Filmrecensie So Long, My Son

Ontroerend So Long, My Son, over gemis in het land van eenkindpolitiek ★★★★☆

De film toont treffend de desastreuze absurditeit van de Chinese bevolkingspolitiek. Hoofdrolspelers Wang Jingchun en Yong Mei werden beiden beloond met een Zilveren Beer op het Filmfestival van Berlijn voor hun overtuigende spel.

Scène uit So Long, My Son.

Bedrukt lopen Liu Yaojun (Wang Jingchun) en echtgenote Wang Liyun (Yong Mei) naar het podium. Zojuist, tijdens een propagandistische feestbijeenkomst in de fabriek waar beiden werken, hebben ze gehoord dat ze de jaarlijkse prijs voor de beste gezinsplanning hebben gewonnen. Liyun was zwanger van haar tweede kind met Yaojun, maar heeft onder druk van vriendin en fabrieksopzichter Li Haiyan (Al Liya) een abortus ondergaan: zo hoort het, volgens het door de regering opgelegde éénkindbeleid. Groot applaus, maar Yaojun en Liyun ogen verslagen.

Treffender had de Chinese cineast Wang Xiaoshuai de desastreuze absurditeit van de Chinese eenkindpolitiek niet kunnen vatten, in zijn nieuwe speelfilm So Long, My Son. Doordat het tussen 1986 en 2011 spelende scenario heen en weer springt in de tijd, krijgt de scène bovendien iets fatalistisch: je weet als toeschouwer dat Yaojun en Liyun ook hun eerste zoon Xing zullen verliezen, en dat Haiyans even oude zoon Shen Hao betrokken zal zijn bij Xings fatale ongeluk in het waterreservoir. Als het om diepmenselijke tragiek gaat, werken in So Long My Son het noodlot en de staat, het private en het publieke, nauw samen.

Met alle geduld van de wereld toont Wang (Beijing Bicycle) hoe Yaojun en Liyun zich desondanks staande proberen te houden. Hoe ze na Xings dood de anonimiteit opzoeken in een havenstadje, waar Yaojun een reparatiezaakje voor boten runt en ze voortdurend in de clinch liggen met hun puberende adoptiezoon (Wang Yuan). Een jongen die ze eveneens Xing hebben genoemd, terwijl hij onmogelijk de plek van zijn voorganger kan innemen. En zo blijft in So Long, My Son (Di jiu tian chang) constant een gemis voelbaar: het gemis van ouders zonder kinderen, van kinderen zonder broers en zussen, van kinderen die zijn gestorven, die er niet mogen zijn of die er nooit zijn geweest.

Als het om de verbeelding van dat gemis gaat, bewijst Wang steeds weer zijn meesterschap. Neem alleen al de van ver gefilmde scène waarin Yaojun zijn verdronken zoon van de oever raapt. Of de kalme minuten waarin Liyun en hij Xings graf verzorgen, helemaal aan het einde van de dik drie uur durende film.

Maar So Long, My Son gaat ook over de ooit zo hechte vriendengroep van Yaojun, Liyun, Haiyan en dier echtgenoot Shen Yingming (Xu Cheng). Wat is er na alle jaren, na alle persoonlijke en maatschappelijke veranderingen, nog van die vriendschap over? Doordat Wang het verhaal a-chronologisch vertelt en de flashbacks vaak verwarrend soepel aansluiten op het heden, wordt de greep van het verleden goed voelbaar. De mensen die de personages ooit waren, komen veel dichter te liggen bij wie ze nu zijn.

Vooral Yaojun en Liyun leer je zodoende echt kennen, ook dankzij het spel van acteurs Wang en Yong, die op het Filmfestival van Berlijn elk met een Zilveren Beer werden onderscheiden. Ontroerende, volkomen overtuigende rollen zijn het: het is alsof je de twee, in alle pijn, veerkracht én liefde, alsmaar scherper gaat zien.

So Long, My Son

Drama

Regie Wang Xiaoshuai

Met Wang Jingchun, Yong Mei, Al Liya, Xu Cheng, Wang Yuan, Du Jiang, Qi Xi

185 min., in 28 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden