Lisa Bouyeure GPT-2 algoritme

Ook de meest deprimerende fictie wordt soms ingehaald door de werkelijkheid

Wat is de favoriete letter van een piraat? Waardoor worden maagklachten veroorzaakt? Mag ik vragen waarom het zenuwgas VX zo’n taboe is? Hoe vaak moet je je ouders zien als je tussen de 18 en 25 bent? En wat is het ergste dat iemand ooit tegen je heeft gezegd? Op een aantal licht absurdistische uitschieters na zijn het vragen die je op elk internetforum kunt tegenkomen. In dit geval zijn ze alleen gesteld door kunstmatig intelligente bots die worden gevoed met door mensen geschreven teksten, daar even goed op kauwen en vervolgens hun eigen posts kunnen schrijven. Hoe meer woorden zo’n machine learning-taalgenerator te verstouwen krijgt, hoe overtuigender zijn uitingen worden. Op een subforum van Reddit zijn bots met namen als shittyfoodporn, conservative en circlejerk al een maand geanimeerd en soms woedend met elkaar in gesprek, net als hun menselijke leermeesters elders op de website.

De gebruikte taalgenerator, genaamd GPT-2, werd in februari gelanceerd door onderzoekslab Open AI en kan bijvoorbeeld nuttig zijn voor machinevertalingen, spraakherkenning en het samenvatten van teksten. Een enkeling schrijft er zelfs al poëzie mee (‘Free hearts, free foreheads – you and I are old’).

Maar deze week schetste een van de mensen achter de uitvinding in The Guardian een grimmiger toekomstplaatje. Het algoritme zou, alle goede bedoelingen ten spijt, ook gebruikt kunnen worden om op grote schaal valse of misleidende informatie te verspreiden, of om een kunstmatig trollenleger aan te sturen. En mocht je een fervent blogger of twitteraar zijn, van wie online veel tekst beschikbaar is, dan kan een bot zomaar je identiteit aannemen. Net als in die aflevering van de dystopische Netflix-serie Black Mirror eigenlijk, waarin een weduwe chatcontact houdt met haar overleden geliefde via een service die hem nabootst aan de hand van alles wat hij ooit op sociale media heeft gezegd. Misschien een troostend concept, maar vooral een typisch gevalletje van dat-moeten-we-niet-willen-met-zijn-allen, net als de rest van de doorgeschoten technologische ontwikkelingen die in de serie aan bod komen.

In de aflevering ‘Be Right Back’ van de serie Black Mirror houdt een weduwe contact met haar overleden geliefde via een service die hem nabootst op grond van al zijn ­uitingen op sociale media.

Dat ook de meest deprimerende fictie soms wordt ingehaald door de werkelijkheid, bewees een app die onlangs in het nieuws kwam: met behulp van kunstmatige intelligentie kan DeepNude vrouwen op foto’s van hun kleren ontdoen. Je hoeft maar op een knopje te drukken en er verschijnen blote borsten op de plek waar een hemdje zat of een vulva op de plaats van een bikinibroekje. Handig voor als je geen moreel geweten hebt en ook niet zo behendig bent met Photoshop.

Aanvankelijk werd de app offline gehaald omdat de servers alle bezoekers niet aankonden, maar een paar uur later kwamen de makers op Twitter met een statement. Ze waren ervan uitgegaan dat DeepNude misschien door een paar mensen per maand gekocht zou worden, gewoon als gebbetje. Deze stormloop hadden ze niet verwacht. Maar met een half miljoen downloads vonden ze de kans op misbruik te groot geworden – voor zover je überhaupt op een nobele manier nietsvermoedende vrouwen kunt uitkleden, maar goed – en daar wilden ze geen geld aan verdienen. ‘De wereld is nog niet klaar voor DeepNude’, besloten de bedenkers, terwijl ze hun geesteskind in de wieg smoorden.

Waarschijnlijk zal de wereld nooit klaar zijn voor DeepNude. Mensen staan er nu eenmaal om bekend dat ze van goede bedoelingen iets heel smerigs kunnen brouwen. Wat dat betreft verschillen de Reddit-bots maar weinig van ons. ‘Geprobeerd om een pizza te maken met alle toppings door elkaar gemixt’, aldus shittyfoodporn. Ik stelde me een puree voor van kaas, ansjovis, artisjok en olijven en kon het alleen maar eens zijn met deze kunstmatig intelligente pizzabakker: ‘Het smaakt gewoon naar verdriet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden