Op stap met Dario Argento, regisseur van hoogwaardige horror

Hier moet Dario Argento zijn. De bel werkt, maar de zware voordeur van het Instituto Italiano di Cultura per i Paesi Bassi aan de Amsterdamse Keizersgracht blijft gesloten. Wel kent die deur een klein rond venster, maar dat maakt kenners van het werk van de Italiaanse horrorgrootmeester Dario Argento (76) hoogst achterdochtig, zacht gezegd.

Dario Argento in Amsterdam.Beeld Marcel Wogram

Want deze situatie lijkt in alles op die beroemde scène uit zijn giallo-thriller Opera (1987). In het kort: impresario Mira van operaster Betty spiedt door een kijkgat, omdat er is aangebeld. De bezoeker doet zich voor als politieinspecteur, maar hij is in werkelijkheid de seriemoordenaar die achter Betty aanzit. Mira loert nog eens en dan: páng - daar vliegt al een kogel door het glas, recht in haar oog, via het achterhoofd er weer uit. Helemaal Dario Argento, dit. Regel 1: eerst langdurig de spanning opbouwen en dan afronden met een bloederig schokeffect.

Ondertussen zwaait bij het Instituut na een tweede keer bellen de deur open. Een vriendelijke bibliothecaresse verwelkomt ons, maar wij laten ons niets wijsmaken. In Argento's meesterwerk Suspiria (1977) tel je wel drie van deze vriendelijke dames van een zekere leeftijd en uiteindelijk blijkt het te gaan om een diabolische heksenkring. Regel 2: zeker bij intellectueel opgezette horror is nooit iets wat het lijkt.

Eenmaal binnen wacht de regisseur geduldig in de grote zaal. Hij oogt wat broos, maar hij blijft wel de man die sinds 1970 met bijna twintig titels de loop van de cultfilmgeschiedenis verlegde. Op uitnodiging van het Imagine-festival is hij even over uit Rome: gisteren kreeg hij in het EYE filminstituut een feestavond aangeboden waarop de twee bovengenoemde titels werden vertoond.

Had de populariteit van zijn giallo-subgenre in de jaren zeventig en tachtig iets te maken met de politieke constellatie van Italië destijds, luidt de eerste vraag. Giallo, dat geel betekent, verwijst naar de covers van de Italiaanse mystery pulpromans waarnaar de films zijn vernoemd. En die politieke constellatie gaat natuurlijk over de verdachte premier Andreotti, de Rode Brigades, de ontvoering van Aldo Moro, het schandaal rond Banco Ambrosiano, kortom: Italië als een samenleving in de greep van angst.

'Nou', fluistert Dario Argento, 'er hing wel iets in de lucht, ja, maar griezelen is van alle tijden en een internationaal fenomeen bovendien. Als kind werd ik al gegrepen door horrorfilms, het raakte iets bij mij. Wat dat dan precies is, zouden we aan Freud moeten vragen, maar vaststaat dat iedereen een schaduwkant heeft. Met mijn films breng ik die naar buiten en vraag ik aan het publiek: herkent u dit?'

Still uit Suspiria.

Met giallo zochten de makers naar een nieuwe stijl, een Italiaanse touch, uitgedrukt in kleurgebruik, veel regen, surrealistisch wapperende gordijnen, onschuldige meisjes, zwevende camera's, en vergeet ook de intrigerende muziek niet, vol ijle synthesizerklanken. Argento en zijn giallo maakten school. John Carpenter is fan. Wes Craven. Quentin Tarantino. Nederland kent Martin Koolhoven als groot bewonderaar.

De regisseur begon zijn loopbaan als filmcriticus, wat hem de kans gaf alle mogelijke genres te bestuderen. Hij werd getroffen door het schaduwrijke Duits expressionisme van Fritz Lang, alsook door Het zevende zegel van Ingmar Bergman, met de ridders op de vlucht voor De Dood. 'Dat was een gelukkige tijd voor mij, de beste filmschool denkbaar.' Kennis kreeg hij ook mee van zijn vader Salvatore, die filmproducent was: als jongetje stond Dario al op de set.

Still uit Opera.

Minder gelukkig pakte zijn Hollywoodavontuur uit, begin jaren negentig. 'Daar hebben de studio's en de producers het voor het zeggen, ik kreeg mijn visie er niet uitgelegd.' Na de geflopte film Trauma (1993) en twee episodes voor de tv-reeks Masters of Horror zullen ze hem daar niet meer zien.

We vragen hem naar de gloednieuwe gerestaureerde versie van Once Upon a Time in the West. 'Nog niet gezien.' Nog niet gezien? En dat, terwijl hij in 1968 op verzoek van Sergio Leone mee schreef aan het verhaal, samen met Bernardo Bertolucci. 'We waren midden 20. We hebben alle westerns die we konden vinden bestudeerd. En als we dachten: die scène heeft een goede sfeer dan verzonnen we iets soortgelijks.' Het smaakte naar meer en dat werd zijn giallo. Het genre mag in Italië dan inmiddels zijn verdampt, de filmografie van Dario Argento blijft nog wel even overeind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden