Op naar het mekka van het maatpak

Wie zich een mooi pak wil laten aanmeten, gaat naar Italië, het mekka van het maatpak. Op het vliegveld zakt journalist Julien Althuisius de moed al in de schoenen.

null Beeld Tycho Müller
Beeld Tycho Müller

Wat trekt een mens aan als hij op bezoek gaat bij een van de beste en meest exclusieve kleermakers van Italië? Spijkerbroek en een comfortabele sweater? Prima keus, als minzame blikken en opgehaalde neuzen je ding zijn. Een pak? Kan. Maar wat voor pak dan? Ik bedoel: misschien zien mijn collega's niet dat mijn donkerblauwe colbert met fijne krijtstreep gewoon een polyester massaproduct van H&M is, maar de Napolitaanse couturier Gianluca Isaia ga ik er echt niet mee voor de gek houden. Het wordt uiteindelijk een pak van Tommy Hilfiger. Ik kocht het voor nog geen 100 euro op Marktplaats. Dat weet ik (en u nu ook), maar dat weet Isaia niet. Het is een antraciet pak, tailor made staat er in de voering. Ik trek het aan en vind dat ik er onberispelijk uitzie.

Totdat ik op Schiphol Arno Kantelberg tegenkom. Ik reis naar Napels op uitnodiging van de Amsterdamse herenmodezaak Oger, dat de maatpakken van Isaia in Nederland verkoopt. Kantelberg is hoofdredacteur van mannenblad Esquire en heeft bovendien wekelijks in dit magazine zijn vaste stijlrubriek. Hij heeft daadwerkelijk verstand van mode. Ik had het kunnen weten, ik had het moeten weten: Arno Kantelberg ziet er écht onberispelijk uit - ik bij nader inzien niet. Hij draagt olijfgroene chino's van Boss, een subtiel blauw-wit geruit overhemd met een bordeauxrode gehaakte stropdas en daar overheen een donkerblauw denim jasje van Levi's. Ik bewonder hem en ben jaloers. Ik wil hem bestrooien met rozenblaadjes en hem tegelijkertijd in elkaar beuken. Naast Kantelberg voel ik me een buschauffeur in bedrijfskleding.

Couturier Gianluca Isaia. Beeld Tycho Müller
Couturier Gianluca Isaia.Beeld Tycho Müller

140 pakken per dag

Ook in het reisgezelschap: Yvo van Regteren Altena, lifestylejournalist bij de zakenglossy Quote en onder andere mede-auteur van Man & Pak uit 2004, een stijlbijbel voor de man. Van Regteren Altena en Kantelberg kennen elkaar goed. Ze praten over eerdere trips die ze samen maakten, mooie auto's, kleding en over een oud Isaia-jasje dat Van Regteren Altena heeft meegenomen om te laten aanpassen. 'Moet je deze schoudervulling voelen', zegt hij tegen Kantelberg. Deze voelt even: 'Oef, aanwezig'.

Nadat we geland zijn in Napels pikt een busje ons op. Door de openstaande raampjes zien en ruiken we hoe de stad vroeg in de ochtend al trilt van het leven. De zilte lucht van de Middellandse Zee en de geur van sinaasappelbloesem mengen zich met sigarettenrook en diesel; de statige gevels aan de kuststrook steken af tegen hijskranen en containers in het havengebied. En alles gebeurt onder het half dichtgeknepen, maar toeziend oog van de slapende Vesuvius.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

null Beeld Tycho Müller
Beeld Tycho Müller
null Beeld Tycho Müller
Beeld Tycho Müller

Het atelier van Gianluca Isaia ligt niet ergens verscholen in een steegje in het centrum van Napels, waar één oude man achter een nog oudere naaimachine gebogen zit, heel romantisch en authentiek. Het ligt niet eens in Napels, maar in een slaperig dorpje net erbuiten. Isaia's hoofdkwartier is een gebouw van meerdere verdiepingen, ieder met de oppervlakte van een voetbalveld. Binnen klinkt het geratel van naaimachines, het stampen van loodzware strijkijzers die neerdalen op lappen stof en het geknip van grote stofscharen. Hier, onder wit tl-licht, werken 150 mannen en vrouwen hard en geconcentreerd om iedere dag zo'n 140 maatpakken te produceren. Een medewerker van Isaia vertelt allerlei details over de pakken, waarvan er, door het kabaal en de onmenselijk vroege vlucht, eigenlijk maar één feit goed beklijft: een echt handgemaakt pak herken je aan de knoopsgaten. Die zijn onregelmatiger afgewerkt dan bij machinaal genaaide pakken en ze zijn flexibeler, waardoor ze ook bestendiger zijn tegen slijtage. Ik durf niet eens naar die van mij te kijken.

Een paar momenten later en een verdieping hoger komt Isaia (52) een vergaderruimte binnenlopen, stelt zich voor en gaat zitten aan een lange tafel. Hij kijkt ontspannen uit zijn ogen, licht geamuseerd. Het hoongelach en de afkeurende blik waar ik zo bang voor was, blijven me bespaard. In het Engels, met een zwaar Italiaans accent, vertelt Isaia over zijn nieuwe collectie brillen, zijn luxewinkel op het eiland Capri en hij legt uit wat nu precies de Napolitaanse stijl is. Waar ontwerpers uit Milaan meestal vasthouden aan donkere of blauwe pakken van warm materiaal, kenmerkt Napels zich door lichtere, uitbundigere ontwerpen. Niet alleen in het materiaal, ook in de kleuren en patronen. Isaia zelf is daar het beste voorbeeld van. Hij draagt een double breasted jasje in een stevige blauw-zwarte ruit met zes Prodent-witte knopen en een wit linnen overhemd eronder. 'De Napolitaanse man wil elegant blijven, zelfs met het warme klimaat hier. Dus gebruikten de kleermakers in Napels vroeger al een licht canvas, haalden ze de schoudervulling uit de jasjes en ze haalden er ook wat voering uit zodat er minder en minder aan en om je lichaam zat. To be elegant under the sun.'

De pakken van Isaia kosten tussen de 1.700 en 2.500 euro voor de zogenaamde ready to wear-collectie. Een handgemaakt pak heb je vanaf 2.500 euro. Waarom, vraag ik Isaia, zou ik dik 2.000 euro voor een pak betalen, als je bij ZARA of Mango ook een knap pak voor 200 euro kan kopen? Wat maakt het mij nou uit of een pak handgemaakt is of niet?

Tekst loopt door onder de afbeelding.

null Beeld Tycho Müller
Beeld Tycho Müller
De auteur, Julien Althuisius, wordt de maat genomen. Beeld Tycho Müller
De auteur, Julien Althuisius, wordt de maat genomen.Beeld Tycho Müller

'Het gaat er niet om hoe het pak gemaakt wordt', antwoordt Isaia, 'al is dat bij ons natuurlijk wel een ambacht. Maar om eerlijk te zijn: ik weet ook wel dat onze klant niet per se een pak van ons nodig heeft. Die heeft niets van ons nodig. Van niemand niet. Deze mensen hebben alles al. Maar wij bieden kennis en onverdeelde aandacht. Als je bij ons een pak komt kopen, rook je een sigaar, krijg je de beste whisky en legt de kleermaker uit hoe hij je overhemd en pak op maat gaat maken. Het is die hele ervaring.'

Een deel van die ervaring - eigenlijk alleen het kleermakersdeel, sigaar en whisky blijven achterwege - wacht ons later. Isaia's hoofdkleermaker, ook een Gianluca, meet ons een pak aan. We passen jasjes en broeken. Gianluca gaat met een meetlint langs mijn benen, over mijn schouders en rond mijn borst. Hij vraagt of ik een centimeter meer ruimte wil in de band van de pantalon. Ik zeg nee, hij doet het toch. We moeten kiezen welk patroon we willen. Welke kleur. Welke binnenvoering. Welke kleur vilt onder de boord. Welke knopen. Al die keuzes verlammen me. Ik kijk naar Kantelberg, die net nog zei dat hij voor zichzelf 'wel aan een ruitje zat te denken'. Maar ik ben Arno Kantelberg niet. Af en toe pak ik een stofje op, kijk ernaar en hoop dat hij er wat over zegt. Dat doet hij niet; als een sfinx zit hij aan een tafel te kijken hoe Van Regteren Altena door Gianluca onder handen genomen wordt. Gelukkig heeft Yvo ook geen idee. Hij twijfelt over een beige stof, die hij even later met een lijkwade vergelijkt. Er is ook nog een ruit, maar hij wil niet op een Engels dropje lijken. Zwart-wit dan? 'Een beetje koks'. Kleuren? 'Het moet niet te wuft worden'.

Paniektranen

Het wordt een bruinig pak. Dat van mij dan. Ik weet ook niet waarom, misschien omdat ik al een grijs en een blauw pak heb. Even later bedenk ik dat ik helemaal geen blauw pak heb, alleen dat brandgevaarlijke jasje van H&M. Maar het is al te laat. Terwijl Van Regteren Altena de lijkwade in heroverweging neemt, buig ik me over de knopen. Parelmoer? 'Nee' zegt Kantelberg beslist. Te aanstellerig. Bij een bruin pak horen blijkbaar ook donkere, het liefst hoornen knopen. De binnenvoering dan? Roze? Zwart? Grijs? Help? 'Wat is je lievelingskleur?' vraagt een medewerker van Isaia. Net op het moment dat ik opgelucht wil weglopen, moet ik nog één keuze maken. Wordt het een zak op het jasje of erin? Net voordat paniektranen in mijn ogen beginnen op te wellen, schiet Kantelberg mij te hulp. 'Erop. Anders wordt het zo'n saai klassiek ding, dat is zonde'.

Het wordt erop dus. Het zit erop. Het pak is af. En het is perfect. Maar een Arno Kantelberg zal het mij nooit maken. In een boekje met Napolitaanse spreekwoorden dat Isaia ons meegeeft, staat op de tweede bladzijde 'E voglia 'e mettere rum, chi nasce strunz' nun po' addiventà babbà.' Heel vrij vertaald komt het neer op: al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding.

Wel een onberispelijk lelijk ding.

null Beeld Tycho Müller
Beeld Tycho Müller
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden