Kunst Designveiling Dead Darlings

Op designveiling ‘Dead Darlings’ is het raden naar de namen van de ontwerpers

Collectief Het Nieuwe Instituut bekritiseert in Rotterdam marktwerking in de designwereld.

Op Dead Darlings te veilen object van anonieme ontwerper. Een designveiling zonder tafels, stoelen of lampen is al opmerkelijk. Wat Dead Darlings: Design nog curieuzer maakt, is dat de stukken anoniem worden aangeboden. Beeld Het Nieuwe Instituut

Een royale fotoprint van een verwelkte trouwcorsage door een topfotograaf, in een goedkope lijst van Ikea. Een grove houten plank met een dikke laklaag, te gebruiken als dienblad. Of een keramische buttplug van liefst 25 centimeter hoogte. Het zijn geen alledaagse gebruiksvoorwerpen die worden aangeboden op de designveiling Dead Darlings: Design, die Het Nieuwe Instituut (HNI) in Rotterdam houdt op zondag 10 februari. In totaal worden er 35 objecten afgehamerd, variërend van materiaalproeven en letterstudies tot werkende prototypes en een afgekeurde jurk.

Bij de samenstelling van de veiling is een brede opvatting van design gehanteerd. Het meest memorabele werk is een website, hahhahhhahhhah.com, waarvan de domeinnaam en de typografie worden geveild. ‘De stukken zijn ingebracht door gevestigde namen, maar ook door jong talent', zegt Floor van Ast van HNI, het sectorinstituut voor design, architectuur en overige creatieve industrie. ‘Het kunnen probeersels zijn die niet verder zijn uitgewerkt, of kant-en-klare producten die toch niet in het oeuvre pasten. De ontwerpers hebben geput uit hun persoonlijke archief. Het zijn voorwerpen waarmee de ontwerpers niets meer doen, maar die ze toch koesteren, vandaar de naam dead darlings. Een voorbeeld: het houten dienblad is niet uitgewerkt tot een volwaardig consumentenproduct, omdat de gebruikte expoxyhars niet duurzaam bleek te zijn.

Floor van Ast: ‘De veiling wordt een theatraal kunstwerk op zich. De veilingmeester is een performer en tijdens de vier kijkdagen staan de werken uitgestald als in een expositie, wat tevens het decor is voor de veiling.’ Beeld Het Nieuwe Instituut

Een designveiling zonder tafels, stoelen of lampen is al opmerkelijk. Wat Dead Darlings: Design nog curieuzer maakt, is dat de stukken anoniem worden aangeboden. In de catalogus staan geen namen bij de afbeeldingen en tijdens de veiling wordt uitsluitend informatie versterkt over het object, zoals het materiaal en de afmetingen. ‘De veiling geeft daarmee commentaar op de dwingende marktwerking in de kunst- en veilingwereld', zegt Van Ast. ‘Als bekend is dat een werk van een bekende ontwerper is, schieten de prijzen omhoog. Dat staat vaak haaks op het belang van deze archiefstukken als een openbare bronnen van kennis. Omgekeerd zal een belegger minder snel bereid zijn een werk te kopen van een onbekende ontwerper, hoewel hij dat misschien wel mooi vindt.’

Floor van Ast: ‘Als bekend is dat een werk van een bekende ontwerper is, schieten de prijzen omhoog. Dat staat vaak haaks op het belang van deze archiefstukken als een openbare bronnen van kennis.’ Beeld Het Nieuwe Instituut

De veiling is onderdeel van de lopende expositie Het Speculatief Design Archief in Het Nieuwe Instituut waarin tientallen bijzondere prototypes, schetsen en experimenten van ontwerpers en fabrikanten zijn te zien. ‘Er bestaat geen centraal designarchief en zelfs geen erfgoedbeleid op dit terrein in Nederland. Deze expositie onderzoekt wat er wel of niet de moeite waard is om te bewaren, en voor hoe lang’, zegt Van Ast. Bijzondere archiefstukken kunnen wellicht ook worden verworven door toegewijde particulieren. Maar dat draagt het risico in zich van een versnippering van objecten over verschillende locaties en eigenaren. ‘Deze vragen willen wij aanstippen met deze veiling.’

De veiling is een initiatief van het kunstenaarscollectief Dead Darlings, dat eerder soortgelijke anonieme veilingen organiseerde in kunstcentrum W139 en fotomuseum Foam in Amsterdam. ‘De veiling wordt een theatraal kunstwerk op zich. De veilingmeester is een performer en tijdens de vier kijkdagen staan de werken uitgestald als in een expositie, wat tevens het decor is voor de veiling.’ Maar, benadrukt Van Ast, bieden is kopen. En de opbrengsten van de veiling vloeien voor de verandering nu wél direct terug naar de makers.

Tijdens de veiling wordt uitsluitend informatie versterkt over het object, zoals het materiaal en de afmetingen. Beeld Het Nieuwe Instituut

De designveiling Dead Darlings, zondag 10/2, 15-18 uur, in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam. Deelname kan alleen na registratie en kost € 7,50.

Nog een tweede veiling

De laatste serieuze veilingen van hedendaags Nederlands design door de grote veilinghuizen Sotheby’s en Christie’s zijn al meer dan tien jaar geleden; alleen het Haagse veilinghuis Vendu organiseert nog onregelmatige veilingen van vintage design. Nu zijn er in één weekend maar liefst twee. Want designbeurs Object houdt zaterdagmiddag een grootse veiling van glanzende eindproducten. De veilingopbrengsten zijn voor het goede doel (scholen in Senegal), wat grote namen ertoe bewoog om genereus te doneren. Zo worden er onder meer afgehamerd: een stoel van Dirk van der Kooij, een lamp van Tejo Remy en een stoel van Richard Hutten. In totaal zijn meer dan veertig objecten ingebracht.

Designveiling Object, zaterdag 9/2, 15-17 uur in het Hakagebouw in Rotterdam. Deelname is openbaar; entree € 7,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.