InterviewClaudia de Breij

Op de dag van haar première ging Carré weer dicht: ‘We hebben staan janken in de coulissen’

Claudia de Breij in haar voorstelling Hier ben ikBeeld Hans Peter van Velthoven

Tot en met 22 oktober zou Claudia de Breij twee keer per dag in Carré staan met Hier ben ik, alle shows waren uitverkocht.

Ze probeert vandaag ‘heel erg aan humeurmanagement te doen’, in navolging van de overleden Denker des Vaderlands René Gude, zegt cabaretier Claudia de Breij (45). ‘Want als ik toesta dat ik mezelf nu heel zielig ga vinden, raak ik in een neerwaartse spiraal.’ Maar zuur is het wel, dat haar nieuwe voorstelling Hier ben ik gisteren nét niet feestelijk in première kon gaan in theater Carré in Amsterdam.

Dinsdagavond, tijdens en na de persconferentie, heeft ze nog twee try-outs gespeeld, elk voor 250 man publiek. Maar de première op woensdag is in goed overleg met Carré-directeur Madeleine van der Zwaan geannuleerd, en het theater is nu voor een maand gesloten. ‘Dertig man in Carré, waar normaal 1.700 past, dat is toch een beetje van: ‘Hé, loopt daar in de verte de schoonmaakploeg? Met zo weinig publiek slaat de voorstelling dood. Als ik het aan mijn kinderen uit moet leggen, dan zeg ik: ‘Dat is zoiets als twee minuten Fortnite spelen. Niks, nada.’ Zuur dus en wrang ook, vooral met zo’n titel.’ Lacht: ‘Hier ben ik! O nee, toch niet.’

Die dertig is een ridicuul getal, zegt ze, ‘dat slaat in de meeste theaters he-le-maal nergens op. Dus de meeste gaan nu gewoon dicht. Dat is heel pijnlijk. Dan kan ik wel kwaad worden op het kabinet, maar wat heb ik daaraan? Dat is allemaal richtingloze, negatieve energie.’

Claudia de Breij in haar voorstelling Hier ben ik.Beeld Hans Peter van Velthoven

Het steekt haar wel dat dit kabinet veel consideratie toont voor het leed van ondernemers, en veel minder voor artiesten. ‘Maar ik ben óók een ondernemer. Ik hou tien mensen aan het werk: mijn twee medespelers en muzikanten, de mensen voor licht en geluid, kostuum en decor, de regisseur, de ‘stagehands’ en de chauffeur.’

De Breij was al twee jaar in gesprek met Carré over deze voorstelling. ‘En natuurlijk hebben we steeds besproken: Oké, er mogen geen 1.700 mensen in, maar 450, wil je dat? O wacht, het zijn er geen 450 maar 250! Toen hadden we allemaal nog wel een hoogromantische ‘drive’: we gaan het tóch doen!’ Inclusief try-outs en twintig keer spelen in Carré kon daar nét iedereen van worden betaald en dan hou ik er zelf nauwelijks iets aan over.  Maar met dertig kan het echt niet.’

Ze zag het natuurlijk aankomen. ‘Zondag speelden we een try-out in Zwolle en toen zei ik al: ik ben heel blij als we Carré halen. Nou, dat hebben we gehaald, we hebben zeven shows in vier dagen gespeeld. Er zit een lied in de voorstelling dat heet Dat pakken ze me niet meer af, en zo is het.’

Hier ben ik gaat over de legendarische Joodse variétéartiest Heintje Davids, die maar blééf optreden, lang na haar officiële afscheid in 1954. Steeds opnieuw afscheid nemen, en dan toch weer een comeback maken, werd bekend als ‘het heintjedavidseffect’. Veel artiesten voelen zich nu noodgedwongen een beetje zo, aldus De Breij. ‘Maar we gaan door.’

De Breij: ‘Het was heel inspirerend om juist nu met haar bezig te zijn. Ondanks de enorme ellende die haar in haar leven is overkomen, was zij zo’n vrolijk, krachtig topwijf. Daarom was het heerlijk om die show te spelen in deze zorgelijke tijd. Iets van die positieve energie tap je toch af. Ik hield er een gevoel aan over van: ‘Je kan de theaters sluiten of bizarre eisen opleggen, maar stoppen zullen we nooit.’ In de tekst zit letterlijk deze zin: ‘Ze kunnen je wel afscheid laten nemen maar je komt altijd terug.’

Pijnlijk was het wel dat juist de voorstelling die ze speelden tijdens de persconferentie dinsdag in de ogen van de makers nu voor het eerst ‘perfect’ was. ‘Die ging gewoon ongelofelijk goed; we gingen dansend de coulissen in. Yes! Hij is echt af, de pers kan komen, we zijn klaar voor de première.’

Maar bij de tweede show dinsdagavond wisten ze al dat het einde verhaal was. ‘En ook het publiek wist dat natuurlijk. Er hing een soort zwaarte in de zaal. Zinnetjes komen anders binnen, zoals eentje over een kerstbal die na Kerst weer een heel jaar terug in de doos moet. Dat had opeens een andere lading. Pijnlijker.

‘Mijn collega Abdelhadi Baaddi speelt Philip, de echtgenoot van Heintje, die op een gegeven moment voorstelt dat ze afscheid neemt van het theater. Toen hij die zin tijdens de tweede show uitsprak, hoorde ik dat zijn stem brak. Na afloop hebben we wel even staan janken in de coulissen.’

Claudia de Breij zou tot en met 22 oktober twee keer per dag in Carré staan. Die reeks is nu helemaal van de baan: ‘De somberheid mag niet gaan overheersen.’Beeld Hans Peter van Velthoven

Maar niet te lang, benadrukt ze. ‘Ik kan niet instorten, want ik ben ook verantwoordelijk voor die mensen. De somberheid mag niet gaan overheersen. We besloten na afloop dat we uiteengingen in een soort ‘vrolijke woede’, die ook heel goed bij de energie van de voorstelling past: even uithuilen, opnieuw beginnen en dóór.’

Hier ben ik zou tot en met 22 oktober twee keer daags spelen in Carré. Alle voorstellingen waren uitverkocht. Die reeks is nu helemaal van de baan. ‘Maar deze voorstelling zal absoluut worden hernomen, al is het in 2025. Linksom of rechtsom, we zullen hem spelen, en dan liefst in een vol Carré.’

Een geluk bij een ongeluk is dat De Breij nu wél de plaat met liedjes uit de voorstelling kan gaan opnemen. ‘Dat hadden we even uitgesteld, maar dat gaan we nu dan toch maar meteen doen. We gaan de boel gewoon lekker ventileren en duiken morgen al met z’n drieën de studio in. Zo hou ik mezelf nog een beetje gaande.’

Grote theaters sluiten voorlopig de deuren

Zo is Internationaal Theater Amsterdam dicht tot 11 november, de Stadsschouwburg Utrecht en die in Haarlem sluiten de deuren in elk geval tot en met 27 oktober. Ook theater Carré in Amsterdam is dicht. In Utrecht zou de uitgestelde première plaatsvinden van Adem, van Nasrdin Dchar. In Haarlem zou op 17 oktober Alles komt goed van Orkater in première gaan, naar De pest van Camus. Die voorstelling is uitgesteld tot ten minste 7 november. In ITA zouden de komende weken belangrijke producties als Laura H., Oom Wanja en Wie heeft mijn vader vermoord, een monoloog van Hans Kesting, te zien zijn.

De originele Heintje Davids

Heintje Davids (1888-1975) was een Nederlandse variété-artiest die bekendheid verwierf met liedjes als Zandvoort bij de zee en Omdat ik zoveel van je hou. Davids nam in 1954 in Tuschinski officieel afscheid van het theater – met optredens van onder anderen Wim Kan en Toon Hermans – maar maakte al snel haar comeback. Tot ver in de jaren zestig bleef ze optreden, waarbij ze regelmatig aankondigde dat dit echt de laatste keer was. Na haar dood werd Heintje Davids begraven vanuit Carré. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden