Orgelheld Keith Emerson (71) was pionier van de progrock

Postuum

Het was zo'n onwaarschijnlijke want geheel instrumentale hit, gespeeld op drums, bas en toetsen, die de hele jaren tachtig lang niet van de radio te branden was. Peter Gunn, een filmtune van Henry Mancini, werd in de live-uitvoering van Emerson, Lake & Palmer uit 1979 een bonkend progrockanthem, waarvan iedereen die jankende toetsensolo kon meefluiten. Keith Emerson, de orgelheld van dienst en een van de meest invloedrijke rocktoetsenisten van de jaren zeventig, overleed vrijdag op 71-jarige leeftijd.

Keith Emerson, geboren in de Britse plaats Todmorden, Yorkshire, studeerde klassieke muziek, maar raakte gaandeweg meer geïnteresseerd in jazz en rock en vooral in de combinatie van die twee stijlen, het liefst met gebruikmaking van een gierend Hammondorgel. Eind jaren zestig speelde hij indrukwekkende jazzrocksessies met onder andere de Jimi Hendrix-drummer Mitch Mitchell.

Emerson ontdekte dat de mogelijkheden van het Hammondorgel eindeloos waren. Een beroemde anekdote: bij een concert in Frankrijk eind jaren zestig, waar een vechtpartij uitbrak in het publiek, hamerde Emerson machinegeweervuur en explosies uit zijn toetsen, waardoor de schermutselingen terstond werden afgebroken. Later zou Emerson ook modulaire synthesizers aan zijn toetsenopstelling toevoegen, en het geluidslaboratorium van Emerson werd maatgevend voor de snel opkomende progressieve en symfonische rock.

Muzikantenmuziek

Keith Emerson zou zijn grootste successen beleven met de 'supergroup' Emerson, Lake & Palmer, met zanger Greg Lake en drummer Carl Palmer. De band bouwde ellenlange, epische en symfonische rocknummers op uit klassieke pianostukken en elektrische jazz. Met het vrij conventionele rockliedje Lucky Man had de band een grote hit in 1970. Maar volgens progrockliefhebbers behoort vooral de plaat Brain Salad Surgery uit 1973, die klassieke muziek, rock en jazz op wonderlijke wijze liet versmelten, tot de hoogtepunten in het oeuvre van Emerson, Lake & Palmer, en dus tot de canon van de progrock.

In bijvoorbeeld het een half uur durende Karn Evil 9 gaat Keith Emerson helemaal los op zijn keyboards, met dwarse, dissonante akkoordopvolgingen en dramatische en bombastische solo's op de synthesizers. In hetzelfde muziekstuk laat Emerson blijken zijn klassiekers te kennen, als hij moeiteloos wat citaten uit Sonny Rollins jazzstandard St. Thomas in een razendsnel jazzpianostuk verstopt. Keith Emerson maakte echte muzikantenmuziek, die soms minder werd gewaardeerd in popkringen. Maar hij werd op handen gedragen door generatiegenoten en mede-rocktoetsenisten als Rick Wakeman (Yes) en Richard Wright (Pink Floyd).

Vrijdagavond overleed Keith Emerson in zijn huis in Santa Monica, Californië, vermoedelijk aan de gevolgen van een door hemzelf toegebrachte schotwond in het hoofd.

Keith Emerson. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.