Tien vragen over Wie is de mol?

Oud-kandidaat Cécile Narinx geeft antwoord op brandende vragen over Wie is de Mol?

Cécile Narinx, oud-kandidaat uit seizoen 16, geeft antwoord op frequent gestelde vragen over kijkcijferkanon Wie is de Mol?, dat zaterdagavond aan zijn 19de seizoen begint.

Het is zaak dat kandidaten alle observaties bijhouden in hun Mollenboekje. Beeld Anke Knapper

1. Waarom doen er alleen maar onbekende bekende Nederlanders mee?

Deze vraag is steevast de eerste die klinkt bij koffieautomaten en andere dorpspompen zodra de nieuwe Mol-kandidaten bekend zijn. Wat natuurlijk  kort door de bocht is. Ten eerste: de deelnemers zijn stuk voor stuk heus wel bekend in hun eigen branche. Degene die de kandidaat in kwestie niet kent, is wellicht niet zo heel erg thuis in het betreffende vakgebied. Ten tweede: als de tien kandidaten allemaal van een onmetelijke landelijke bekendheid zouden zijn (zeg, van het kaliber Gordon, Patty, Wendy, Peter R.) dan zou er weer wat te mopperen zijn over ‘altijd weer dezelfde koppen op de buis’. En zou het hele deelnemersveld bestaan uit gelijksoortige types, te weten presentatoren. En dat is niet goed voor de groepsdiversiteit, zie vraag twee.

2. Hoe wordt zo’n kandidatengroep samengesteld?

Nou, daar zit een hele gedachte achter. Er moeten – net als bij de Spice Girls – veel verschillende smaken zijn, want dat maakt het dynamischer en voor de kijker interessanter. Zo zit er bij het tiental altijd wel iemand met wie je je kunt identificeren en iemand aan wie je je lekker scheel kunt ergeren. Er wordt goed gelet op diverse leeftijden en er zit heel correct altijd een kandidaat van kleur bij, en een homo en/of lesbienne. Het is het leukst als er characters in een programma zitten, mensen met een duidelijke, licht uitvergrote persoonlijkheid: een wetenschapper die ook echt een nerd is, of een mode-onderneemster die uit Mollenjagen gaat op stiletto’s en met gelnagels. Wie de deelnemerssamenstelling van de afgelopen seizoenen onder de loep neemt ziet dat er hoe dan ook altijd een gezelligerd/gangmaker/humorist meegaat (Kees Tol, Patrick Stoof, Marc Marie Huijbregts – let wel: deze heren waren alle drie de Mol), een muzikant (Ruben Hein, Remy van Kesteren), een rebels type (Tim Hofman, Tygo Gernandt), een schrijver/columnist (Hanna Bervoets, Aaf Brandt Corstius) en steevast een of meer acteurs (vul maar in) en een of meer presentatoren (idem). Verder zijn de categorieën radio en cabaret altijd vertegenwoordigd en zijn er sinds een paar seizoenen deelnemers die nieuws lezen (Rik van de Westelaken, Simone Weimans) of uit de mode- & beautyhoek komen (Olcay Gulsen, Nikkie de Jager en ik zei de gek). Lastig te strikken zijn sporters, in verband met hun trainingsschema’s en grote zomertoernooien. Dat geldt ook voor popartiesten, in verband met festivals. Grote en kijkcijfertechnisch briljante verrassing van dit jaar is dat er voor het eerst een meesterbakker/patissier in het team zit, maar misschien valt Robèrt van Beckhoven uit Heel Holland Bakt wel gewoon in de categorie gezelligerd.

WIDM voor beginners

Wie is de Mol? is een van origine Vlaams programma, in 1998 bedacht door productiemaatschappij Woestijnvis (ook bekend van Man bijt hond).  In het programma probeert een groep van tien kandidaten in een ver land de saboteur in hun midden te ontmaskeren. In elke aflevering doen de deelnemers drie opdrachten, variërend van doodeng tot spannend tot hondsmoeilijk, waarbij ze geld voor de pot kunnen verdienen en tegelijkertijd speuren naar verdachte gedragingen van de Mol. Dat is lastig, omdat sommige kandidaten zich verdacht gedragen om medekandidaten zand in de ogen te strooien. Aan het eind van elke aflevering moeten ze een test maken met vragen over de Mol. Degene met de minste goede antwoorden moet naar huis. Tijdens de opdrachten kan een kandidaat ook een joker of vrijstelling verdienen die zijn of haar verblijf kan verlengen. In de laatste aflevering zijn er drie kandidaten over: de winnaar van de pot, de verliezend finalist en de Mol.

3. Krijgen kandidaten betaald voor deelname?

Hier doet Avrotros geen uitspraken over, en het is een ongeschreven regel dat ex-kandidaten  hier ook niks over zeggen, dus laat ik volstaan door te zeggen dat het deelnemers een rijkdom aan ervaringen oplevert. En in geval van winst de vaak gênant magere pot. Desalniettemin staan veel meer en minder bekende Nederlanders te trappelen om mee te mogen doen. Het regent volgens de makers aanmeldingen, maar gezien de zorgvuldig uitgekiende samenstelling kan niet ieders verzoek gehonoreerd worden. Presentator Ron Boszhard smeekte net zo lang tot hij eindelijk mee mocht doen, vorig jaar. Zijn gruwelijke lot was evenwel dat hij er al bij de eerste executie uit vloog, en zijn enige mogelijkheid om te blijven in rook zag opgaan omdat zijn medekandidaten voor hun eigen hachje kozen, en niet voor verlenging van Rons zwaar bevochten verblijf.

4. Kan iedereen zomaar meedoen?

Als je als onbekende bekende Nederlander al drie weken vrij kunt nemen en plechtig laat vastleggen dat je je mond houdt over je deelname, dan nog ben je er niet. Alle kandidaten krijgen een uitgebreide medische en psychologische test. Het programma is een spelletje, maar wèl een spelletje dat drie weken lang 24 uur per dag doorgaat, in een ver land en met een groep vreemden die je in korte tijd heel goed leert kennen, zonder te weten of ze te vertrouwen zijn. Tijdens en vooral na de opnamen wordt er daarom regelmatig gecheckt of deelnemers geen last hebben van bubbelvorming, tunnelvisie, wanen of andere hersenschimmen.

Kandidaten in soorten en maten, óók op stilettohakken. Beeld Anke Knapper

5. Snappen de kandidaten de opdrachten wèl?

Nee. Nou ja, vaak niet. Ook al worden ze drie keer uitgelegd als de camera’s nog niet draaien, het blijven reuze cryptische woordpuzzels, wedstrijdjes, speurtochten en behendigheidsspelletjes die soms op verschillende manieren uitgelegd kunnen worden. Maar dat maakt het ook uitdagend, en voor de Mol extra makkelijk om te mollen.

6. Snappen de kandidaten de testvragen?

Amper. Die multiple choice-vragen die de kandidaten aan het eind van elke aflevering moeten beantwoorden over het doen en laten van de Mol zijn ongelooflijk lastig. En zenuwslopend, want de kandidaat met de minste goede antwoorden moet subiet het spel en het land verlaten: de zogeheten executie. De vragen gaan over wat de Mol heeft gegeten, wat hij droeg, als hoeveelste hij uit de bus kwam, waar hij stond op de groepsfoto (met handen in de zakken? Met de rugzak over één of twee schouders? Met of zonder zonnebril?) en dat maakt dat iedereen voortdurend aan het pennen is in zijn Molboekje. Vooral in het begin is dat nogal een kluif, aangezien je het van tien kandidaten moet bijhouden. In de finale worden er vragen gesteld over alle afleveringen.

Daarom is het zaak om de vragen strategisch te beantwoorden, zeker in het begin, als je nog geen idee hebt wie de Mol is. Dan is het bijvoorbeeld slimmer om op een vraag als: droeg de Mol een petje? ‘nee’ te antwoorden als meer dan de helft van de groep géén petje droeg die dag. Tot slot moet je je medekandidaten listig uithoren, omdat een deel van de vragen gaat over favorieten van en feiten over de Mol, zoals lievelingsmuziek, eerste baantje, beroep van de ouders. Wat in no time kan leiden tot diepe gesprekken. Of tot regelrechte leugens en slinkse afleidingsmanoeuvres.

Vraag: Wie at er kipnuggets bij de lunch? Beeld Anke Knapper

7. Zijn de kandidaten zo aan het stuntelen om te suggereren dat ze de Mol zijn?

Nee. De meeste dingen die misgaan betreffen niet-gespeelde oenigheid van de kandidaten. Omdat ze moe zijn, omdat het warm is, omdat ze niet half zo slim zijn als ze lijken. Illustratieve voorbeelden uit mijn seizoen zijn er legio. Dat Ellie ‘etherdiscipline’ Lust ‘met de klok mee’ ging zoeken naar beloofde aanwijzingen over de Mol in een totaal verkeerde hoek van een duistere ruïne: een authentieke flater. Dat Rop Verheijen in volle vaart in een camouflagenet rende terwijl hij probeerde om laserstralen te ontwijken die hem tijdens een nachtspelletje ‘af’ konden maken leek te dom voor woorden, maar: oprechte onnozelheid. 

8. Is het hard werken?

De opdrachten die fysiek heel zwaar of eng zijn mag je weigeren, de draaidagen in soms smorende hitte kunnen soms lang zijn, maar er is genoeg vrije tijd om te keuvelen en te borrelen. Zeker in het begin van de reeks, als alle tien de kandidaten na de opdracht een voor een moeten ‘biechten’ voor de camera, kunnen de anderen chillen en kouten. Wie als laatste ter biecht gaat heeft er soms wel uren wachten en/of borrelen op zitten, wat kan resulteren in een tipsy dan wel ronduit teute biecht. Let daar eens op bij het kijken.

Ellie Lust, kandidaat in seizoen 16. Beeld Anke Knapper

9. Wie kiest de locaties?

De grote man achter het programma is Rick McCullough, die Wie is de Mol? al vanaf seizoen 1 in 1999 (toen nog met echt onbekende Nederlanders, en guldens in de pot) regisseert. Om het land van bestemming te kiezen reizen er redacteuren vooruit die verslag uitbrengen van de mogelijkheden. Landen die de ploeg verwelkomen kunnen zich na uitzending van de serie verheugen in grote belangstelling van toeristen, vandaar dat verkeersbureaus de Molploeg maar wat graag uitnodigen. Een land moet zich lenen voor spectaculaire buitenopnames en niet vergeven zijn van de Nederlanders – voor je het weet lekken de namen van de kandidaten via loslippige landgenoten uit. Als Rick eenmaal de eerste keer ter plekke is gaat hij op zoek naar hoge bruggen, diepe grotten, stoffige groeves, goudgele baaien, stille stranden, woeste bergen, beschimmelde dorpjes, verlaten fabrieken, enge kloosters, pastelkleurige zoutmijnen, wilde watervallen, knoestige mangrovebosjes, vergeten spoorwegen en torenhoge gebouwen die zich lenen voor een speurtocht of een spelletje. Verder is het zaak dat er niet te veel gedoe is met vergunningen voor cameraploegen en drones, en dat de productie-, camera- en kandidatenploegen veilig kunnen reizen. In het seizoen dat ik meedeed, in de Dominicaanse Republiek, hadden we 24/7 bewapende beveiligers bij ons. En Ellie Lust natuurlijk, dat voelde nog het veiligst van alles.

10. Is het leuk om mee te doen?

Het is FANTASTISCH! Een soort schoolreisje-met-spelletjes voor volwassenen. Ik was al een enthousiast en trouw kijker van het programma, dus toen ik benaderd werd en kans zag om drie weken vrij te nemen, kon ik mijn geluk niet op. Zeker als je niet al te fanatiek meedoet en de tijd neemt om uit het raam te kijken tijdens de vele lange busritten – in plaats van in je hoofd stampen dat jouw Mol-verdachte kipnuggets at bij de lunch, lila sokken droeg en een bermuda met vier gaten – is het bijna een soort vakantie. Ik had elke avond buikpijn van het lachen en heb er in één klap meerdere goede vrienden en een soort petekind bijgekregen. Een soort petekind? Ja! Voor wie het nog niet wist: afgelopen jaar werd de eerste Mol-baby geboren: Bodhi Taekema, zoon van hockyer Taeke Taekema en presentatrice Airen Mylène, die elkaar ontmoet hebben op de set. Bij de kraamvisite gaf Ellie Lust een speelgoedportofoon cadeau. Over en sluiten.

Seizoen 19: Colombia

Na 5 seizoenen Angela Groothuizen, 2 seizoenen Karel van de Graaff, 4 seizoenen Pieter Jan Hagens en 7 seizoenen Art Rooijakkers is oud-kandidaat Rik van de Westelaken de vijfde presentator van WIDM. Zijn eerste seizoen, dat zaterdagavond 5 januari van start gaat, is het 19de in de reeks en werd gefilmd in Colombia. De wederom bijzonder eclectische deelnemersgroep bestaat uit visagievlogger Nikkie de Jager, meesterpatissier Robèrt van Beckhoven, nieuwslezer Merel Westrik, acteurs Rik Paul van Mulligen en Sarah Chronis, presentatoren Evi Hanssen, Jamie Trenité en Evelien de Bruijn, zanger Nielson en documentairemaker Sinan Can. In de danig premature peilingen op wieisdemol.avrotros.nl is Evi Hanssen het meest verdacht als Mol, met 13% van de stemmen. Ik gok op Robbèrt, de op het oog o zo onschuldige gezelligerd van het seizoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden