Recensie Theater

Opera Vlaanderen doet recht aan La Juive, de schitterende grand opéra van Halévy ★★★★☆

Corinne Winters zingt de rol van Rachel intiem, aanraakbaar en menselijk. 

Corinne Winters (als Rachel) in La Juive, samen met Riccardo Zanellato (kardinaal Brogni). Beeld Opera Vlaanderen

De christenen en joden in La Juive zijn maar op een manier uit elkaar te houden. De christenen hebben in de regie van Peter Konwitschny blauwe handschoentjes aan, de joden dragen gele. Het is een simpele ingreep van de Duitse regisseur, geboren in januari 1945, om de actualiteit van het verhaal te onderstrepen. Ja, La Juive gaat over een religieuze twist tegen het Concilie van Konstanz in 1414, maar vooral over twee groepen die tegenover elkaar staan – en niet bereid zijn zich in elkaar te verdiepen.

Maar La Juive (1835) van componist Fromental Halévy is óók een grand opéra – een spektakelstuk in vijf bedrijven waarin de stemmen het drama opstuwen. Het was de vraag wat Konwitschny, van het slag dat walgt van vrijblijvend esthetisch amusement, over zou laten van de grootschaligheid die aan het genre kleeft. Maar ook daarvoor had Konwitschny een truc: het koor komt de zaal in en zingt vlaggenzwaaiend onder de balkons, met een intimiderende surround sound tot gevolg.

De productie, in 2015 ten doop gehouden in Gent, wordt dezer dagen door Opera Vlaanderen hernomen, en leidde zondagavond wederom tot een minutenlang applaus.

Afkomst 

Korte samenvatting: Rachel is de dochter van de latere kardinaal Brogni, maar wordt na een brand gered door de jood Eléazar, die haar liefdevol opvoedt en haar afkomst verzwijgt. Eléazar heeft een appeltje te schillen met de kardinaal, omdat die hem uit Rome heeft verbannen. Als Rachel en haar vader ter dood worden veroordeeld omdat zij de prins te schande hebben gemaakt en hebben gespot met het christendom, zegt Eléazar – nog net voordat ze worden gedood – tegen de kardinaal dat Rachel diens biologische kind is.

Halévy schreef er onvergetelijke melodieën bij, de bekendste zit in Eléazars aria Rachel, quand du Seigneur la grâce tutélaire (voorafgegaan door een klezmerachtig klagende althobo’s), waarin Eléazar twijfelt of hij zijn pleegdochter moet offeren of redden. Roy Cornelius Smith zingt het met een wel heel vette snik.

Toch is dit een bijzonder fijne cast, met Enea Scala als prins Léopold en de fenomenale Nicole Chevalier als prinses Eudoxie, die soepel en verleidelijk met coloraturen strooit. Ook groots is haar duet in het derde bedrijf met de Amerikaanse Corinne Winters, in haar roldebuut als Rachel (wonderbaarlijk goed gevoel voor drama en timing, een niet te zware stem). Net als het koor (de woedende christelijke gemeenschap) komt ook Winters de zaal in, en dan is het effect juist omgekeerd: haar bijdrage is intiem, menselijk, ze is aanraakbaar. Het orkest begeleidt prima onder leiding van Antonino Fogliani.

Meesterwerk La Juive 

La Juive was een van de populairste opera’s in de 19de eeuw. Alleen al in Parijs werd het werk in de eerste vijftig jaar na de première vijfhonderd keer opgevoerd. In de jaren dertig van de vorige eeuw nam de populariteit af – en de nazi’s deden het stuk in de ban, waardoor het helemaal verdween. Componisten als Franz Liszt, Richard Wagner en Gustav Mahler vonden het een meesterwerk.

La Juive, vier sterren

Opera Vlaanderen speelt Halévy. Regie: Peter Konwischny. Met o.a. Corinne Winters. 10/3, Antwerpen. Daar te zien t/m 21/3, daarna t/m 6/4 in Gent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden