Oorlog dé motor voor Van Meekren

Altijd keurig in het pak, kritisch zonder ironie, venijnig vragen stellend. Journalist en tv-presentator Jaap van Meekren vond zichzelf niet links en niet rechts....

'IK HEB altijd nog aanvechtingen om als de premier binnenkomt op te staan. Al vind ik het goed dat het excellentie zeggen is afgeschaft. Althans met uitzondering van de EO. Dries van Agt zei tegen mij: ''Vindt u het vervelend als we elkaar tutoyeren?'' Nee, zei ik, maar het moet van u uitgaan.'

Journalist en televisiepresentator Jaap van Meekren was naar eigen zeggen 'niet links en niet rechts'. Woensdag is hij overleden, op 73-jarige leeftijd. Van Meekren was al geruimte tijd ziek.

Toen de televisie nog uit twee publieke netten bestond, gold Jaap van Meekren als een van de vertrouwenwekkendste journalisten. Voor behoudend Nederland, althans. Linkse kijkers zagen hem - altijd keurig in pak, kritisch zonder ironie, venijnig vragen stellend - als het geweten van behoudend Nederland.

In 1971 werd Van Meekren, na een loopbaan bij de radio, eindredacteur en chef van AVRO's Televizier Magazine. Hij maakte op slag naam met een interview met ex-minister president J.E. de Quay. Tijdens dat gesprek wist Van Meekren De Quay te verleiden uitspraken te doen over diens rol in de dubieuze Nederlandse Unie tijdens de oorlog.

Van Meekren, wiens beste interviews over de oorlog gingen, was zestien jaar oud toen het Duitse leger Nederland binnenviel. 'Mijn pubertijd is niet normaal verlopen. Mijn zusje en ik hadden er geen behoefte aan om ons tegen onze ouders af te zetten. Naarmate de tijd voortschreed, sloot de cirkel om ons heen zich steeds nauwer', vertelde hij Bibeb in 1989. Vlak voor een razzia sloeg hij op de vlucht. Hij redde het. Zijn ouders overleefden in Theresienstadt.

'De oorlog is mijn motor voor het opkomen voor mensenrechten, voor het rechtsherstel van het KNIL, voor de ten onrechte uitgewezen vluchtelingen. Dé motor.'

Voordat hij bij de AVRO aan de slag ging, werkte Van Meekren bij de Wereldomroep, het ANP, de NTS en de KRO. De KRO verruilde hij voor de AVRO, waar hij na achttien jaar opstapte omdat hij het niet eens was met de benoeming van Wibo van de Linde ('de vleesgeworden controverse') als programmadirecteur. In 1989 trad Van Meekren in dienst bij Veronica, om de jonge redactie van Nieuwslijn te sturen. Later werd hij 'omroeper' van het RTL4 Nieuws. Tot vlak voor zijn dood was hij lid van de commissie die voor de journalisten van SBS 6 een gedragscode ontwikkelde.

Behalve omroeper, interviewer en coach van jong talent was Van Meekren de man achter het programma Opsporing verzocht en maker van journalistieke producties over Suriname, dat hij als zijn 'specialisme en hobby' zag. Na een uitzending over mishandeling van burgers door het leger, verklaarde legerleider Bouterse Van Meekren tot persona non grata.

Naast zijn journalistieke werk beheerde Van Meekren tot 1969 een confectiefabriek - de zaak van zijn vader. Daarover zei hij tegen Bibeb: 'Zes jaar na de dood van mijn vader heb ik de zaak verkocht. De enige nacht in mijn leven dat ik niet heb geslapen. (. . .) Ik houd niet van kleren, ga zeker niet door voor de best geklede man op het scherm. Als ze maar naar me luisteren.'

Ronald Ockhuysen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden