Reportage

Op pad met de kunstenaar die heel Heerlen tekent

Voor museum Schunck portretteerde David Bade onder meer de jonge Heerlense breakdancers van HFC.

De breakdancers van HFC in Heerlen voor het werk in wording van kunstenaar David Bade.  Beeld Pauline Niks
De breakdancers van HFC in Heerlen voor het werk in wording van kunstenaar David Bade.Beeld Pauline Niks

Of hij zelf ook mee gaat trainen? ‘Ben je gek!’ Kunstenaar David Bade wijst naar een danser die op zijn rug over de vloer draait. ‘Dat lukt mij echt niet hoor! Moet je op mijn leeftijd ook niet willen, trouwens, blessures gegarandeerd.’

Het is maandavond en we staan in een zaaltje in het voormalig CBS-gebouw in Heerlen, waar breakdancegroep HFC (afkorting voor Heerlen Fucking City) zo’n drie keer per week traint. Uit de speakers klinkt het hiphopnummer Oochie Wally van Nas en Bravehearts. De dansers, zeven jongens van tussen de 16 en 24 jaar, gekleed in joggingbroeken en losse T-shirts, oefenen ieder voor zich hun moves. David Bade (51), een vrolijke man gekleed in een spijkerstof werkjasje en knalgeel shirt, fladdert tussen de dansers door. Hij wiegt wat mee op de beats van de muziek en maakt praatjes met de jongens die even staan uit te hijgen. ‘Te gekke spin was dat, man!’ Je zou denken dat hij hier al jaren komt.

De jongens van HFC in het atelier van David Bade.  Beeld Pauline Niks
De jongens van HFC in het atelier van David Bade.Beeld Pauline Niks

De ontmoeting met de breakdancers van HFC vindt plaats in het kader van een nieuwe editie van David Bade tekent Heerlen onder de tafel, een doorlopend kunstproject. Het is onderdeel van het ‘contract voor het leven’ dat Bade in 2013 tekende met het Heerlense museum Schunck. Afgesproken is dat hij voor de rest van zijn leven met enige regelmaat naar de stad terugkeert en bewoners portretteert. Schunck voegt die schilderijen, tekeningen en sculpturen toe aan de collectie en bouwt zo aan een groeiend, visueel archief van de stad.

Verschillende werelden

Voor de vorige editie trainde Bade samen met de dames van de Pink Peril Roller Derby, in 2014 fietste hij door wijken van de stad en tekende mensen in hun eigen huiskamer en in 2015 had hij een pop-upatelier in het treinstation. Dit keer woont Bade vier trainingen van de breakdancers bij, over een periode van twee weken. Overdag werkt hij in zijn tijdelijke atelier in de ‘etalage’ van Schunck, middenin het winkelhart van de stad, aan een schilderij. De ontmoeting met de dansers staat daarin centraal: ‘Sommige jongens zijn even langs geweest in het atelier. Ik heb met iedereen ook even een gesprekje gevoerd om ze individueel te leren kennen: wat zijn je dromen, waar zie je jezelf over tien jaar?’

null Beeld Pauline Niks
Beeld Pauline Niks

David Bade schakelt als kunstenaar schijnbaar moeiteloos tussen verschillende werelden. Sinds hij in 1993 afstudeerde aan instituut De Ateliers is hij een graag geziene kunstenaar op biënnales en andere prestigieuze kunstpodia. Tegelijkertijd werkt hij in wijken, in bejaardentehuizen en op scholen. In 2003 zette hij op Curaçao, waar hij geboren werd, samen met kunstenaar Tirzo Martha het Instituto Buena Bista (IBB) op. Sinds 2016 heeft het IBB in samenwerking met de Kunsthal Rotterdam ook een poot in Nederland, getiteld All You Can Art. Het is een programma waarin, net zoals in Heerlen, de laagdrempelige kennismaking met kunst centraal staat.

‘De functie van Schunck is anders dan die van musea in grotere steden met universiteiten en veel toerisme’, zegt artistiek leider Fabian de Kloe, die ook bij de training is komen kijken. ‘Wij willen er vooral zijn voor de bewoners van de stad. Het werk van David past daar bij, hij betrekt mensen erbij die anders niet zo snel met kunst in aanraking komen.’ Die hoeven in dit geval niet eens het glazen gebouw van het museum binnen te stappen, ze kunnen het kunstwerk in wording gewoon vanaf de straat zien.

Lieflijk landschap

Na de training lopen Luc, Marciano, Emiel en Neal mee naar het open atelier bij Schunck om het schilderij in wording te bekijken, zij hebben het nog niet gezien. Het is wat krap in de etalage, dus pakken Bade en De Kloe het kleurrijke doek van bijna 3,5 bij 2,5 meter beet, manoeuvreren het door de deuren van Schunck en zetten het buiten op het plein neer. Tadaa! Onder het genot van een stukje vlaai wordt het kunstwerk geïnspecteerd.

‘Iedereen denkt bij breakdancen aan ruige straatcultuur’, zegt Bade, ‘maar ik vond jullie eigenlijk heel lieve jongens. Daarom heb ik jullie niet volgens het stereotype op straat afgebeeld maar in een lieflijk Limburgs landschap.’ De dansers lachen. ‘Wel tof’, zegt Luc. ‘Je ziet onze moves er echt in terug’, vindt Neal.

‘Wat mist er nog?’, wil Bade van de dansers weten. Het mag wel wat chaotischer, vinden ze. Misschien kan er nog iets in met reizen, een paar rugzakken of zo? ‘Door corona is het er afgelopen jaar niet van gekomen, maar normaal reizen we veel naar het buitenland voor battles.’ ‘Iets met lekker eten mag ook, of wat speciaalbiertjes, daar houden we ook van.’ De kunstenaar gaat zijn best doen, belooft hij. Een paar dagen later stuur hij een foto van het resultaat: hij heeft inderdaad een kratje bier toegevoegd.

Tot 5 juli is het openbaar atelier en het schilderij van Bade nog te bekijken in de hal van het Schunck Glaspaleis in Heerlen. Een nieuwe editie van David Bade tekent Heerlen onder de tafel vindt plaats in november 2021.

Nederland in beweging


De ontmoeting met de breakdancers van HFC komt ook terug in een nieuw beeld dat David Bade maakte voor de openlucht beeldententoonstelling Art Zuid 2021 in Amsterdam. Bade maakte een beeld van ijzer en kunststof van een breakdancer die een handstand doet op een turnbok, in de kleuren van de Nederlandse vlag. ‘Appropriation Apropos heet het beeld. ‘Maar je kunt ook zeggen: Nederland in beweging,’ aldus de kunstenaar. De zevende editie van Art Zuid vindt plaats van 1 juli tot 17 oktober 2021.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden