Boeken Ook interessant

Ook interessant, en wel hierom

Er verscheen deze week nog veel meer. Hier onze keus uit boeken die we ook graag even noemen.

De biografie van Argus, de muis die een roemrucht reporter werd

Erik Können & Paul Verhaak: Argus, de biografie De Republiek, € 15,- Beeld rv

Meteen zijn eerste journalistieke klus was legendarisch, voor de muis ­Argus die tussen 1947 en 1986 figureerde in de strips van Marten Toonder: bij Loch Ness zou het monster zijn gesignaleerd. Ter plekke ontmaskert hij het monster als een opvoering van een stelletje Schotten. Zo doet een nieuwsjager dat. Uitgerust met drollenvanger, vlinderdas, alpino, blocnote en sigaretje gaat de journalist van De Rommelbode en De Rommeldamse Courant overal op af.

In het tweewekelijkse opinieblad Argus schreven Erik Können en Paul Verhaak ­Argus, de biografie van het roemruchte ­personage, dat oorspronkelijk Querulijn heette en uit een eenvoudig muizennest ­afkomstig was, in ­afleveringen. Die zijn nu gebundeld. Hun speurwerk levert een inspirerend levensverhaal op. In 1953 schrijft Argus een paar lovende woorden over de schilder Terpen Tijn, om de man aan te moedigen. Die is daar zo verbolgen over dat hij zijn eigen kunstwerken in stukken hakt. ‘Als ik bij mijn leven succes heb, dan bewijst dat dat ik burgermansrommel maak!’ En daar schrijft ­Argus dan weer een stukje over. Journalist, dat moet een mooie baan zijn. (Arjan Peters)

Ook in Lanny toont Max Porter zijn inzicht in de kinderpsyche

Max Porter: Lanny Uit het Engels vertaald door Saskia van der Lingen. De Bezige Bij, € 20,99 Beeld rv

In zijn debuut Verdriet is het ding met veren vertelde Max Porter over een vader en twee zoontjes die in verdriet worden ­ondergedompeld als plotseling de moeder overlijdt. Het was een rijk, inventief en genre-overstijgende boek.

Hetzelfde kan gezegd worden van Porters tweede, Lanny. De jongen naar wie het is vernoemd, woont met zijn ouders in een dorp op forensafstand van Londen. Lanny is een buitenbeentje, een rondzwervend ‘natuurkind’ dat dikwijls verbijsterende (en soms ­tamelijk zweverige) uitspraken doet. Lanny gaat veel om met de kunstenaar Maffe Pete.

Waar in Verdriet de aan Ted Hughes ontleende Kraai het verdriet van de vader en zijn zoontjes symboliseert, wandelt in Lanny de dreigende figuur van Dode Papa Scheurwortel rond: een mythische figuur die deel uitmaakt van de plaatselijke folklore. Dan, op een dag, verdwijnt Lanny.

Porter toont opnieuw een geweldige ­verbeeldingskracht en inzicht in de kinderpsyche. Daarbij is enige tolerantie jegens ­new-agedenken voor de waardering van dit boek wenselijk. (Hans Bouman)  

Van een verloren tas tot roman met een glazuurlaagje

Vonne van der Meer: Vindeling Atlas Contact, € 19,99 Beeld rv

Vonne van der Meer (1952) verloor haar tas. Die werd gevonden door een meisje, bij wie de schrijver haar kon ophalen. Toen ontstond het idee voor een verhaal, over een kind dat vinden tot een kunst verheft. Het leidde tot een roman: Vindeling.

Die ‘vindeling’ is Jutka Horvath, die als 6-jarige met haar moeder vanuit Boedapest naar Amsterdam vlucht. Daar struint ze de straten en parken af, op zoek naar verloren spullen. Van de opgespoorde rechtmatige ­eigenaars krijgt ze het verhaal achter die ­ketting, broche of handtas te horen, die als aparte hoofdstukken in het boek staan. Die moeten ontroerend zijn, maar zijn vooral mierzoete verhaaltjes over verloren of onmogelijke liefdes.

Ook Jutka’s belevenissen – het krommer groeien van haar rug, een herfst in Parijs, de zoektocht naar haar vader – worden met een glazuurlaagje opgediend. Na de eerste keer seks staat ze voor de spiegel en denkt: ‘Nu ben ik geen meisje meer maar een vrouw’ – dat werk. Wie daar niet tegen kan, moet zijn heil ergens anders zoeken/vinden.

(Bo van Houwelingen) 

De verbluffende korte verhalen van Lesley Nneka Arimah

Lesley Nneka Arimah: Wat het betekent wanneer er een man uit de lucht valt Karaat, € 21,95 Beeld rv

De titel van de verhalenbundel van de Nigeriaans-Britse Lesley Nneka ­Arimah prikkelt de fantasie: Wat het betekent wanneer er een man uit de lucht valt (vertaling Charles Bors). Het is ook de titel van een futuristisch verhaal: grote delen van de wereld (Europa) zijn onder water gelopen en hyperintelligente wiskundigen maken de dienst uit, onder wie de hoofdpersoon. Dan hapert een algoritme dat de zwaartekracht zou opheffen. Materiaal voor een phantasy-­roman, maar Arimah balt het samen tot een diepe ademteug. Zo is het met al haar verhalen: een intrigerende eerste zin, duizelingwekkende ontwikkelingen, en een knal ter afsluiting. De lezer blijft verbluft achter: is het al uit?

Maar dan begint al weer een andere mini-roman. Hilarisch en plaatsvervangend gênant is het verhaal over een veramerikaanste Nigeriaanse jonge vrouw die door haar moeder naar de familie in Lagos wordt gestuurd voor een soort Afrikaanse heropvoeding. Het lijkt een fragment uit een moderne, Nigeriaanse Pride and Prejudice. (Wim Bossema)

Scherpzinnige essays op het raakvlak van kunst en techniek

cover besproken boek Beeld rv

‘Mijn ontzag voor zijn enorme ­oeuvre is des te groter omdat hij zichzelf eigenlijk nooit herhaalt.’ Sterrenkundige Vincent Icke sprak onlangs in deze krant zijn bewondering uit over essayist en schrijver Rudy Kousbroek (1929-2010). Ook oud-uitgever en schrijver Maarten Asscher behoort tot de bewonderaars, zo blijkt uit zijn voorwoord in de door hem samengestelde ­essaybundel Wat nooit eerder gebeurd is. Asscher schrijft daarin dat er wel degelijk van enige herhaling sprake is – Kousbroek kwam op onderwerpen terug om ‘nieuwe elementen, argumenten en zijvleugels’ te monteren aan zijn bouwwerken. Helder denken, scherp waarnemen en een grote gevoeligheid spreken uit deze verzameling essays. Gekozen is voor het raakvlak van kunst en techniek, wat goed past bij iemand die even alfa als bèta was. Daaruit vloeide een brede kijk op het bestaan voort met aandacht voor denken en voelen, feit en verbeelding. De bundel bewijst het ­gelijk van Asscher, wanneer die stelt dat maar weinig Nederlandse essayisten ‘zo mooi en ­invoelbaar kunnen schrijven over verdriet, ­gemis, verlangen en de vergeefse schoonheid van herinneringen’. (Fokke Obbema)

Dystopische graphic novel met ‘een vlaag van poëtica’

Miquel Bulnes en Job van der Molen: Openbaringen Prometheus, € 19,99 Beeld rv

Experiment van Prometheus: breng een verhaal uit als literaire thriller én als graphic novel. Achter op de stripversie staat in een kromme zin: ‘Voor het eerst dat een verhaal door de oorspronkelijke auteurs als beide vertelvormen tegelijk worden uitgebracht.’ Miquel Bulnes schreef het script en Job van der Molen maakte de tekeningen voor Openbaringen, een dystopische roman over een havengebied waar Stormwachten vechten tegen een sekte die zich de Korinthische kerk noemt. Hoofdrolspeler is Xavi, een anesthesist die zichzelf injecteert met Propofol, waardoor hij gaat hallucineren. Hij heeft een kippekop, zoals alle personages een dierenhoofd hebben, een idee dat is overgenomen van de stripreeksen Blacksad en Inspecteur Canardo. Originaliteit is sowieso ver te zoeken in dit boek, dat clichés en stereotypen aan elkaar rijgt. In houterige tekeningen met dito teksten. ‘Ik voel een vlaag van poëtica opkomen’, zegt de kip als hij in een cocktailbar staat. En als hij inspecteur ­Elvira Muller onzedelijk wil betasten, zegt ze: ‘Jij domme rukker. Ik ben recherche.’ Hopelijk is de thriller beter. (Joost Pollmann)

Dichters laten zich inspireren door Game of Thrones

Ellen Deckwitz, Ingmar Heytze, Thomas Möhlmann: Game of Poems Prometheus, € 19,99 Beeld rv

Het is een hobbyproject, Game of Poems – Gedichten van ijs en vuur. De dichters ­Ellen Deckwitz (1982), Thomas Möhlmann (1975) en Ingmar Heytze (1970) zijn net zo gegrepen door de HBO-serie Game of Thrones als miljoenen mensen wereldwijd en schreven een gedicht bij elke aflevering tot nu toe – al die miljoenen mensen wereldwijd zitten te wachten op de afsluitende serie die vanaf 14 april wordt uitgezonden, toevallig is de timing van de bundel niet.

Maar het is een leuk hobbyproject, waar de dichters samen (wie wat schreef blijft in het midden) met duidelijk plezier aan hebben gewerkt. Hoe dat gaat, met zijn drieën ­gedichten schrijven, wordt niet duidelijk, dat het niet altijd tot geweldige poëzie leidt wel, dat de gedichten vaak niet op zichzelf kunnen staan ook, maar daar staan mooie regels en beelden tegenover en fijne prozasamenvattingen van elke aflevering. Wie denkt niet van gedichten te houden, kan Game of Poems gebruiken om zich snel even bij te laten praten over al die verwikkelingen en personages en die winter die maar niet kwam. Kan het ­altijd gebeuren dat u ook nog verrast wordt door een gedicht. (Hanneke de Klerck)

Er was meer in het leven van Getty – Dinge dong – Kaspers

Dave Boomkens: Een leven lang geleden – het bewogen leven van Getty Kaspers Luitingh-Sijthoff; €19,99

Het is moeilijk, zo niet onmogelijk, om Een leven lang geleden te lezen zonder het winnende en superaanstekelijke liedje van het Eurovisie Songfestival uit 1975 uit het hoofd te krijgen:

Is het lang geleden, is het lang geleden

Dat mijn hartje riep met z’n ding dinge dong.

In Een leven lang geleden vertelt Dave Boomkens (co-auteur van Het Grote Songfestival Boek) op soepele wijze het levensverhaal van Getty Kaspers. Ze was de zangeres van Teach-In, de Enschedese popgroep die in Stockholm op 22 maart 1975 de wereldberoemde Shadows met Dinge dong (Ding-a-dong in het Engels) net achter zich liet.

Daar gaat het óók over in het boek van Boomkens. Het ‘bewogen leven’ van Kaspers vormt de hoofdmoot. De avond dat Teach-In in Stockholm triomfeerde wordt samengevat in slechts zes pagina’s. Dat is inclusief een verslag van de after-party.

Er was, zo blijkt, aanzienlijk meer in het leven van Getty Kaspers dan Dinge dong, dat vrolijke en onvergetelijke liedje dat ondanks de krakkemikkige tekst (Tikketak al die nachten, bleef ik op je wachten), een voorname plaats inneemt in de nationale popcultuur. (Paul Onkenhout)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.