Weblog

'Ook katern Vonk gebruikt sensatie-elementen'

Het artikel over Nieuwsuur dat afgelopen zaterdag in de Volkskrant stond, oogstte veel kritiek. Kustaw Bessems, chef van het katern Vonk, verdedigt zijn keuze. 'Ik heb er als lezer echt wat aan, iemand die ergens anders over denkt dan ik. Maar het zou fijn zijn als de reacties op de bal zouden zijn, en niet op de vrouw.'

Presentator Joost Karhof in de studio van Nieuwsuur. Beeld ANP
Presentator Joost Karhof in de studio van Nieuwsuur.Beeld ANP

Wat ik zo goed vond en vind aan het stuk van Linda Duits over de beeldtaal in Nieuwsuur - en waarom ik het in het Volkskrant-katern Vonk heb gepubliceerd - is dat het allerlei zaken die volgens mij alom voor vanzelfsprekend worden gehouden bevraagt en bekritiseert.

Ruimteschip
Waarom ziet de studio van een actualiteitenprogramma er eigenlijk uit als iets dat het midden houdt tussen een ruimteschip en een crisisbunker? Waarom wordt een wetenschapper geïnterviewd met veiligheidsbril op? Wat krijgen we mee als we beelden van donkere mannen bij telefooncellen zien in een item over werving door een Somalische terreurorganisatie?

Duits oordeelt dat het belangrijke nieuwsprogramma Nieuwsuur door onder meer dit soort stijlmiddelen sensationeel is getoonzet. Dat vindt zij een publieke omroep onwaardig.

Mij prikkelde dat. Vonk is een achtergrond- én opiniekatern bij De Volkskrant (we zullen het er misschien maar op zetten). Bedoeling is om zeer gevarieerde opiniestukken te plaatsen. En ook stukken van mensen die dingen ongewoon of verkeerd vinden waar een heleboel anderen misschien prima mee kunnen leven.

Ingedut
Lang niet iedereen vindt het stuk zo goed en leuk en interessant als ik. Ook niet, kan ik wel verklappen, binnen de redactie van de Volkskrant. En bij Nieuwsuur waren ze heel erg boos. Hoofdredacteur Carel Kuyl vindt het warrig, zelfs deerniswekkende onzin. En hij vraagt zich af of ik 'even was ingedut, per ongeluk de in- en uit-bakjes had verwisseld of dat dit de richting is die de krant met het nieuwe katern op wil' en hij 'weet niet wat erger is'.

Hadden er achteraf dingen anders en beter gekund? De kop boven het stuk van Duits was erg stellig: Nieuwsuur is sensatienieuws. Dat is mijn verantwoordelijkheid.

En dan was er ook nog een heus bedrijfsongeval gebeurd. Op de voorpagina van de Volkskrant was een aankondiging komen te staan die de indruk kon wekken dat de krant zich als geheel achter de opvattingen van Duits schaarde. Mijn hoofdredacteur, Philippe Remarque, heeft daar achteraf over geschreven: 'Het opiniestuk van Linda Duits in Vonk weerspiegelt uitsluitend haar eigen mening, niet die van de Volkskrant. Als dit onderscheid door de presentatie onvoldoende duidelijk is geworden, betreur ik dat.'

Vertroebeld
Dat is ook te betreuren, want de presentatie heeft het stuk van Duits een andere lading gegeven en de discussie die erop volgde vertroebeld en belast.

Het was ook beter geweest om een kadertje bij het stuk te plaatsen over Duits' methodiek.

Maar de grootste ironie zit uiteindelijk in deze zin in Kuyls ingezonden brief: 'Er is van alles te zeggen over de stijlmiddelen die je hanteert, over maatvoering en toon.' Hij koppelt dat aan het bereiken van jongeren met serieuze journalistiek, maar ik denk dat het voor het bereiken van publiek in het algemeen geldt.

Worsteling
Ik kan me voorstellen dat dat bij tv een voortdurende worsteling is: hoe ver mag je gaan om je mensen te bereiken en vast te houden. Ik kan me dat voorstellen omdat het bij een krant - en dat blijkt nu maar weer - net zo is. Kijk naar die stellige kop. Maar neem ook andere voorbeelden. In het eerste nummer van Vonk stond een grote productie op basis van sociaalgeografisch onderzoek. Daar hadden veel meer kaartjes bij gekund om de informatiedichtheid nog verder te verhogen, maar ik koos ook voor illustraties die - hoopte ik - meer lezers zouden bereiken. Of in het tweede nummer: een verhaal over een psychiatrisch patiënte die euthanasie wilde maar niet kreeg en uiteindelijk zelfmoord pleegde. De een op de redactie vond dat haar foto er groot bij moest, de ander dat je haar helemaal niet erbij moest zien. Ik koos voor een symbolische illustratie groot en haar portret klein.

We willen veel inhoud brengen én we willen dat veel mensen die tot zich nemen. Wij gebruiken ook sensatie-elementen. Vonk is, zou je wellicht kunnen betogen, sensatienieuws.

Duits, die inmiddels zelf ook heeft teruggeblikt op de publicatie van haar verhaal en betreurt dat het vooralsnog niet de discussie op gang heeft gebracht die ze wenste, beschrijft en bekritiseert dit soort processen. Naar mijn idee best met bijzondere uitgangspunten. En ze vindt misschien dingen gek en onjuist die volgens de heersende opvattingen niet gek en onjuist zijn. Maar ik had daar als lezer - en kijker - wel wat aan, iemand die ergens eens écht anders over denkt.

Grove onbeleefdheden
En al ben je het met haar oneens, of vind je haar argumentatie slecht of oordelen te ver gaan, dan is het in ieder geval fijn als reacties op de bal zijn en niet op de vrouw, zeg. Ik ben erg geschrokken van de grove onbeleefdheden die Duits de afgelopen dagen ook over zich heen heeft gekregen. Hopelijk is dat snel over.

En wie weet, als het stof een beetje is gedaald, is die discussie over beeldtaal en stijlmiddelen alsnog te voeren.

Nu ga ik kijken wat er in mijn 'bakje in' zit. Of in mijn 'bakje uit'. Zaterdag een nieuwe editie.

Kustaw Bessems is chef van het katern Vonk van de Volkskrant. Meedenken over Vonk? Mail naar vonk@volkskrant.nl, of benader Bessems via Twitter of Facebook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden