Tv-recensie Frank Heinen

Orlando von Einsiedel vraagt in de documentaire ‘Evelyn’ net zo lang door tot alle stiff upperlips beginnen te trillen

Frank Heinen

Je zou de documentaire Evelyn (uit 2018, en sinds een week op Netflix) van de regisseur met de Thomas Mann-personage-achtige naam Orlando von Einsiedel langdradig kunnen noemen, en sentimenteel. Evelyn ís dat ook, maar het is óók iets heel bijzonders. Iets wonderbaarlijk troostrijks.

Na jaren van oorlogsdocumentaires regisseren (en daarmee Oscars winnen), richt Von Einsiedel de camera nu op zijn eigen familie.

De film begint met homevideobeelden waarop alles in orde is, of lijkt. This is my mom, this is our kitchen. Gelach, bekkengetrek. Zodra een documentaire opent met dit soort zelf gefilmde onbekommerdheid, is diepe ellende zelden veraf.

Von Einsiedels broer Evelyn wilde dokter worden, leed aan schizofrenie en pleegde zelfmoord. Hij was 22.

Zijn dood is geen onderwerp van gesprek in het gezin. Zijn naam valt zelden, gehuild om het gat dat is geslagen wordt er bijna nooit. Er wordt vooral verbeten doorgeleefd. Hoe kun je ook nog samen zijn als ieder vastzit in zijn eigen verdriet?

Evelyn, een netflixdocumentaire Beeld Jasper De Bruin

Orlando organiseerde een wandeltocht. Door uitgestrekte heidevelden en over heuvels, langs paden die Evelyn bewandelde en meertjes waarin ze samen zwommen. Orlando, zus Gwen en broer Robin doen het hele stuk, hun (gescheiden) ouders en enkele vrienden haken onderweg aan en af. Alles wordt gefilmd.

Bij de Von Einsiedels liggen de emoties niet vooraan in de etalage. Je moet er naar vragen. Dat doet Orlando, nadat hij eerst dertien jaar uit alle macht heeft meegezwegen. Hij vraagt en loopt en biecht op, net zo lang tot alle stiff upperlips beginnen te trillen. Zijn moeder wandelt en vertelt, elke pas woelt een nieuwe, onverwerkte herinnering in haar om. Ze huilt, en vertelt. Dertien jaar verdriet. Hoe hij in je oor kon fluisteren, zijn giechel, zijn twinkling eyes en hoe hard zijn winden waren. Maar ook: hoe hij, haar darling angel, rond zijn 18de een monster werd, en dat er een diagnose aan te pas moest komen. En over zijn laatste avond, en hoe ze hem nog zag, net vóór de lijkzak werd dichtgeritst.

Daarna barst Gwen, de wat tekort gedaan ogende dochter met haar stijve manieren, in huilen uit. Er wordt halt gehouden, geknuffeld, getroost. Onhandige aanrakingen over en weer.

Robin staat wat verderop. Hij huilt niet. Hij probeert zijn jas uit te trekken.

Meer dan over Evelyn gaat Evelyn over de achterblijvers. Over hoe je doorgaat als je kind of je broer dood is, en hoe wonden met de jaren kloven kunnen worden. En dat je altijd moet blijven praten, óók als alle betrokkenen gespecialiseerde zwijgers zijn. Evelyn is het portret van een familie met meer decorum dan wezenlijk contact. Aan het slot vertelt Orlando dat hij destijds in Italië zat toen hij het nieuws vernam. Zijn moeder belde.

He’s done it,’ zei ze. ‘He’s killed himself.’ Daarna hing ze op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden