Week zonder vleesvega-frikandellen

Op zoekt naar de vegavariant van de koningssnack, de frikandel

Ook frituren kan met minder vlees. Hoe is de koning aller snacks in een vleesloze variant? De Volkskrant test vegetarische frikandellen.

Welke vegafrikandel mag in de voetsporen staan van de koning aller vleessnacks?

We gaan het anders doen deze keer. We gaan niet de nieuwe vegetarische frikandel, een gezamenlijk product van Mora en de Vegetarische Slager, vergelijken met een vleesfrikandel. ‘Nee’, zeggen de vleeseters dan, ‘dit smaakt toch niet als echt vlees.’ Ja, so what? Is het lekker? Daar gaat het om.

Dus krijgt het V-panel de ‘iconische snack’ – zoals de makers hem triomfantelijk aankondigen – naast de enige twee andere vegetarische soortgenoten die in de vriezers van de supermarkten zijn te vinden: de Veggie Frikandel van Beckers en de Groente Frikandel Mini van Samhoud. De proevers van dienst zijn kok en patissier Welmoed Bezoen en haar partner Anker van Warmerdam, fotograaf en redacteur bij onder meer Keuringsdienst van Waarde. Beiden zijn overtuigd pescotariër (wel vis, geen vlees) en maakten samen het vegetarische barbecueboek Gloeiend groen.

Eindredacteur Dirk Koppes, afkomstig uit een familie van snackbar- en cafetariahouders, schaart zich onder de noemer flexitariër/vleesverlater. Hij eet met smaak een vleesvervanger, maar bewaart ook goede herinneringen aan de familiebijeenkomsten waar ze niet vies waren van een ‘lange met zalf’ (frikandel met mayonaise) of een ‘broodje open been’ (broodje frikandel speciaal met mayonaise, currysaus en gesnipperde uitjes).

‘Bij ons op school had je team frikandel en team kroket’, zegt Bezoen (van team kroket), en dat was zo’n beetje het verschil tussen bier en wijn in de tijd dat bier nog geen upgrade had gekregen door de hipsterbrouwsels. De kroket was toch iets beschaafder, iets culinairder dan de frikandel. In Amsterdam had je zoiets als een krokettenelite, met dank aan culipaus Johannes van Dam die daarin een standaard had gezet, aldus het panel. Bezoen: ‘Een kroket is krokant vanbuiten, zacht vanbinnen, hij is gewoon net wat meer doordacht.’ ‘Een frikandel’, vult Koppes aan, ‘is gemalen drab uit de frituur.’

Met deze sociaal-historische lading van de nog steeds populairste snack in Nederland (600 miljoen stuks geconsumeerd in 2018, volgens branchevereniging AKSV) is het hoe dan ook lastig onbevangen te proeven. Dat blijkt vooral bij de Samhoud Groente Frikandel, die wel de naam, maar niet de eigenschappen heeft om voor een frikandel door te gaan. Het panel vindt hem heel vreemd, droog, met een rare snee erin en een opvallende kaassmaak.

‘Dit is totaal niet wat een frikandel moet zijn’, vindt Koppes en dat is ook de bedoeling, volgens de fabrikant. Die wilde een groentesnack maken (met zeven soorten groente) om mensen meer groente te laten eten. ‘Maar waarom maken ze dan iets totaal onherkenbaars, terwijl groente gewoon zo lekker kan zijn?’, vraagt Bezoen zich af, als ze na het blindproefrondje de Samhoud nogmaals proeft met alle extra informatie. ‘En waarom juist een frikandel?’, vraagt het panel zich af. Op zich een sympathiek idee, maar het komt niet helemaal over.

Dan is de boodschap van Beckers en Mora/Vegetarische Slager eenduidiger. Dit zijn frikandellen, maar dan van plantaardig eiwit. Beckers is dat min of meer aan zijn stand verplicht, want het was in 1959 Jan Bekkers van de (bijna) gelijknamige snackfabriek in Deurne die de frikandel zijn huidige vorm gaf. De testers zijn niet ontevreden over de Beckers. Van Warmerdam proeft wel te veel nootmuskaat, waardoor hij hem uit balans vindt. Koppes is al heel blij dat hij niet te zout is en zacht vanbinnen met een goeie knak aan de buitenkant. ‘Deze kan op zichzelf staan, de andere hebben echt de saus nodig’, zegt Bezoen. Hij is alleen bij het doorkauwen toch wat slap.

De nieuweling van Mora heeft een fijne, vlezige structuur. ‘Goede substantie’, vindt Koppes, ‘en fijn neutraal’ – een ideale basis voor op een broodje met ketchup en mayo. Maar Van Warmerdam herkent de smaak van ‘leeg eiwit’. ‘Typisch zo’n ‘research and development’-ding’, vindt hij. Het mooiste zou zijn: de smaak van Beckers, de bite van Mora/Vegetarische Slager. Wie weet wordt het nog een trio.

1. Beckers: Veggie Frikandellen

oven en airfryer

4 x 70 g, € 3,79

2. Mora/Vegetarische Slager: Vegetarische frikandellen

oven en airfryer

5 x 60 g, € 3,49

3. Samhoud: Groente Frikandel mini

airfryer, pan en frituur

6 x 26,5 g, € 2,99

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden