theaterrecensie onze straat

Onze Straat is een beetje familiedrama, een vleugje veranderende tijdsgeest en wat vage slices of life ★★☆☆☆

Van een gedreven theatermaker als Daria Bukvić zou je eigenlijk iets spannenders verwachten.

Beeld Sanne Peper

De voorstelling Onze Straat begint op 10 september 2001, inderdaad de dag voor 9/11, toen twee vliegtuigen de Twin Towers in New York invlogen en de wereld voorgoed veranderde. Maar in deze doodgewone straat in een doodgewone stad ergens in West-Europa blijkt alles zijn doodgewone gang te gaan. Drie jaar later – het toneelstuk springt heen en weer in de tijd – wordt Ismail, die een avondwinkeltje runt, door een buurtjongen gevraagd of hij soms ook een terrorist is. Het blijkt een grapje. Verder wordt aan de veranderende omstandigheden geen enkele aandacht besteed.

In 1938 schreef de Amerikaanse auteur Thornton Wilder het toneelstuk Our Town, over het dagelijkse leven in een atypisch Amerikaans stadje. In 1940 al werd zijn stuk verfilmd (regie Sam Wood, met onder anderen William Holden) en er volgden verschillende hoorspelen, opvoeringen en zelfs een musicalversie (met Frank Sinatra). Nu, tachtig jaar later, maakte Nathan Vecht voor Het Nationale Theater een radicale bewerking, zich afspelend tussen 2001 en 2013. Het staketsel van het stuk bleef overeind: we volgen een aantal willekeurige bewoners van een appartementencomplex, in zo maar een straat. Daar wonen onder meer een keurig gezin met opgroeiende pubers (vader journalist, moeder arts), een wat eigenaardige student, een alleenstaande moeder met dochter, een oude vrouw die in de war is en nog zo wat. Ze zijn allemaal een beetje anders - van kleur, ras, geloof, politieke overtuiging. 

Het publiek zit in een vierkant om de spelers heen. We volgen deze anonieme stadsbewoners twaalf jaar, in drie delen. Daarin gebeurt niet heel veel meer dan dat kinderen groot worden en uitvliegen, oude mensen doodgaan, soms ook een jong mens doodgaat en er geregeld afscheid moet worden genomen - op begraafplaatsen en vliegvelden. De bewoners kampen met huiselijk geweld, depressies, overgewicht, eenzaamheid.

Niets opzienbarends dus in Onze Straat. Levert dat dan wel interessant theater op? Eigenlijk niet, nee. Het kabbelt voort en het is allemaal weldadig lievig. In het eerste deel wordt in korte scènes heen en weer geschakeld tussen de verschillende huishoudens. Aan de hand van een verteller/voice-over (Romana Vrede) zoomen we in en uit op diverse woon- en slaapkamers. In deel twee wordt een deel van het verhaal teruggespoeld en in deel drie krijgen ook de doden een stem. Dan wordt Onze Straat even verrassend en iets meer dan een wat saaie verbeelding van het alledaagse bestaan. Na twaalf jaar zijn de meeste bewoners verdwenen, worden de appartementen opgeknapt en probeert een gladde makelaar haar slag te slaan. Een internationale koffieketen heeft zich intussen in de straat gevestigd. Het is me wat. 

In een korte toelichting lees ik dat schrijver Nathan Vecht (hij schreef eerder de geëngageerde toneelstukken Gidsland en Kunsthart) even geen behoefte heeft aan ‘botsende omstandigheden’. Ook regisseur Daria Bukvić (Nobody Home, Othello) wil zich nu niet kwaad maken over uitgesproken maatschappelijke thema’s, maar haar publiek omhelzen. Dat is haar goed recht uiteraard, maar juist van een opstandig, gedreven en geëngageerd theatermaker als zij verwacht je meer dan deze traag meanderende vertelling.

Nergens zien we een uitbarsting die je doet opveren, nergens een ontploffing van emoties, nooit een grenzeloze woede-aanval of heftige vrijpartij. Ja, saai zijn we misschien allemaal wel op z’n tijd, maar juist daarom gaan we naar theater.

Nationale Theater-acteurs als Stefan de Walle, Tamar van den Dop en Antoinette Jelgersma vullen keurig hun rollen in, maar hun personages blijven schetsmatig. Dat ligt niet aan hen, dat ligt aan hun tekst. Gelukkig wordt de straat ook bevolkt door een paar jonkies als Joy Delima en Mark Lindeman, die als de nieuwe generatie voor enkele gepassioneerde momenten zorgen.

Onze Straat is een beetje familiedrama, met een vleugje veranderende tijdsgeest, een mozaïekvertelling met wat vage slices of life. Het is van alles een beetje, maar van niks teveel.

Onze Straat van Nathan Vecht, naar Our Town van Thornton Wilder. Door Het Nationale Theater, regie Daria Bukvić. 16/3, Theater aan het Spui, Den Haag. Tournee t/m 14/5.

Daria Bukvić wil in de kroonluchters hangen

‘Kunnen we het even hebben over de hardnekkige bekaktheid van veel Nederlandse schouwburgen?’ Met die zin opende theatermaker Daria Bukvić onlangs een open brief aan alle schouwburgdirecteuren van Nederland. Het werd een pittig statement over de in haar ogen labbekakkerige manier waarop in dit land theaters worden gerund. ‘Zo’n beetje alles wat zich in de foyers voor en na een voorstelling afspeelt, voelt ongemakkelijk. De semi-deftige ontvangst, de pretentieuze playlists, de naargeestige portretten van overleden theaterdirecteuren, het passief agressieve gedrag van barpersoneel…’ Bukvić stelt dat schouwburgdirecties in haar ogen de mond vol hebben van het theater als gemeenschapshuis, maar intussen prat gaan op chique avondjes met bobo’s en bubbels. Ze wil dat theater voor mensen die leven onder de armoedegrens voortaan gratis wordt en de hapjes na afloop worden uitbesteed aan de Turkse bakker of Anita’s oliebollenkraam. ‘Ik wil nagesprekken geleid door lokaal presentatietalent in plaats van door een lijzige dramaturg. Ik wil met zijn allen in de kroonluchters hangen tot ze neerstorten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.