Oog in oog met kwelgeest van je kind

Vandaag begint de rechtszaak tegen de Nederlandse afperser die meisjes overhaalde zich voor de webcam bloot te geven en hen daarna chanteerde. Het dreef de Canadese Amanda Todd tot zelfdoding. Haar moeder zal bij de zaak zijn.

Beeld uit het afscheidsfilmpje van Amanda Todd, voor zij zich in 2012 van het leven beroofde.Beeld anp

Carol Todd heeft geen idee wat ze moet verwachten in de Nederlandse rechtszaal. Ze weet niet hoe ze zich gaat voelen. En ze weet niet hoe zich moet voorbereiden. Het enige wat de Canadese leerkracht hoopt is dat ze Aydin C. - de veronderstelde cyberstalker die haar dochter Amanda Todd in 2012 tot zelfmoord dreef - in de ogen kan kijken en dat hij uitleg geeft. 'Ik hoop dat hij eindelijk zal vertellen waarom hij dit heeft gedaan. Ik begrijp het niet. Werd hij er blij van? Maar iedereen heeft een verhaal: wat heeft hij meegemaakt waardoor hij zoiets kon doen?'

Vandaag begint de zaak tegen Aydin C. (39) in de zwaarbeveiligde bunker in Osdorp. Acht dagen heeft de rechtbank uitgetrokken voor de man die wordt verdacht van onder meer 'sextortion' van 34 minderjarige meisjes en 5 volwassen mannen uit Nederland, Noorwegen, Groot-Brittannië, Verenigde Staten, Australië en Canada.

De moeder van het bekendste slachtoffer zal volgende week dankzij een crowdfundingactie de rechtszaak bijwonen. Als voorbereiding. Want na de rechtsgang in Nederland zal C. ook in Canada worden berecht in de zaak van Amanda Todd.

Zij toonde als 12-jarig meisje haar borsten tijdens een chatgesprek aan een - wat zij dacht - leuke jongen die zichzelf Tyler Boo noemde. Drie jaar lang werd ze achtervolgd door de beelden, haar stalker verspreidde ze keer op keer op haar school, onder haar familie en vrienden. Ze werd gepest, ze verhuisde meerdere malen van school en pleegde uiteindelijk op 15-jarige leeftijd zelfmoord. Vlak voor haar dood maakte ze een aangrijpende video over haar lijdensweg, daarmee werd ze wereldwijd bekend.

'Door bij de rechtszaak in Nederland te zijn, hoop ik de kracht te verzamelen voor het Canadese proces', zegt haar moeder. 'En misschien kan ik de families van de andere slachtoffers steunen.'

Aydin C. - die zegt onschuldig te zijn - werd in januari 2014 gearresteerd. Vanaf een bungalowpark in Oisterwijk, vanachter een computer, zou hij met behulp van valse namen en facebookprofielen wereldwijd tientallen slachtoffers hebben gemaakt. Hij zou meisjes hebben overtuigd zichzelf bloot te geven voor de webcam. Vervolgens legde hij die beelden vast en chanteerde hij ze ermee. Ze moesten meer 'shows' geven, anders maakte hij hun leven tot een 'living hell'. Zo schreef de cyberstalker aan Amanda: '3 shows, and it all goes away. What is the big deal?'

Maar hij zou het ook gemunt hebben op volwassen mannen: C. zou zich hebben uitgegeven voor een minderjarige jongen, hen verleidt hebben tot seksuele handelingen en hen vervolgens met die beelden hebben afgeperst.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Cyberstalker

'De zaak van Amanda Todd heeft dit onderwerp op de kaart gezet. Door deze zaak zijn we met andere ogen naar dit fenomeen gaan kijken', zegt Marjolein Kock. Ze werkt bij Kompaan en de Bocht en geeft onder meer voorlichting over 'sexting': het delen van seksueel getinte foto's via sociale media. Ook organiseert Kompaan en de Bocht sinds 2015 lotgenotenbijeenkomsten voor tieners die het slachtoffer zijn geworden van cyberstalkers. 'Een cyberstalker kan aan de andere kant van de wereld zitten. Toch kan hij zo'n angst oproepen dat je het gevoel hebt dat je geen kant meer op kan.'

Kock en haar collega's geven voorlichting vanaf groep 7 op basisscholen. 'In het begin hebben we vooral ingezet op middelbare scholen. Maar we kregen ook signalen van basisscholen. Veel kinderen hebben al vanaf hun 11de een smartphone.' Volgens haar is het voor ouders heel lastig te achterhalen wat er in het sociale media-bestaan van hun kinderen gebeurt. 'Deze generatie ouders is niet opgegroeid met tablets en smartphones. Ouders hebben de neiging om te zeggen: je mag geen contact hebben met mensen die je niet in het echt kent. Of ze controleren de chatgesprekken. Maar jongeren wissen gewoon de gesprekken waarvan ze niet willen dat jij ze ziet. En voor deze generatie jongeren is het normaal om contact te hebben met mensen die ze alleen online kennen. Je moet wel aansluiten bij hun leefwereld.'

Haar advies aan ouders: geef kinderen vanaf groep 8 een smartphone. 'Hun leefwereld bestaat dan nog uit de klas waar ze al jaren in hebben gezeten. Op zo'n manier kunnen ze op een veilige manier leren met jouw hulp omgaan met groepapps. En probeer op een speelse manier interesse te tonen in hoe het gaat. Vraag bijvoorbeeld: wat was de leukste snapchat vandaag? Zo zorg je dat het een normaal gespreksonderwerp wordt voor jullie.'

Ook Carol Todd houdt zich sinds de dood van haar dochter bezig met voorlichting. Ze geeft presentaties overal ter wereld waarbij ze het verhaal van haar dochter vertelt. Ze ontdekte pas dat Amanda werd afgeperst toen ze een link kreeg toegestuurd van 'Tyler Boo'. 'Het was 30 december 2010 en hij had Amanda al een paar keer gedreigd dat hij de foto zou verspreiden als ze geen show gaf. Dat heeft ze geweigerd, maar ze heeft ons ook niet in vertrouwen genomen. Opeens kreeg ik een link toegestuurd. Haar stalker had de foto op een pornosite geplaatst en al haar Facebook-vrienden een link gestuurd.'

Volgens haar kan het ieder kind overkomen. 'Amanda nam de verkeerde beslissing door zelfmoord te plegen. Ze had andere keuzes kunnen maken, met ons kunnen praten. Hopelijk kan haar verhaal voorkomen dat andere kinderen diezelfde fouten maken.'

Beelden uit het afscheidsfilmpje van Amanda Todd, voor zij zich in 2012 van het leven beroofde.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden