Beschouwing Optreden Maria Callas

Operadiva Maria Callas trad op in Carré – als hologram

Concert met hologram van La Divina verrast en irriteert fans in Carré.

De hologram-Callas, hier in New York. Beeld Copyright ©2018 Base Holograms,

‘Je veux vivre dans çe rêve’, ik wil leven in deze droom, schalt uit de speakers van een vrijwel ­uitverkocht theater Carré in Amsterdam. Op het podium zit een niet ­nader genoemd orkest met op de bok een al even naamloze dirigent. Voor het orkest staat een hologram. Het ding heeft de vorm en de looks van Maria Callas, de meest gefilmde, meest besproken, geliefdste én meest verguisde operadiva van de 20ste eeuw. 41 jaar geleden stierf ze in ­Parijs. 

Het orkest speelt live. ‘Callas’ zingt in haar witte concertjurk, maar ze zingt tegelijkertijd niet. Haar mond gaat open en dicht maar haar lichaam ademt niet mee, zelfs niet als ze zich zou moeten voorbereiden op de langste en hoogste noten die we horen op band. De operadiva blijft wat ineen gedoken staan, met haar handen gevouwen voor haar lichaam, alsof ze voor zich uit neuriet. Het is een karakteristieke Callashouding.

Maar door haar laserlichaam heen zie je de lichtjes op de lessenaars van de musici. Je moet al je verbeeldingskracht inzetten om te geloven dat je La Divina nu eindelijk in het echt voor je ziet. Het eerste applaus is aar­zelend. ‘Klap je nou wel of niet voor een opname?’, lijkt het publiek te denken. Maar Callas spreidt haar ­armen, laat de dirigent meedelen in haar applaus, knikt naar de zaal en spreidt haar armen nog eens, ook als het applaus al is verstomd.

‘Wat een poppenkast’, zegt een jonge Callasfan. Tijdens de instrumentale prelude van Carmen stapt hij boos de zaal uit.

Maria Callas (1923-1977) is nog altijd een naam met een magische bijklank. Leonard Bernstein zei het al: ‘Callas was pure electricity.’ Dit jaar is er een nieuwe film over haar verschenen, Maria by Callas, en volgend seizoen volgt er een muziektheaterproductie over haar leven en haar gecompliceerde liefdesrelatie met Aristoteles Onassis, de Griekse reder die koos voor een huwelijk met de presidentsweduwe Jacqueline Kennedy.

Aan de productie van Callas – The ­Hologram Tour is negen maanden ­gewerkt, met een actrice die de Callas’ bewegingen tijdens concerten bestudeerde en naspeelde, plus een zangcoach en een team van technici.

Je veux vivre. Het had een kreet van Callas zelf kunnen zijn. De fans die tot het laatst blijven, horen hoe orkest en zang iets beter op elkaar worden af­gestemd. Vissi d’arte, klonk het, ik leefde voor de kunst, een hoogtepunt uit Callas’ repertoire. Het orkest ­hapert, Callas’ stem klinkt hard en ­levenloos uit de speakers.

Met de slotaria Casta Diva komt ­Callas toch nog dichtbij. Ingetogen neemt de virtuele Callas afscheid van haar fans in Carré. Met een grapje: de roos die ze krijgt uit handen van de ­dirigent transformeert in een ­virtuele roos. ‘Het was een avond die ik nooit zal vergeten’, zegt een vrouw achter in de zaal aan de ­vriendin naast haar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden