Taalgebruik!Lezerspost

Ook in Staphorst is tweemaal per dag naar de kerk genoeg

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? Als het om tijdsaanduidingen gaat, meestal wel.

Djuna Kramer

Hoe vroom je ook bent, je kunt op één dag niet langer dan 24 uur in de kerk zitten. Dat merkte lezer Pieter Markus op naar aanleiding van een artikel in de krant van 8 juni, waarin te lezen stond dat Staphorst het imago heeft van een plaats waar bewoners de ‘tweedaagse kerkgang op zondag’ wordt opgelegd. Net als een tweedaags festival, zou een tweedaagse kerkgang twee dagen duren. Iets te ambitieus dus, voor één zondag.

Het benoemen van frequentie gaat vaker mis. Zo schreef lezer Marijke von Bergh vorig jaar al dat het boekenkatern berichtte over een magazine dat tweejaarlijks uitkwam. ‘Zo weinig, dat ik ben gaan googlen’, schrijft Von Bergh, ‘en zoals ik al dacht: het magazine verschijnt halfjaarlijks’. Inderdaad: tweejaarlijks betekent één keer per twee jaar, en niet, zoals halfjaarlijks, twee keer per jaar. Halfdagelijks, zo hadden we de kerkgang van de Staphorsters dus kunnen omschrijven, maar laten we voor het gemak de oplossing van lezer Markus aanhouden en stellen dat ‘tweemaal op zondag’ naar de kerk gaan genoeg is.

Ook lezer Margreet Ellings heeft te kampen met een verwarrende tijdsaanduiding. Ze schrijft dat zij ‘een vervelend gevoel krijgt’ bij het woord ‘langjarig’, dat zij geregeld in de krant tegenkomt in de betekenis van ‘meerjarig’ of ‘langdurig’. ‘Ik weet dat het niet echt fout is’, schrijft zij (inderdaad), ‘maar een jaar bestaat uit 365 dagen (366 in een schrikkeljaar) en kan niet langer worden gemaakt. Langjarig betekent dus feitelijks niets. Kan hierover gedacht of van gedachten gewisseld worden?’ Bij dezen, mevrouw Ellings: ook wij van Taalgebruik vinden het een onlogisch woord. Evenmin als je twee dagen in één dag kunt proppen, kun je zomaar een jaar uitrekken. Hoe handig dat soms ook zou uitkomen.

Lezer Maria van Gerwen laat intussen geen misverstanden bestaan over de frequentie van haar taalergernis. ‘Bijna dagelijks’, schrijft zij, is het gebruik van het woord ‘handelswijze’ haar een doorn in het oog. Daar zou volgens haar namelijk handelwijze, zonder ‘s’, moeten staan. Inderdaad is het niet gebruikelijk dat een samenstelling met een werkwoord een tussen-s krijg. Het is geen parkeersbon of vliegstuig. Strikt genomen zou handelswijze naar het zelfstandig naamwoord ‘handel’ verwijzen en dus gaan over de manier waarop handel gedreven wordt. Maar Van Dale rekent handelswijze inmiddels goed als vormvariant, al sinds 2015. Had Van Gerwen dat geweten, dan had dat wellicht zo’n 2.556 dagelijkse ergernissen gescheeld. Dat tikt toch aan.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden