Opnieuw iets vreemds aan doek van Jan Steen

Conservator Wouter Kloek van het Rijksmuseum in Amsterdam wordt er een beetje moe van. Eerst is er die 'grote onzinkoek' over de vrouw met de zes tenen....

Directeur Thissen van basisschool De Regenboog in Maarssen vindt dat niet. De ophef over Het Morgentoilet bood juist een prachtige mogelijkheid om zijn leerlingen eindelijk eens enthousiast te krijgen voor kunst.

Hij gaf de scholieren zondag op de laatste dag van de Jan Steen-tentoonstelling de opdracht om 'óók iets te vinden dat nog niet eerder is opgemerkt'.

Hij had het nog niet gezegd of het was al raak. In het schilderij In weelde siet toe ontdekte een leerling tussen de speelkaarten op de vloer een zwarte ruiten vier. Dat klopte niet; ruiten speelkaarten zijn niet zwart maar rood.

Op De Regenboog vraagt men zich nu daarom af of 'in de loop der eeuwen niemand is opgevallen wat leerling Xander van Vledder zag'.

Blijkbaar niet. Zelfs conservator Kloek, een van de samenstellers van de expositie, weet aanvankelijk niets over een opmerkelijke ruiten vier. 'De vorm van dergelijke details is vaak niet goed te onderscheiden', sust hij. Kloek wil maar zeggen: misschien ís het wel helemaal geen ruiten kaart.

Bovendien, zegt hij, is een schilderij geen foto. 'Ze is een schijnwereld. Dat soort bedrog is in de schilderkunst aan de orde van de dag. Wat Rob Scholte in Nagasaki heeft gemaakt, daar deugt ook geen moer van.'

Niettemin is Kloek even later niet op zijn plaats. Hij kijkt toch even naar het schilderij, dat binnenkort weer teruggaat naar het Kunsthistorisches Museum in Wenen.

'Er ligt inderdaad een zwarte ruiten vier naast een andere, rode ruiten kaart', beaamt de voorlichter. De conservator heeft er meteen maar een verklaring voor gevonden. Wat eerst 'gedoe' en 'onzin' heette, is in nog geen half uur opgewaardeerd tot 'symbool voor het bedrog van kaartspelers in het algemeen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden