Ontroerend duet met eigentijdse Orpheus uit Kenia

Werken van Kevin Volans, Ayub Ogada en Justinian Tamusuza door het Nederlands Blazers Ensemble. De Doelen, Rotterdam. 14 april. Herhaling: Maastricht 22, Utrecht 26 april....

MUZIEK

Wat moet een Keniaanse zanger met een harp bij een Nederlands blazersensemble? Samenspelen natuurlijk. Alleen is dat iets minder natuurlijk dan het lijkt. 'Het zijn toch twee verschillende muzikale werelden', onderkende Bart Schneemann, hoboïst en artistiek leider van het Nederlands Blazers Ensemble in de Rotterdamse Doelen bij de opening van dit samenwerkingsproject met zanger/harpist Ayub Ogada en diens musici.

Ruim twee jaar geleden trad Ogada al een keer met de blazers op tijdens de Nieuwjaarsmatinee. Het Nederlands Blazers Ensemble was op zoek naar 'iets anders, iets nieuws' en na het beluisteren van stapels cd's bleef het geluid van Ogada het meeste bij. De Nieuwjaarsmatinee smaakte destijds naar meer en dat resulteerde in de concertserie die volgende week nog in Maastricht en Utrecht te horen is.

Wat de muzikale werelden echt van elkaar hebben opgestoken, zal wellicht later pas blijken. De werken van Kevin Volans die de blazers van stal hadden gehaald bleken nog niet eens zo ver af te staan van het idioom van Ogada. Maar Volans, een blanke Zuidafrikaan, is dan ook de bush ingetrokken om veldopnames te maken van de traditionele muziek van de zwarte bevolking. Werken als Leaping Dance, Walking Song en White Man Sleeps kenmerken zich door die specifieke combinatie van pulserende herhalingen en heterofonie (het net niet gelijk samengaan van melodieën) die veel Afrikaanse muziek typeert.

Zoals bijvoorbeeld ook in het sextet Abaafa Luli van de Oegandese compositiedocent en muziektheoreticus Justinian Tamusuza. Het werk voor vijf blazers en één slagwerker is van een bedrieglijke en charmante eenvoud die echter alle vakkundigheid van de NBE-leden vereiste om de verschillende ritmische lagen tot een wiegende cadans te smeden.

Het meest aanstekelijk bleken toch de werken waarin de blazers zich samenvoegden met het kwartet van Ogada. Hierin school uiteraard ook de uitdaging van het hele project, want het verschil tussen de twee muzikale werelden is niet zozeer een kwestie van klank en taal, alswel van de manier waarop wordt gemusiceerd: de tot in détail vastgelegde muziek uit het blazersrepertoire versus de associatief, losvaste variatieketens die Ogada schijnbaar uit het niets zingt, zichzelf begeleidend op een kleine harp.

Hoe dicht de continenten elkaar kunnen raken was te horen in een even simpel als ontroerend duet tussen hoboïst Schneeman en deze eigentijdse Orpheus uit Kenia. Telkens herhalen ze samen dezelfde, haast kinderlijk eenvoudige melodie en elke keer groeit weer de spanning wie op welk moment welke variatie aanbrengt. Vergelijkbaar met het balanceren op een uiterst smalle brug waar steeds maar één voet op past.

Pay-Uun Hiu

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden