Openingsweekend Afrovibes was zeer politiek geladen

Theater/dans - Afrovibes: Afriqueer (****) / De-Apart-Hate (**)

Krachtige combinatie van cultureel erfgoed en actualiteit in Afriqueer vormt een artistiek hoogepunt op Afrovibes. Het voorspelbare en eendimensionale De-Apart-Hate is hierna een domper.

Afriqueer op festival Afrovibes. Beeld Afriqueer

Even leken de goden het te willen verbieden, zo hard regende en donderde het precies boven de tuin waar het publiek in een open tent met Afrikaanse lekkernijen en snuisterijen klaarstond voor Afriqueer, een productie over 'anders' zijn. Maar de acteurs en dansers van de postacademische kunstopleiding Drama for Life uit Johannesburg lieten zich niet kisten. De 'pelgrimstocht' waarop ze ons meenamen, kreeg door al die plassen en modderpoelen zelfs iets extra strijdbaars.

Het openingsweekend van het festival Afrovibes, met theater, muziek en beeldende kunst in vier steden, was zeer politiek geladen. Over het recht op een eigen seksuele identiteit en beleving ging het, een kwetsbaar goed, niet alleen in Zuid-Afrika. Afriqueer, geregisseerd door rot in het vak Warren Ndebe, was daarbij een artistiek hoogtepunt.

Stuwende kracht en kader van de voorstelling is een oude San-mythe, die stukje bij beetje wordt verteld door een hippe gozer in een kort bontjasje: de 'wolf', met flair en bijna Shakespeariaans klassiek gespeeld door Hamish Mabala Neill. Volgens de San (Bosjesmannen) zijn sterren gesmeed door 'het vuur van verlies en verlangen' van twee geliefden, in Afriqueer twee jongens. Om volwassen te worden, moet een van hen een trofee scoren. Maar onze jager verdwaalt en laat zijn geliefde eenzaam achter.

De prachtig poëtische tekst van de Botswaan Tlotlego Gaogakwe zorgt ervoor dat je het stukje Amsterdam-Noord pal achter cultureel centrum de Tolhuistuin tijdelijk beleeft als de Kalahari-woestijn. Langs de weg, op grasveldjes, tussen de bosjes en achter containers worden daaraan indringende, sterk beeldende scènes over verlies en verlangen gekoppeld.

Aangespoord door twee halfnaakte dansers (traditionele 'healers') gaan we van plek naar plek en maken we, hoofdzakelijk in beweging, allerlei aspecten van het homo-zijn in Zuid-Afrika mee. We passeren schuchterheid, trots en geilheid, maar ook pijn, vernedering en zelfs dood, wanneer vanaf vanaf een dak de namen van vermoorde homo's worden opgedreund. En telkens weer doemt in de verte die feeërieke, Gay Pride-waardige figuur in witte tutu met regenboogshirtje en lichtgevende paraplu op, evenals de dandy met olielamp die zich op een bruggetje omkleedt tot vrouw.

Na deze krachtige combinatie van cultureel erfgoed en actualiteit was de choreografie De-Apart-Hate van de Zuid-Afrikaanse Mamela Nyamza een domper. Samen met Aphiwe Livi gaat ze voor in een swingende kerkdienst. Met de Bijbel, erfenis van de kolonialisatie, letterlijk tussen haar benen, laat deze vrouw zich haar persoonlijk genot niet meer ontnemen. Noch door het geloof, noch door de man, die ze inmiddels heeft gekist.

Aan hun performancekwaliteiten en het belang van de boodschap ligt het niet. Wel aan de voorspelbaarheid en eendimensionaliteit van de enscenering.

Afrovibes
Theater/Dans

Afriqueer
****
Regie: Warren Ndebe.
29/9, Tolhuistuin, Amsterdam.
Nog op 7 en 8/10 in Rotterdam.

De-Apart-Hate
**
Choreografie: Mamela Nyamza. 29/9, Tolhuistuin, Amsterdam.
Nog op 4/10 in Amsterdam en 7/10 in Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.