Opmerkelijke metamorfose voor de stadshaven

Atelier Van Lieshout breidt uit, en hóé: tijdens de Rotterdam Art Week opent de kunstenaar AVL-Mundo, een broedplaats van 3.500 vierkante meter.

Beeld Atelier van Lieshout

Hoewel Rotterdam in hoog tempo verhipstert en verhoogbouwt, zijn er nog altijd plekken waar het minder snel gaat - maar waar des te meer valt te ontdekken. Zo'n gebied is Merwe-Vierhaven, de stadshaven tussen Schiedam en de Rotterdamse wijk Spangen.

De Rotterdam Art Week (11-14 februari) biedt een uitgelezen kans om er een bijzonder stukje van te ontdekken: de wereld-in-wording van Joep van Lieshout (Ravenstein, 1963). Al sinds 1981 maakt de beeldend kunstenaar hier zijn vervreemdende machines, sculpturen, meubels, gebouwen en installaties. 'Hier in West is nog ruimte en weinig gedoe', verklaarde hij vorig jaar in de Volkskrant. 'Ik hou van de haven, van de ruimte, het licht en de lucht. Het is hier nog betaalbaar.'

Die betaalbaarheid biedt kansen. Het bestaande Atelier Van Lieshout (AVL) van 2.000 vierkante meter, gevestigd in een voormalige zoutopslag, wordt fors uitgebreid. Ook de na burige villa Binneveld & Schellen (anno 1881) is aangekocht plus twee aangrenzende industriële loodsen (voorheen NV Huiden- en Goederenveem, ooit de grootste huidenexporteur van Europa). Het gehele complex, inclusief tentoonstellingsruimte De Kathedraal en een beeldentuin, is meer dan 3.500 vierkante meter groot.

'Dit moet het mooiste rafelrandje van Rotterdam worden. Mooi, maar niet te netjes', zegt Eva Olde Monnikhof van AVL Mundo, de stichting achter de 'wereld' van Atelier Van Lieshout. 'Dit moet een broedplaats worden voor talent uit binnen- en buitenland, een plek voor gewenste en ongewenste projecten. We gaan concurreren met bestaande culturele activiteiten in de stad.'

Tijdens de Art Rotterdam Week opent AVL-Mundo haar deuren voor het publiek. In de beeldentuin en expositieruimten is een tentoonstelling van kinetische sculpturen van Atelier Van Lieshout, waaronder Het Orakel, een werk over privacy en vrijheid van meningsuiting, The Globe, een mechanische, geabstraheerde wereldbol en The Mechanical Turks, twee 'talking heads' die een conversatie met elkaar aangaan.

In de villa is werk te zien van de Belgische videokunstenaar Anthony Nestel. Speciaal voor Art Rotterdam maakt hij een installatie die tijdens de beurs in première gaat.

Pendelen

Rotterdam krijgt nauwelijks kans om bij te komen van zijn internationale filmfestival, of de Rotterdam Art Week begint. Tienduizenden bezoekers worden tussen 11 en 14 februari verwacht op de kunstbeurzen Art Rotterdam (Van Nelle Fabriek) en de Rotterdam Contemporary Art Fair (Cruise Terminal). Een gratis pendelbus verbindt elk kwartier de locaties en stopt ook bij Atelier Van Lieshout/AVL-Mundo.

Joep van Lieshout.Beeld Diederik den Dikkenboer

Voorproefje

Het is allemaal nog maar een voorproefje van hoe het er hier over een jaar of vijf moet uitzien. AVL-Mundo werkt nog aan het opknappen en inrichten van de villa en de loodsen. De tuin, die tot beeldenpark moet uitgroeien, ligt nog grotendeels braak. Uiteindelijk moet een openbaar kunstdepot vanaf de straat meteen de aandacht trekken. Als de expositieruimte klaar is, volgt ook de culturele programmering met onder meer debatten en films.

'Het grote voordeel van het gebied: er woont hier niemand. Je kunt hier herrie maken en er zijn vergunningen voor zware industrie. Het wordt hier omarmd en niet verboden', zegt Eva Olde Monnikhof. 'Dit gebied moet weer terug van Rotterdam en de Rotterdammers worden.' Als voorbeelden dienen Strijp-S, het creatieve en culturele hart van Eindhoven, en Canary Wharf in Londen.

De gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf zien Atelier Van Lieshout/AVL-Mundo als ambassadeur van het gebied. Vorig jaar heeft ook ontwerper en kunstenaar Daan Roosengaarde er een locatie betrokken. De verwachting is dat steeds meer uitvinders, ambachtelijke bedrijven en creatieve ondernemers er zullen neerstrijken.

Het is een opmerkelijke metamorfose voor de stadshaven, want de Keileweg, waaraan Atelier Van Lieshout is gevestigd, heeft een twijfelachtige reputatie. Tussen 1994 en 2005 was hier de tippelzone gevestigd, geassocieerd met criminaliteit en drugs. Maar de grandeur van de 'kathedralen van de tweede industriële revolutie', waaronder pakhuizen en vertrekhallen, is nog niet vervaagd. 'Het is gewoon spannend', aldus Joep van Lieshout. 'Alles kan hier.'

Atelier Van Lieshout/AVL-Mundo is gratis toegankelijk tijdens de Art Rotterdam Week: 11-14/2, tussen 11en 8 uur.
Adres: Keileweg 14-18.
Pendelbus vanaf de kunstbeurzen of uitstappen metrohalte Marconiplein.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden