Ook vanaf rij 18 klinken pizzicati to the point

Hoe klinken Beethoven en Mendelssohn tot 2012 in de concertcontainer Vredenburg Leidsche Rijn?..

utrecht Van buitenaf lijkt het op een Praxisfiliaal. Ook voorbij de ingang regeert praktische zin over de architectuur. Alle reden voor Utrecht om blij te zijn met Vredenburg Leidsche Rijn, een concertcontainer die voor acht miljoen euro uit de grond werd gestampt tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en de A2. De keet dient, tot een nieuw muziekpaleis in Utrecht-centrum de deuren opent, in de eerste plaats de klinkende muze.

Voorbij de entree is de doehetzelvershand herkenbaar. Een invalidenlift naar de zaal en klankstrooi-elementen aan de wand achter het podium komen rechtstreeks uit de zaag- en timmerkist. Maar waar het om gaat, is: hoe klinkt Beethoven tot (hopelijk) 2012 in Utrecht?

Voor een eerste beantwoording kwam donderdag het Residentie Orkest in actie. Vredenburgdirecteur Ed de Haan hield een praatje vooraf over het unieke van ‘levende muziek, waar iets van beleving bij komt’, en het bemoedigende van de speech was dat niet alles was te verstaan: matige spreekcondities zijn een voorwaarde voor goede concertakoestiek.

De twee seconden nagalm die Vredenburg Leidsche Rijn op de geluidsmeters heeft gezet, blijken voor Wagners ouverture Der fliegende Holländer een gunstig uitgangspunt. Al heeft, wanneer het hele orkest inzet, de klank wel iets afstandelijks en licht smurrieachtigs. Geen kwestie van dirigentenopvatting. Afzonderlijke blazerskoren klinken onder Lawrence Renes’ leiding redelijk doorzichtig, gehoord vanaf rij 16.

Evengoed: was het maar waar dat je met 2,0 seconden nagalm klaar bent. Akoestische waarheid zit ook in de kwaliteit van de zijweerkaatsingen, en in de verhouding van direct en indirect geluid. De zijwanden in Leidsche Rijn staan mijlenver (56 Vredenburgstoelen) van elkaar. Dat het orkest in een aparte, aan de publiekszaal gekoppelde kubus zit doet ook geen wonderen. Zeker niet voor de directheid van een Mendelssohnklank. Janine Jansen, soliste in Mendelssohns Vioolconcert in e, zet haar wonderschone streektechniek in voor een vertolking die zich akoestisch gesproken achter een gaasdoek afspeelt.

Dat hoger geluid hier kennelijk sterker wordt geabsorbeerd dan het lagere, is een gegeven dat niet iedereen meer tot zich door laat dringen tijdens Janines eerste pianissimo’s. Onruststokers onder het auditorium hebben haar sprookjesachtigste passages afgewacht voor een wedstrijd paalgooien en rolschaatsen met hindernis. Onzichtbare mannen begeleiden de onverstoorbare Janine met nerveuze aanmoedigingen en woedende vermaningen. Oorzaak: twee dames zaten met een rolstoel vast in de lift naar de zaal en hadden technische hulp nodig.

Kinderziekte van een muziekvoorziening die verder blijk geeft van goede burgerprincipes. Want: ook gehoord vanaf rij 18 klinken pizzicati to the point, ditmaal in het eerste deel van Beethovens Vierde Symfonie. Zitten op rij 24 (Beethoven, deel 2) blijkt nauwelijks kwaliteitsverlies op te leveren in het warme, maar licht soepende en wat afstandelijke orkestgeluid. Rij 29 (deel 3, Menuetto): valt best nog mee. Omdat het auditorium oploopt en het plafond egaal blijft, profiteert het publiek achterin meer dan voorin van de klankkaatsers boven ieders hoofd.

Conclusie: ideaal is het niet maar het kan er mee door, en het leed lijkt democratisch over de bezoekers verdeeld. Met de versterkte muziek van Brainpower kan de komende dagen overigens alles weer anders uitpakken.

En dan maar zien hoe autorijders wegkomen uit het slecht verlichte, door achterhaalde verkeersborden en ongeldige strepen en pijlen gekenmerkte muziekgebied. Links ontsnapten enkele verkeersdeelnemers aan een spookrijderstreffen. Rechts drapeerde een Beethovenliefhebber zijn Renault over een betonblok.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden