ONTROEREND DRIELUIK OVER GEWELD IN TSJETSJENIË

In het bloedmooie, associatieve documentaire-drieluik The 3 Rooms of Melancholia komen de televisiebeelden van het gijzelingsdrama in het Moskouse musicaltheater in oktober 2002 twee keer voorbij....

In het derde deel, 'Herinnering', worden dezelfde beelden aanschouwddoor Tsjetsjeense weeskinderen. De 11-jarige Aslan kijkt met grote ogennaar de enorme hoeveelheid springstof om het levenloze lichaam van eengesluierde vrouw. In voice-over wordt verteld dat hij is gevonden in eenkartonnen doos terwijl het buiten vroor. Aslan is seksueel misbruikt doorRussische soldaten. Vermoed wordt dat hij Russische wortels heeft. Hijhoudt het er zelf op dat hij Tsjetsjeens is en moslim.

De Finse Pirjo Honkasalo won in 1996 de Joris Ivens Award op hetAmsterdamse documentairefestival IDFA met haar roadmovie Atman ('ziel'),waarin zij in zeven hoofdstukken een beeld schetst van religieus India. The3 Rooms of Melancholia wordt gekenmerkt door dezelfde strakke structuur;het oogstrelende camerawerk is opnieuw van de regisseuse zelf.

The 3 Rooms of Melancholia is ingedeeld in drie delen - de kamers uitde filmtitel. In het middelste - kortste, en in zwart-wit gedraaide - deel'Ademen' volgt Honkasalo de kordate Hadizhat, die in kapotgeschotenhuizenblokken in Grozny op zoek is naar kinderen. Zij brengt ze naar eenkamp in de Zuid-Russische deelrepubliek Ingoesjetië, even over de grensmet Tsjetsjenië, waar ze worden opgevangen door meisjes als Milana. Zijwerd door Russische soldaten verkracht toen ze twaalf was. Na zeven maandenonderging ze een abortus.

Het kostte Honkasalo drie jaar voor ze toestemming kreeg te filmen inde brandhaard Tsjetsjenië; de Russen houden niet van pottenkijkers. Op deaftiteling staan de namen van de bodyguards.

Honkasalo, die zelf niet in beeld komt, kiest geen partij; deachtergronden van het conflict schetst ze niet. Het poëtische meesterwerk(met een effectieve geluidsband en fraaie klassieke muziek) laat zien hoede haat wordt gevoed, hoe jonge kinderen worden opgezadeld met de last vanhet heden en het verleden. Zo toont Honkasalo impliciet en indringendtegelijk de uitzichtloosheid van de Russisch-Tsjetsjeense oorlog. The 3Rooms of Melancholia is een film om zachtjes bij te grienen.

Jan Pieter Ekker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.