Onverbiddelijke pageturner van Bill Bryson

Bryson laat 1927 opnieuw tot leven komen in pakkende pageturner.

Wie boeken publiceert met titels als Een kleine geschiedenis van bijna alles, wekt de suggestie te streven naar volledige, encyclopedische kennis. Dat Bill Bryson dat ideaal nog steeds nastreeft, bewijst zijn jongste publicatie. De zomer van 1927, blijkt opnieuw een poging tot alomvattendheid. De vuistdikke pil gaat over veel, zo niet alles dat zich die zomer afspeelde.

Met deze titel wekt de Amerikaans-Britse schrijver zelfs de indruk een klassiek-theatrale eenheid van tijd, plaats en handeling te creëren. De suggestie van serendipiteit het vinden van verbanden die zich aandienen terwijl je er eigenlijk niet naar op zoek was is echter te doorzichtig. Daarvoor is de periode die Bryson in werkelijkheid beschrijft tussen het eind van de Eerste Wereldoorlog en de Grote Depressie, begin jaren dertig ook te ruim.

In feite schetst Bryson de geschiedenis van een decennium, gedomineerd door onbekommerde onbezonnenheid en een ongeremd vooruitgangsgeloof de Roaring Twenties dus. Een tijdperk dat niet alleen de Verenigde Staten in zijn greep hield, maar ook Europa; Parijs en Berlijn met name.

Wat er in die periode zoal gebeurde, mag blijken uit een willekeurige greep uit de inhoud. In het begin van de jaren twintig is er de drooglegging, die klandestiene alcoholstokers en verkopers en uitbaters van zogeheten speakeasy's in de kaart speelt en bijvooorbeeld maffiabaas Al Capone schatrijk en zelfs tot een gerespecteerd burger maakt. Naast de avontuurlijke solovlucht van Charles Lindbergh van New York naar Parijs is er het record aan homeruns dat honkballer Babe Ruth in die jaren slaat. Typerend voor Brysons aanpak is het (flinterdunne) verband dat hij tracht te leggen. De niet bijzonder in honkbal geïnteresseerde Lindbergh zal present zijn bij een duel te zijner ere, maar laat verstek gaan. Ergo: Ruth en Lindberg zullen elkaar nooit ontmoeten.

1927 Is ook het jaar waarin Henry Ford zijn T-Ford uit productie neemt. Dat deze autofabrikant een jodenhater is, valt minder op, want xenofobie, antisemitisme en racisme zijn in die jaren bon ton. De populariteit van de 'zwarte'artiest Al Jolson weerspreekt dat allerminst: Jolson is een ge-schminkte blanke. Radio en krant maken furore maar moeten het afleggen tegen de televisie en de 'sprekende' film. En een malle beeldhouwer zet zijn beitel in Mount Rushmore om er de monumentale koppen van vier presidenten in uit te houwen.

Kopen op afbetaling wordt dé optie voor mensen zonder geld die toch willen meedraaien in het circus van luxe en gemak. Tezelfdertijd leggen op Long Island bankdirecteuren de basis voor de Beurskrach die in 1929 een economische depressie zal veroorzaken. Hun plannen om via manipulatie de aandelenkoersen tot onverantwoorde hoogten op te jagen, duperen aanvankelijk vooral de kleine belegger, maar uiteindelijk zal de hele speculatiemarkt daardoor als een enorme zeepbel uiteen spatten.

Dat de lezer zich met De zomer van 1927 geen moment verveelt, is te danken aan Brysons bijzondere verteltalent. Dit ondanks wellicht zelfs dankzij het feit dat hij zich andermaal als een onverbeterlijke feitenneuker en cijferfetisjist ontpopt. Bij het verslag van het noodweer in april '27 waarbij, als we de auteur mogen geloven, Noachs zondvloed tot een beetje verbleekte, wordt met huiveringwekkende accuratesse vermeld hoeveel stuks koeien, paarden, varkens en kippen daarbij omkwamen. Onopgemerkt blijft evenmin, dat het 2 augustus koud en nat was in South Dakota, toen president Calvin Coolidge er bekendmaakte dat hij geen tweede ambtstermijn ambieerde. Het curieuze feit dat Coolidge dit schriftelijk deed, op een strook papier van 5 bij 20 centimeter, is door Bryson met pijnlijke precisie geboekstaafd. Het is lang niet de enige hilarische passage in deze onverbiddelijke pageturner.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden