OmslagTen oosten van Eden

Op het nieuwe omslag van Steinbecks klassieker krijgt het landschap de hoofdrol, niet James Dean

Steinbecks klassieker, met en zonder James Dean.

Ontwerp Anneke Germers. Van Oorschot, 2020.

Zwaargebouwd, met donkerbruin haar, haast zwarte ogen en een onbuigzame, vierkante kaak, zo beschrijft John Steinbeck het uiterlijk van Caleb Trask, de getroebleerde boerenzoon die een hoofdrol speelt in zijn grote roman East of Eden (1952).

Wie Caleb kent van de verfilming door Elia Kazan uit 1955 ziet echter een andere gestalte voor zich: de tengere, blauwogige James Dean, die van de ongelukkige, opstandige ‘Cal’ de rol van zijn leven maakte – kort na voltooiing van de opnamen reed hij zich te pletter in zijn Porsche 550, net 24 jaar oud.

WDL Books, 1957.

Geen wonder dat de sindsdien tot tragische held verheven acteur steeds opduikt op heruitgaven van East of Eden, van de smakelijke pulpversie van WDL Books uit 1957 tot het verfijnde portret uit 2017 door illustrator Bijou Karman voor Penguin.

Illustratie Bijou Karman. Penguin, 2017.

Met zijn titel zinspeelde Steinbeck op Californië als Hof van Eden, maar ook op parallellen in de rivaliteit tussen Caleb en zijn tweelingbroer Aron en de broedermoord van Kaïn op Abel. Anders dan bij de film, die hier als De verloren zoon werd uitgebracht, bleef die oudtestamentische connotatie in Clara Egginks Nederlandse vertaling uit 1953 gehandhaafd. Ten oosten van Eden refereert aan Genesis 4:16: ‘Toen ging Kaïn weg van het aangezicht van de Heere; en hij woonde in het land van Nod, ten oosten van Eden.’

Egginks vertaling is lang in druk gebleven, ook met Dean op het omslag, zoals in het groepsportret dat Waldemar Post begin jaren zeventig maakte voor uitgeverij Agathon.

Illustratie Waldemar Post. Agathon, 1973.

Op de recente nieuwe vertaling door Peter Bergsma doet ontwerper Anneke Germers het anders: niet Steinbecks personages, maar het landschap waarin Ten oosten van Eden is gesitueerd laat zij de hoofdrol spelen. Daarmee keert het ontwerp terug naar het omslag van de Viking-editie uit 1952: een paradijselijk panorama van Steinbecks geboortegrond, de Salinasvallei in Californië.

De eerste druk uit 1952.Beeld Heritage Auctions

In Germers’ ontwerp zien we een andere Californische regio, de vallei van San Joaquin, even ambigu als het door Steinbeck bezongen land ‘vol zon en lieflijkheid’ waarin zijn bittere drama zich voltrekt.

John Steinbeck: Ten oosten van Eden

Omslagontwerp Anneke Germers, foto Jill Battaglia/Trevillion.

Van Oorschot; € 32,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden