Interviewrapper Sor

Opeens hoorde rapper Sor vrijwel niets meer, maar met zijn muziek is niets mis

Beeld Daniel Cohen

Op een dag hoorde hij plots vrijwel niks meer. Met een gehoorapparaat kan de 23-jarige rapper Sor zich tegenwoordig nog aardig redden; hij bracht onlangs de ep Phonak uit. ‘Echt genieten van geluid lukt me niet meer.’

Rapper Sor hoorde niets, nadat hij in februari vorig jaar een serie op Netflix had aangezet. ‘Ik deed het volume van mijn telefoon omhoog, maar het bleef stil’, zegt hij. ‘Ik zette mijn iPhone uit en aan, maar dat werkte ook niet. Shit, dacht ik, ik heb mijn speaker gemold.’

Toen hij zijn telefoon naast zijn rechteroor hield, hoorde hij gekraak. ‘Bij mijn linkeroor hoorde ik een heel klein beetje. Luidop zei ik: Hé! Toen besefte ik: ik hoor mijn eigen stem nauwelijks. Ik ben doof geworden. Toen mijn moeder even later binnenkwam, zag ik alleen haar mond bewegen.’

Sor (23) ontvangt in het hoofdkantoor van platenlabel Top Notch, op een steenworp afstand van de Dam in Amsterdam. Hij draagt een oranjezwart trainingspak, om zijn hoofd zit een witte durag, een doek die boven zijn oor wordt samengebonden. Als de zachtaardige artiest lacht, glinstert in zijn mond een zilverkleurige grill.

Onder zijn glimmende ketting bungelt een zilveren microfoon, die op zijn gehoorapparaten is aangesloten. Daardoor hoort hij zijn stem beter, essentieel bij opnamesessies. De ComPilot II, zoals het ding heet, is hem dierbaar: zijn eerste ep, die in oktober is uitgekomen, heeft hij vernoemd naar de producent ervan: Phonak

Met een gehoorapparaat kan Sor prima communiceren, zolang de omgeving rustig is. Zonder gehoorapparaat hoort Sor nog voor 40 procent aan zijn linkeroor en voor 5 procent aan zijn rechter. ‘Bij mijn linkeroor moet je schreeuwen. Naast mijn rechteroor moet je een vliegtuig laten opstijgen. Als ik in de auto rijd, praat niemand tegen me.’

Rosario Mussendijk werd 23 jaar geleden geboren in het Noord-Hollandse Hoorn. Met zijn ouders verhuisde hij als peuter naar Kraaiennest, een buurt in Amsterdam Zuidoost. Op zijn 8ste begon hij te pingelen op een keyboard, later ging hij op pianoles. Met computerprogramma’s als Logic Pro en Garage Band begon hij op zijn 13de eigen muziek te produceren. ‘Vrienden kochten schoenen in die tijd, ik haalde speakers.’

Sinds zijn 20ste maakt Sor hiphop. Met zijn neefje Denzel (artiestennaam: Water) zette hij rapperscollectief Black Acid op. Eerst was Sor producer, later ook rapper. Black Acid werd een populaire punkhiphopact op festivals als Zwarte Cross.

Sor wilde solo verder en kreeg in 2018 een contract aangeboden bij Noah’s Ark, een prominent hiphoplabel dat nu is gefuseerd met Top Notch. Maar vlak voordat hij zou tekenen, werd hij doof.

Aan de hand van teksten uit Fam, een nummer op Phonak, blikt Sor terug.

Nooit zoveel gehuild dan toen ik niet kon horen / Het ergste is dat ik het slechte nieuws acht keer moest horen

Beeld Daniel Cohen

‘Toen ik doof werd, lag ik al ruim een half jaar in bed. Het begon allemaal in juli 2017, toen ik last kreeg van licht in mijn linkeroog. ‘Op Twitter zette ik: ‘Yo guys, mijn oog doet raar met licht, hoe kan je een ooglapje maken?’ Ik vond het wel grappig.’

‘Maar de klachten bleven en na een tijdje ging ik alleen nog maar de deur uit met zonnebril. Het leek alsof ik heel vroeg sterallures had gekregen. ‘Last van de zon?’, vroeg iemand ’s avonds op het perron. ‘Nee meneer, ik heb last van ál het licht.’

‘Dokters konden geen oorzaak vinden, en toen kreeg ik last van tinnitus, een voortdurende piep in mijn oren. Twee weken later ging mijn evenwichtsorgaan, dat in mijn binnenoor zit, kapot. Rechtop zitten ging niet meer, ik kon alleen maar op mijn zij liggen. Als ik mijn hoofd draaide, moest ik al kotsen. Twee weken lag ik als een kasplantje in mijn bed. Zonnebril, pet en capuchon op, lamellen dicht.

‘Mijn evenwicht kreeg ik langzaam terug. Na twee weken lukte het me weer zelfstandig naar de wc te gaan. Dat was een overwinning. In bed keek ik alle afleveringen van The Flash, een Amerikaanse superheldenserie. Daarnaast zag ik veel anime, Japanse teken- en animatiefilms. Daarin moet de protagonist vaak tegenslag overwinnen. Dat was herkenbaar.

‘En toen hielden mijn oren ermee op. De doktoren moesten me meerdere keren vertellen dat ik nooit meer goed ging horen, omdat ik ze niet verstond. Toen ik ze wel begreep, dacht ik dat ik nooit meer muziek zou kunnen maken. En alles in mijn leven is muziek: mijn vrienden, mijn collega’s, mijn vriendin, die zangeres is.’

Ik heb een hekel nu aan AMC / Ze prikken in mijn arm tot ze zeggen dat het niet werkt

‘Ik wil niet haten op het AMC (tegenwoordig onderdeel van Amsterdam UMC, red.), maar ik ben wel boos. Elke keer als ik daar kwam, moest ik een nieuwe hand schudden. De reumatoloog heb ik gezien, de oogarts, de oorarts, de evenwichtsorgaanarts. Ik heb testen gedaan, injecties en oogdruppels gekregen, alle soorten prednison geslikt. Maar ze konden alleen vertellen wat ik niet had: geen aids, geen kanker. Ze zeiden niet waarom ze iets deden en wat de resultaten daarvan waren. Ze hebben wel hun best gedaan, maar ze hadden me één arts moeten geven die me begeleidde.

‘Toen ik op aanraden van mijn vriendin ibuprofen slikte, had ik veel minder last van mijn ogen. Hoe kan het nou dat al die rare dingetjes niet werkten, maar ibuprofen wel? Ibuprofen mag je niet te vaak nemen, dus in plaats daarvan kreeg ik een pil voor reumapatiënten. Die werkte ook. Dokters denken nu dat ik het Cogan-syndroom heb, waardoor cellen mijn eigen lichaam aanvallen. Niemand weet zeker dat ik precies dat heb, maar het lijkt er wel op dat ik een auto-immuunziekte heb.’

Realest nigga out ik heb geen friends maar fam / Ik bedoel ik heb ze wel maar zijn ze wel mijn friends / Tegenwoordig wordt mijn back gestabbed / Ik had een jaar de tijd om te zien wie me kent

‘Ik zeg Realest nigga out omdat ik mezelf als een van de echtste personen in de scene zie. Veel mensen zijn nep. Ik was ziek, lag een jaar lang in bed. Dan kom je erachter wie een echte vriend is, en wie je gebruikt voor je beroemdheid, muziek, connecties.

‘Sommigen gingen zacht tegen me praten. ‘Je weet toch dat ik het niet versta?’, zei ik dan. ‘Ik praat niet zacht, dan moet je maar beter luisteren.’ ‘Ik kan niet fokking luisteren.’ Ik ben een prater, dus ik heb tegen die mensen gezegd dat ik ze niet meer wil spreken. Ik heb heel wat vreemde gesprekken gevoerd, de afgelopen tijd. Tegelijkertijd kom je erachter dat de meeste vrienden écht aardig zijn. Die zie ik als familie.’

Realest nigga out je hebt geen hoes (hoeren, red.) maar shit / Ik bedoel je hebt ze wel maar soight (zuigt, red.) ze wel je dick

‘Iedere muzikant met succes krijgt vrouwen achter zich aan, golddiggers. De muzikanten pronken dan over die meiden en praten stoer over hoes, terwijl ze ondertussen heel lief zeggen dat ze haar missen. Die mannen zijn dan eigenlijk zelf de hoes, haha. Lezers zullen misschien denken: ‘Dat vrouwonvriendelijke gedoe van die rapper weer.’ Maar ik praat zelf niet over hoes. Ik heb ze ook niet, ik heb een vriendin. Maar een groot deel van de muziekwereld praat wel zo, alleen niet in de media.’

Ik was zes maanden uit de game door me oor / Een maandje later en ik liep de game voor, again / Ik djoen (werk, red.) zo hard dat ik het voel in mijn oog

‘Een vader van een vriendin kreeg jaren geleden hetzelfde met zijn gehoor. Hij was koppig, droeg geen gehoorapparaat en bleef altijd zo slecht horen. Door muziek heb ik verstand van frequenties, ik weet hoe mijn gehoor veranderd is. Lage en hoge tonen hoor ik vervormd. Bij de hihats (onderdeel van een drumstel, red.) hoorde ik eerst: ts, ts, ts. Nu hoor ik: sj, sj, sj. Als je dat beseft, kun je je daarop instellen. Eigenlijk ben ik de beste persoon om doof te worden.

Beeld Daniel Cohen

‘Omdat mijn brein gewend raakte aan mijn doofheid, kon ik na vijf maanden weer noten verstaan. Ik was euforisch, heb tranen gelaten: eerder dacht ik dat ik nooit meer muziek kon maken. Jiggy Djé (rapper en oprichter van Noah’s Ark, red.) steunde me, hij bleef zeggen ik uiteindelijk bij Noah's Ark terecht zou komen. ARK?, appte hij dan in hoofdletters. Eerst stuurde ik terug dat ik ziek was. Maar toen ik weer noten hoorde, stuurde ik naar hem: ARK? Ik ben meteen nummers gaan schrijven en heb toen inderdaad alsnog getekend.

‘Mijn artiestennaam heb ik veranderd van Ros in Sor, omdat ik niet meer dezelfde muziek als vroeger maak. Ik maak veel meer gebruik van synthesizers, vanwege het rauwe en rijke geluid. Maar echt genieten van geluid, zoals vroeger, lukt me niet meer. Bijna alles klinkt slecht, ook doordat het via gehoorapparaten binnenkomt. Nu luister ik naar de inhoud van muziek. Klopt de compositie? Zijn er genoeg akkoorden? Daar geniet ik nu van.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden