Op jacht naar dat ene orgel van Paul McCartney

The Analogues spelen Beatles-album op originele instrumenten

The Analogues zijn op een intensieve zoektocht naar alle originele instrumenten van The Beatles, van buisklokken tot sitars, om het complexe album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band integraal te kunnen spelen.

Beeld Adriaan van der Ploeg

'No sir, ik moet er niet aan denken. Laat me alstublieft met rust. Ik heb geen zin in een of ander coverbandje uit Nederland.' Sheila Bromberg is kortaf als Bart van Poppel (60) van The Analogues de Britse harpist opbelt met de vraag of ze wil meewerken aan de live-uitvoering van Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, het magische conceptalbum van The Beatles uit 1967. Bromberg speelt harp in het nummer She's Leaving Home en was daarmee de eerste vrouw die op een Beatlesalbum te horen is. Voor 9 pond sleutelde zij van negen uur 's avonds tot middernacht met Paul McCartney aan het arrangement van de zoete ballad gesleuteld. Na vele versies werd uiteindelijk de eerste take gebruikt.

The Analogues doen er alles aan om elk studiogeluidje van de complexe latere Beatlesalbums op het podium na te spelen, met hetzelfde instrumentarium dat The Beatles tot hun beschikking hadden in de Abbey Road Studios in Londen. Ze imiteren geen Beatlesstemmen en dragen geen klassieke Beatlesjasjes met ronde kraag. Wel zijn ze maanden bezig om dat ene type orgel op de kop te tikken, of die tubular bell (buisklok) die te horen is op When I'm Sixty-Four (die weer net even anders klinkt dan de bel op Penny Lane). Na het succes van vorig seizoen met Magical Mystery Tour gaan ze nu een stap verder met Sgt. Pepper.

Het lukte helaas niet Sheila Bromberg aan boord te krijgen. Maar verder is Van Poppel, toetsenist, zanger en bassist van The Analogues (die natuurlijk net als McCartney de bekende Violin Höfner-bas bespeelt), uiterst tevreden over het resultaat. Een monoloog in vier delen over de obsessieve zoektocht naar Beatlesperfectie.

Het zoveelste coverbandje

Het impresariaat was ten einde raad: met The Analogues had men een topact in handen, maar het publiek en de recensenten kwamen niet opdagen voor het zoveelste Beatlescoverbandje. Totdat in een klein stukje in de Volkskrant het ware karakter van de band werd beschreven. Toen volgden De Wereld Draait Door en andere media.

De tournee van Magical Mystery Tour eindigde afgelopen zomer met twee ingelaste, uitverkochte concerten in het Concertgebouw.

Lucy in the Sky with Diamonds

Paul McCartney speelt het orgelintro van het psychedelische Lucy in the Sky with Diamonds, waarin invloeden van Alice in Wonderland en LSD te herkennen zijn.

'Voordat John Lennon inzet met picture yourself in a boat on a river, with tangerine trees and marmalade skies, horen we vier zweverige maten op een Lowrey Heritage Deluxe. Dat orgel is ook te horen in Being for the Benefit of Mr. Kite!. We weten precies welke instrumenten The Beatles hebben gebruikt dankzij het boek Beatles Gear (All the Fab Four's Instruments from Stage to Studio) van Andy Babiuk. Dat orgel moesten we dus hebben. Er zijn vele modellen Lowrey, maar dat ene type is zeldzaam en veel waard, zoals alles wat gerelateerd is aan The Beatles.

'Na lang zoeken vond mijn vriendin er een op eBay. De vrouw die het aanbood, woonde ergens boven New York en het was local pickup only. Ik heb haar buiten de veiling om benaderd en 7.500 dollar geboden, maar ze wilde eerst nog de vijf dagen van de veiling afwachten. Tot mijn stomme verbazing stond het startbod van 195 dollar in het laatste uur van de veiling nog steeds. Met twee laptops en een mobiele telefoon in de aanslag heb ik gewacht tot de laatste seconde om de koop te bevestigen. We hadden hem voor 195 dollar. De verkoper baalde dat ze niet op mijn eerste aanbod was ingegaan en heeft nog geprobeerd om de koop tegen te houden. Nadat we het orgel goed ingepakt naar Nederland hadden laten overvliegen, moest het gerepareerd worden, want het bleek behoorlijk gaar te zijn. Niemand durfde er echter zijn vingers aan te branden en er waren geen onderdelen meer voor te krijgen. Lowrey-orgels zijn in Nederland nauwelijks verkocht. In Brabant vonden we een hobbyist met een huis en een schuur vol orgels. Hij heeft in zijn vrije avonduren een half jaar aan de opknapbeurt gewerkt. Hij vond twee muizennesten. De beesten hadden alle kabels doorgeknaagd. Toen we hem terugkregen, viel hij regelmatig uit, maar na een tweede reparatie is hij helemaal klaar voor de première.'

Within You Without You

George Harrison raakte halverwege de jaren zestig sterk beïnvloed door de Indiase filosofie en muziek. Hij kreeg sitarles van meesterspeler Ravi Shankar. Na een paar voorzichtige klanken op Norwegian Wood, verwerkte Harrison steeds meer Indiase geluiden in het Beatlesrepertoire, zoals in Within You Without You.

'Vroeger vond ik dit lange Indiase nummer, waarmee de tweede kant van Sgt. Pepper begint, erg taai en sloeg het altijd over. Nu we er zo intensief mee bezig zijn geweest, vind ik het steeds mooier.

'Het idee was om zoveel mogelijk zelf te doen. Je kunt wel een Indiaas gezelschap inhuren, maar dat is onze eer te na. Alleen voor de tablas hebben we een Indiase speler gevraagd, want je kunt het geluid van die trommeltjes niet in een paar maanden op dat niveau voortbrengen. Onze drummer Fred Gehring heeft voor Love You To van het album Revolver wel eens op dat ding zitten trommelen, maar dat klonk echt niet. De andere instrumenten doen we wel zelf. Een van onze violisten heeft les genomen om de dilruba te spelen; een Indiase viool met lange nek. Als je dat niet goed doet, klinkt het vreselijk vals. Ik heb met onze gitarist Jac Bico in de groep Tambourine gespeeld. We hadden toen al een voorkeur voor jarenzestigmuziek en psychedelica. Jac heeft toen sitar leren spelen. Het model sitar van George Harrison kun je niet kopen, want elke sitar is uniek en draagt de handtekening van de maker.

'Om aan al die instrumenten te komen, zijn we in Berlijn terechtgekomen, in een spookachtige villa. Daar was een enorme showroom waar alle mogelijke Indiase instrumenten hingen. We zijn uren bezig geweest, maar toen hadden we ook een fijne buit: een sitar, de dilruba en een tanpura, een fretloze luit met een lange hals en een klankkast die lijkt op die van de sitar. Het nummer is werkelijk ongelofelijk geworden.'

Being for the Benefit of Mr. Kite!

Lennon had in een antiekwinkel een variétéposter uit 1843 gekocht. Voor het nummer Being for the Benefit of Mr. Kite! zette hij de tekst van de poster op muziek, met bijbehorende circusgeluiden.

'Ik ben met dit nummer het langst bezig geweest. Voor dat nummer zijn allerlei stoomorgels, draaimolenmuziek en andere feestgeluiden achter elkaar gezet. Die band is door de inventieve producer en arrangeur George Martin - de 'vijfde Beatle', die eerder dit jaar is overleden - in zeven stukken geknipt, op de grond gegooid, en in willekeurige volgorde weer aan elkaar geplakt. Het is een bizarre collage, met stukken achterstevoren. Hoe gek die collage ook loopt, op een gegeven moment zit hij toch als een logisch stuk in je hoofd, maar het is helaas niet op het podium uit te voeren. We doen wel zelf het basisgeluid live, ook weer met de Lowrey en twee andere orgeltjes, een soort harmonium en verschillende soorten harmonica's. Maar dan moet die hele saus er nog over. Die heb ik op dezelfde manier als The Beatles en George Martin gemaakt. Je kunt die geluidjes natuurlijk gewoon van de plaat knippen, maar we wilden op dezelfde manier tot een anarchistisch kermisgeluid komen. Ik heb het geluid van allerlei draaiorgels gegoogled, die heb ik verknipt en door elkaar geplakt. Na lang klooien krijg je net iets anders, maar wel hetzelfde gevoel, met een paar notelijke referenties. Dat zelfgemaakte bandje loopt dus mee als we de basis spelen.'

A Day in the Life

Aan het eind van A Day in the Life spiraalt de muziek naar een slotexplosie en een laatste noot die 42 seconden wordt aangehouden.

'The Beatles hadden veertig orkestleden ingehuurd, maar dat vonden ze nog niet genoeg. Dus hebben ze die orkestpartij vier keer opgenomen, zodat het 160 muzikanten werden. Alle jongens van The Analogues, plus de blazers en strijkers, zijn een dag in de Abbey Road Studios in Londen geweest. Daar hebben we nog wat muzikanten gezocht, tot we een orkest van 25 leden bij elkaar hadden. Dat lange slotakkoord hebben we zes keer opgenomen en bij elkaar gevoegd, zodat we dezelfde massaliteit kregen als op de plaat. Dat bandje laten we meedraaien in de uitloper van A Day in the Life. De akoestiek van Abbey Road was waanzinnig. De technici hadden de studio voor ons ingericht met de oude microfoons en opnameapparatuur. We hebben ook Geoff Emerick gesproken, de geluidstechnicus van The Beatles. We gebruiken beelden van die dag als intro van onze show. Zoals gebruikelijk stond er een grote groep Beatlesfans voor de deur van de studio. Toen wij met onze instrumenten uit de taxi stapten, was even alle aandacht van de fans voor ons.'

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band door The Analogues, Carré Amsterdam, première 12/11.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.