Op internet is iedereen koning

Op 11 en 12 oktober organiseert de VeerStichting het symposium Kracht van de Kudde in de Pieterskerk te Leiden. Meer dan 450 studenten gaven vooraf hun visie op dit thema, onder wie Jane van Laar en Stijn Tonk....

Na mij jarenlang te hebben verzet tegen de manie die onder mijn vrienden woedde, ben ik december 2006 bezweken en toch ook maar lid geworden. Hyves. Tot die tijd hield ik vol: ‘Ik zie mijn echte vrienden al te weinig, laat staan dat ik ze ook nog digitaal moet opzoeken en te maken krijg met ex-vrienden en mensen van acht jaar geleden. Dat ik ze al acht jaar niet meer heb gesproken, moet een reden hebben, ik heb er geen behoefte aan oppervlakkige krabbeltjes te sturen.’

Ik heb nu 86 digitale vrienden, onder wie heel goede die ik bijna dagelijks zie, maar ook mensen die ik tien jaar geleden in Spanje op vakantie heb ontmoet en daarna nooit meer heb gesproken. Precies waar ik geen zin in had. En toch, nu ik er eenmaal bij ben, ben ik meteen ook enthousiast lid geworden van allerlei andere hyves: De Amsterdam Oud-West Hyve, de Margreet Dolman Hyve, de Jane Hyve, zelfs de Ik-heb-sproeten Hyve. Mijn persoonlijke hyve is 1282 keer bekeken en er staan 22 foto’s op. Tsja.

Wat zegt het over mij dat ik blijkbaar toch bij die kudde moet horen? Wat zegt het over mijn generatie dat we ons allemaal heel graag willen laten zien, onszelf omschrijven in profielen, en elkaar allemaal willen laten zien waar we van houden, waar we aan denken, mee bezig zijn en waar we zijn? Je kunt zelfs aangeven met welke merken je je identificeert. Een greep uit waar mijn vrienden zich zoal mee afficheren: Albert Heijn, Ben & Jerry’s, Coffee Company, Dove, Firefox, H & M, K-swiss, Nivea, Pickwick, Postbank, Pringles, Revlon, T-Mobile, Vero Moda, Villeroy & Boch, Zilveren Kruis.

Ik hoor tot de eerste generatie waarvoor internet een vanzelfsprekend onderdeel van het bestaan is geworden. De traditionele media die worden gekenmerkt door termen als one-to-many en topdown staan niet meer op zichzelf en worden omsingeld door het internet: peer2peer, many-to-many en bottom-up, nichegericht. In het land der traditionele media is eenoog koning, maar op het internet is iedereen koninklijk. Wij zijn allemaal in staat onszelf in de schijnwerper te zetten en ons te laten bewonderen. Wij zijn allemaal in staat dingen uit te zoeken en stukjes te schrijven, burgerjournalist te zijn en voor een encyclopedie te schrijven.

De individualiteit waarmee we onszelf aan de wereld verkopen komt neer op een samengestelde individualiteit; zoals iedereen zijn huis inricht met andere spullen van Ikea. Het individu is in mijn generatie niet meer een op zichzelf staand principe. Mensen zijn nu onderdeel van heel veel verschillende groepen en de unieke combinatie van die lidmaatschappen maakt onze identiteit uit. De grote gemene deler is niet meer dan een momentopname. Dat maakt ‘de kudde’ tot een niet meer te bereiken groep, want de kudde bestaat ook niet meer. De publieke omroep voelt het, de politiek voelt het, de marketeers spelen er op in.

Nichemarketing is het toverwoord, en distributie per internet is wat het mogelijk maakt. Internet heeft namelijk geen loods nodig voor zijn spulletjes, en amazon.com kan van een bepaald boek met gemak twee exemplaren per jaar verkopen. Ze staan niet op een plank in de weg van de bestsellers die het geld moeten verdienen. De verkoop van alle nicheproducten bij elkaar levert meer op dan de toptien.

Over een jaar of vijfentwintig is niemand meer lid van een omroep. Of van een politieke partij. De niche is het nieuwe regulerende principe en digitale technologie maakt van die toekomstvisie realiteit. De kudde gaat zijn laatste adem tegemoet, en het individu dat bestaat uit een unieke combinatie van niches is het individu van de 21ste eeuw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden