, gekraak en gesis van heel oude opnamen. Maar aan het tijdperk van die gesluierde Callas-stem komt een einde met de uitgave van een indrukwekkende reeks geremasterde opnamen van het complete studio-oeuvre en dus alle klassieke platen van de Griekse operadiva.

De 69-delige reeks Maria Callas Remastered, the Complete Studio Recordings (1949-1969) van Warner Classics laat een glimmend opgepoetste Callas horen en dus eigenlijk een heel nieuwe Callas. Bovendien duiken in de klank van bijvoorbeeld het Orchestra del Teatro alla Scala di Milano ineens nieuwe geluiden op. De meer bescheiden instrumenten uit het orkest waren tot voor kort verborgen onder een laag ruis en studiostof.

Maria Callas op het podium in 1964. Beeld afp
Maria Callas op het podium in 1964.Beeld afp

Maria Callas, bijgenaamd La Divina 'de Goddelijke', beleefde een komeetachtige en turbulente carrière in de Italiaanse operahuizen, vanaf een sensationele invalbeurt als Elvira voor de opera I Puritani van Bellini bij het Teatro la Fenice in 1949. De eerste studio-opnamen van Callas werden gemaakt in datzelfde jaar en gedurende de jaren vijftig en zestig zou met Callas worden gepionierd in het klassieke opnamewezen, met een eindeloze reeks studio-optredens in de beroemde Abbey Road Studio's in Londen, voor de labels EMI/Columbia en het Italiaanse Cetra.

De platen en later cd's die in de decennia na het overlijden van Maria Callas verschenen, leden allen aan dezelfde kwaal. Vooral de vroege opnamen waren gemaakt met beperkte technieken en dus binnen een klein dynamisch bereik, en bovendien werden nogal eens uitgaven betrokken van gemankeerd bronnenmateriaal, zoals oude 78-toerenplaten of magnetische banden.

Ook de huidige reeks remasters heeft het in sommige gevallen met datzelfde bronnenmateriaal moeten doen, simpelweg omdat van zekere opnamen niet meer dan een 78-toerenplaat bewaard is gebleven. Nu is zelfs de audiokwaliteit van een recital uit 1949, bewaard op schellakplaat, er met sprongen op vooruitgegaan.

Ronduit spectaculair zijn de remasters die zijn vervaardigd van de originele en uitstekend bewaarde mastertapes in de studio aan de Abbey Road. In de haar op het lijf geschreven opera Tosca van Puccini, opgenomen in 1953, klinkt nu een zinderende Callas, met een veel vollere sopraan. En in bijvoorbeeld de opera I Pagliacci, opgenomen in 1954, is dankzij veel hogere frequenties in het geluid een glasheldere Callas te horen en klinkt ineens een eerder versluierde, kabbelende harp.

De high-definition remasters zijn uitgevoerd door de Britse studiotechnicus Simon Gibson, met de laatste editingsoftware. Toen hij zijn bewerkingen liet horen aan de studiotechnicus Robert Gooch, die in de vroege jaren vijftig werkte met de diva, barstte de geluidsman naar verluid in tranen uit. Zo puur en onvervormd had hij Callas destijds alleen in levenden lijve mogen beluisteren.

Maria Callas Remastered, Complete Edition (Warner Classics). cd-box en boek, 249,99 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden