CD-recensie Franz Liszt: Sardanapalo

Onvoltooide opera van Franz Liszt eindelijk voltooid. En prachtig uitgevoerd (vier sterren)

Franz Liszt (1811-1886) was geen operacomponist. Al was hij het wel van plan te worden, toen hij het, in de jaren veertig van de 19de eeuw, wel gezien had met zijn eindeloze tournee als pianovirtuoos. Goed, als 13-jarige had hij een operaatje gemaakt, Don Sanche – waarschijnlijk met veel hulp van zijn leraar. Nu had hij wel heel ambitieuze ideeën: er moest een opera komen naar Dantes De goddelijke komedie en eentje over Jeanne d’Arc – onder veel meer.

Er kwam weinig van terecht. De enige opera waarvan hij wel een substantieel deel voltooide, was Sardanapalo, naar het toneelstuk van Lord Byron over een Assyrische koning. De bijna volledige eerste van de drie aktes werd in de grondverf gezet – de vocale partijen zijn uitgewerkt, de harmonie stond in een pianoreductie met aanwijzingen. In 1852 stootte hij het project af: de aan de librettist voorgestelde herzieningen van de volgende aktes kwamen maar niet. En Liszt, uiterst productief, had het druk genoeg: er zat te veel muziek in zijn hoofd om te kunnen noteren.

Musicoloog David Trippett kon niet leven met de gedachte dat er een opera was van Liszt die nog nooit had geklonken. Dus dook hij de archieven in en bladerde door de 110 pagina’s bladmuziek. Hij trof een opera aan waarvan het vertrekpunt in Italië ligt (Belliniaanse melodieën), die proto-Wagneriaanse harmonieën bevat, maar toch door niemand anders dan Liszt had kunnen worden geschreven.

Trippett voltooide de eerste akte. Voor de instrumentatie liet hij zich inspireren door Liszts symfonische gedicht Mazeppa (1851). Vorig jaar was de première in Weimar, de stad waar Liszt ten tijde van het compositieproces kapelmeester was.

 Wie daar niet bij was, kan nu alsnog een indruk krijgen van hoe Liszt de operageschiedenis had kunnen beïnvloeden als hij had doorgezet. De Staatskapelle Weimar heeft Sardanapalo op cd gezet onder leiding van dirigent Kirill Karabits. Het is een geloofwaardige voltooiing met kwetterende blazerspartijen en vloeiende zanglijnen in overwegend gunstige liggingen. Sopraan Joyce El-Khoury geeft haar partij veel gewicht.

Klassiek

Vier sterren

Staatskapelle Weimar

Franz Liszt: Sardanapalo

Audite

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.