Opportunisme regeert in kille nachtclub van Margrith Vrenegoor

Moeder Courage van Bertolt Brecht door Courage. Regie: Margrith Vrenegoor. Stadsschouwburg Amsterdam. Tournee...

MARIJN VAN DER JAGT

'Arme mensen hebben courage nodig. Alleen al het feit, dat ze opstaan 's ochtends vroeg, daar is moed voor nodig in hun situatie.' Met haar pleidooi voor de armen verdedigt Moeder Courage zichzelf. Tenminste, in het toneelstuk dat Bertolt Brecht over haar schreef. Om zich staande te houden in de Dertigjarige Oorlog drijft Moeder Courage handel met alle partijen. Ze profiteert van dezelfde oorlog waartegen ze haar kinderen beschermt.

Maar de vrouw die in de Moeder Courage van regisseur Margrith Vrenegoor voor de armen pleit, ziet er chic uit. Edda Barends draagt een sexy neglige een jas met een bontkraag en een decadent pijpje in haar mond. Uitdagend lacht ze naar de veldprediker, gespeeld door Jack Vecht. Die lacht snaaks terug. Ondeugend dubbelzinnig wordt hun gesprek, helemaal als het pijpje ter sprake komt. 'Hakt u mijn hakblok niet doormidden' kraait Barends op het hoogtepunt.

Het mag duidelijk zijn. Deze uitvoering van Moeder Courage geeft geen antwoord op de dialoog tussen bisschop Muskens en premier Kok over de hedendaagse armeluismoraal. En ook geen commentaar op de gebeurtenissen in ex-Joegoslavie waar de stammenoorlog in Brechts stuk aan doet denken.

In deze Moeder Courage wordt de strijd om de macht en de moraal uitgevochten op het podium van een nachtclub. Met een knipoog naar het Berlijn van de jaren twintig en naar de losgeslagen house-cultuur van nu. Dus zien we sm-petten, kinky pakjes en leren broeken.

De acteurs staan achter microfoons, spreken in hoog tempo en barsten ineens uit in een uitbundig zangnummer. Alleen Kattrin, de stomme dochter van Moeder Courage, doet hier niet aan mee. Voor Julia van der Graaff geen hippe kleren. Een microfoon grijpt ze pas in haar eindscee, in plaats van het trommeltje dat Brecht haar in handen gaf. Ze schreeuwt voor het eerst, aangemoedigd of uitgefloten door de andere acteurs.

Veel indruk maakt deze climax niet. De schreeuw van Kattrin gaat verloren in de bombastische herrie van de geluidsband die de hele voorstelling lang ieder zangnummer overstemt. Net als je denkt dat de acteurs toch kunnen zingen, verdwijnen hun stemmen in die opdringerige synthesizermuziek. Even verstikkend is het regie-concept van Vrenegoor. Deze Moeder Courage is zo hard dat zelfs Kattrins verkrachting haar koud laat.

Het wiegeliedje dat Brecht haar liet zingen bij de dood van Kattrin is gekortwiekt tot twee woorden. De rijkdom van Brechts personages verdwijnt in het opportunisme dat Vrenegoors nachtclub regeert. Daardoor is de voorstelling net zo koud en leeg als het titelpersonage.

Marijn van der Jagt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden