Originele, intieme roman

Guusje Bouhuys probeert haar studenten uit te leggen waarom poëzie moeilijk lijkt. 'We begrijpen zoveel, en proberen al begrijpend het leven in begrepen banen te leiden', doceert ze, 'maar we begrijpen ook dat er dingen zijn die we helemaal niet begrijpen. Poëzie erkent dit onbegrip en vangt het op.'

De verteller in Zachte Riten, de nieuwe roman van De Groene Amsterdammer-critica Marja Pruis, houdt niet van rondschrijverij, van romans en tv-series waarin veel gebeurt. En zo schrijft Pruis ook: ze weeft observaties en dagelijkse scènes losjes aan elkaar, columnachtig, zonder cliffhangers, zonder duidelijk verhaal, in meanderende Pruis-stijl. Je wordt uitgedaagd de schrijver te vertrouwen: wacht maar, het komt goed, ik probeer iets wezenlijks te zeggen.

Aanmoediging

Het wordt inderdaad interessant als blijkt dat Bouhuys in haar eigen leven helemaal niet zo van onbegrijpelijkheid houdt. Ze had ooit literaire ambities maar koos voor de taalwetenschap, voor 'iets wat je in modellen zou kunnen vangen'. Bovendien duidt ze het gedrag van anderen voortdurend langs de lijnen van 'm/v'.

Maar er is geen kern in de roman, en juist daar loopt Bouhuys tegenaan. Haar beste vriendin is ziek, haar enige broer is verdwenen, haar beste vriend is mogelijk een bedrieger. Het werk van de wetenschappers in het boek heeft een schimmige oorsprong. Dat is het leven, zou Bouhuys doceren. Waar ze dat in de les aanmoedigt, maakt het haar in het echte leven zoekend, angstig.

Maar Pruis is barmhartig. Soms lijkt het alsof zij dit boek vooral voor zichzelf heeft willen schrijven, als aanmoediging. 'Niet bang zijn', staat er op de laatste pagina. En terecht: juist door het onbekende in te gaan, heeft Pruis iets groots gemaakt, een intieme, originele roman, of eigenlijk een essay, of misschien wel poëzie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden